PlusKlassieker

Vijanden, een liefdesroman: hoe onze herinneringen ons definiëren en onderuithalen

Welke moderne klassiekers moet je als ­literatuurminnend wereldburger gelezen hebben? Dieuwertje Mertens selecteert deze week Vijanden, een liefdesroman (1972) van de Jiddisch-Amerikaanse Isaac Bashevis Singer (1902-1991).

Vijanden, een liefdesroman (1972) van de Jiddisch-Amerikaanse Isaac Bashevis Singer. Beeld
Vijanden, een liefdesroman (1972) van de Jiddisch-Amerikaanse Isaac Bashevis Singer.

Waar gaat het boek over?

De Pools-Jiddische Holocaustoverlever en vluchteling Herman Broder leidt een schaduwbestaan als Talmoedisch geschoolde ghostwriter van een gesjeesde rabbijn in New York. Hij heeft drie vrouwen: Jadwiga, de Poolse boerin – en zijn voormalige dienstmeid – die hem hielp om onder te duiken voor de Duitsers. Masja, zijn bloedmooie en eigenzinnige, door de Holocaust getroebleerde minnares, en Tamara, zijn wettige echtgenote, die hij door de nazi’s neergeschoten waande, maar die zich als bij wonder in New York bij hem aandient. Hij kan niet met of zonder de vrouwen.

Waarom zou je Vijanden, een liefdesroman lezen?

De tragikomische roman werd in het Nederlands vertaald door Stella Bromet en ingeleid door Arnon Grunberg. Singer laat zien hoe overlevenden van de Holocaust proberen een nieuw bestaan op te bouwen in New York, maar nooit aan de verschrikkingen ontkomen. Hoe onze herinneringen ons definiëren en onderuithalen. De drie vrouwen vertegenwoordigen het verleden waar Herman niet aan kan ontsnappen. Ze worstelen met hun geloof, de liefde en het leven. Ze zijn beschadigde mensen, doden onder de levenden. Of zoals Tamara tegen Herman zegt: ‘Ik beschouw mezelf niet langer als iemand die deel uitmaakt van deze wereld.’

Wie is het opmerkelijkste personage?

Masja is de grote liefde van Herman: ‘Hun gekus, gestreel en hartstochtelijke gevrij’ gingen altijd vergezeld van verhalen over de getto’s, de kampen en haar eigen omzwervingen door het verwoeste Polen. Bang als ze is voor de demonen van haar verleden, slaapt ze nooit. Hun vrijpartijen duren tot vroeg in de ochtend. ‘Het deed Herman denken aan de oude Joden, die over de uittocht van Egypte vertelden tot de eerste Morgenster aan de hemel verscheen.’

Hoe werd de roman ontvangen?

Wisselend. Lore Dickstein schreef in The New York Times dat ‘Singers wonderlijk scherpzinnige gevoel voor humor zwart en bitter is geworden, de seks plat is en er nauwelijks sprake is van ironie of zelfbewustzijn’. Singer ontving in 1978 de Nobelprijs voor Literatuur.

Wie liet zich erdoor inspireren?

In 1989 werd Enemies, a love story verfilmd door Paul Mazursky.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden