Plus

Verzetsmuseum genomineerd voor Museumprijs: 'Wij doen het beter'

Het Verzetsmuseum is genomineerd voor de Museumprijs. Nu al fantaseert de directeur over de te winnen prijs: een mobiel kindermuseum.

Museumdirecteur Liesbeth van der Horst:¿'De oprichters hadden het nooit gedacht, maar we trekken nu veel buitenlandse bezoekers.' Beeld Floris Lok

Op het bureau van Liesbeth van der Horst ligt Het Parool 1940 -1945, het lijvige standaardwerk van Madelon de Keizer over het oorlogsverleden van de krant. Bijna zou je denken dat het boek er voor het bezoek is neergelegd, maar de directeur van het Verzetsmuseum verzekert dat het volkomen toevallig is. Sinds 2003 is Van der Horst (54) directeur van het museum, waar ze in 1988 begon als vrijwilliger en later onder meer conservator werd.

Die nauwe betrokkenheid bij het Verzetsmuseum maakt nieuwsgierig naar het oorlogsverleden van haar eigen familie. "Niks spectaculairs," zegt ze. "Mijn beide ouders komen uit typische Henk-gezinnen."

Kinderen
Wie het Verzetsmuseum Junior kent, weet wat daarmee wordt bedoeld. In die op kinderen gerichte, in 2013 geopende afdeling van het museum kunnen bezoekers volgen hoe vier jonge Nederlanders de oorlog doorkomen; een Joods meisje, een zoon van een verzetsstrijder, een dochter van 'foute' ouders en een jongen, Henk, wiens ouders tegen de bezetter zijn, maar die daar niet tegen in actie komen.

"De meeste Nederlanders waren in de oorlog Henken," zegt Van der Horst. "En dat is niet verwonderlijk. Wie in verzet kwam, nam het risico dat niet te overleven. Had je een gezin, dan deed je dat dus niet snel."

In het Verzetsmuseum gaat het, in weerwil van de naam, om meer dan alleen verzet. "Het gaat hier over verzet in de context van Nederlanders in bezettingstijd. Waar kregen die Nederlanders mee te maken toen er geen vrijheid meer was en er vervolging kwam? En hoe reageerden ze daarop? De nadruk ligt in het museum op verzet, maar collaboratie en passiviteit komen ook aan bod."

Toegenomen toerisme
Het gaat goed met het museum, dat in 1985 werd geopend in de Lekstraatsynagoge in de Rivierenbuurt en in 1999 heropende in gebouw Plancius in de Plantage, recht tegenover Artis. "In de Lekstraat trokken we gemiddeld 15.000 bezoekers per jaar. We zaten er uit het zicht in een achterafstraatje. Sinds we verhuisd zijn naar de Plantage Kerklaan is het bezoekersaantal gestaag gegroeid. De laatste twee jaar zelfs sterk."

Vorig jaar trok het Verzetsmuseum voor het eerst meer dan 100.000 bezoekers. Afgaande op de cijfers van de eerste maanden van 2016 wordt dat record dit jaar gebroken. Hoe kan dat? "Het Verzetsmuseum Junior is zeker een factor. Er komen scholen op af, maar vooral ook gezinnen. En we profiteren van het toegenomen toerisme. De oprichters van het museum hadden daar nooit aan gedacht, maar we trekken tegenwoordig veel buitenlandse bezoekers. Op de site Trip Advisor worden we heel goed beoordeeld."

Kidsproof
Officiële onderscheidingen kreeg het museum de afgelopen jaren ook; het werd verkozen tot ANWB's Meest innovatieve uitje van 2014 en het museum won de Kidsproof Museumprijs 2015. En nu is er de nominatie voor de BankGiro Loterij Museumprijs. Het thema is dit jaar 'Oorlog, verzet en herinneringen'. De andere genomineerden zijn het Nationaal Militair Museum in Soest en Nationaal Monument Kamp Vught.

Stemmen
Een stem uitbrengen voor de BankGiro Loterij Museumprijs kan tot 26 april via www.museumprijs.nl. Iedereen die stemt, maakt kans op een vijfdaagse reis naar New York. De Museumprijs wordt sinds 2007 uitgereikt. Vorig jaar stemden ruim 71.000 mensen – een record. Het Fries Museum werd toen de winnaar bij de drie genomineerde stads- en streekmusea. In 2013, toen het ging om musea met een goede binding met een groep of gemeenschap, won het Joods Historisch Museum in Amsterdam. De winnaar van 2016 wordt 3 mei bekendgemaakt.

In 2013 geopende Verzetsmuseum Junior kunnen bezoekers volgen hoe vier jonge Nederlanders de oorlog doorkomen. Beeld Floris Lok

Geen kwaad woord over de concurrentie, maar Liesbeth van der Horst vindt het Verzetsmuseum wel de beste kandidaat. "Wij doen het museaal beter, vind ik. We besteden heel veel aandacht aan het begrijpelijk maken van de materie. Bij het Verzetsmuseum Junior is heel uitgebreid onderzocht wat kinderen wel en niet snappen. Ik ben heel trots op het winnen van de Kidsproofprijs, die is gebaseerd op door kinderen gegeven cijfers. Normaal valt daar altijd een natuur- of techniekmuseum in de prijzen. Een museum als Nemo vinden kinderen schitterend natuurlijk. Wij zijn het eerste historische museum dat de prijs kreeg."

Krijgsmacht
Maar bij de BankGiro Loterij Museumprijs, waarvoor het publiek zijn stem kan uitbrengen, vormen de ander twee genomineerde musea zware concurrentie. "Uit voorgaande jaren blijkt dat bij het vergaren van stemmen de omvang van de achterban heel belangrijk is. Het Militair Museum heeft niet alleen zes keer zoveel medewerkers als wij, ze hebben ook de hele krijgsmacht achter zich."

Kamp Vught is beter te vergelijken met het ­Vezetsmuseum. "Maar zij kunnen bij het vergaren van stemmen rekenen op regionale en vooral ook lokale sentimenten. Grote kans dat alle inwoners van Vught stemmen op het enige museum dat ze hebben. Wij zullen een via-via-campagne moeten voeren. We vragen mensen niet ­alleen op ons te stemmen, maar de stemoproep ook verder te verspreiden."

3D-brillen
Fantaseren wat je met een prijs van 100.000 euro zou doen is altijd leuk, ook voor een museumdirecteur. Liesbeth van der Horst zou het geld willen besteden aan een mobiele variant van Verzetsmuseum Junior. "Maar hoe we dat precies vorm zouden geven, weten we nog niet. Een bus zou kunnen, maar je zou ook kunnen denken aan het op locatie nabootsten van de huizen van de vier hoofdpersonen. En we hebben het gehad over een ­variant met 3D-brillen."

Waar zou dat mobiele Verzetsmuseum Junior neerstrijken? "In eerste instantie denken we vooral aan Amsterdamse locaties. Scholen of stadsdeelkantoren bijvoorbeeld in Zuidoost of Nieuw-West. We hebben in het Verzetsmuseum niet te klagen over bezoekers, maar we willen ook groepen bereiken die niet snel naar een museum in het centrum gaan."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden