Boeken

Verdwijnpunt van Wytske Versteeg getuigt van grootse moed en een groot literair talent

Dan breekt wereldwijd de pleuris uit, en wil iedereen het opeens hebben over óúd werk. Zoiets overkomt Wytske Versteeg nu met haar boek Quarantaine, uit 2015. Het is te hopen dat Verdwijnpunt nu niet ondergesneeuwd raakt. 

Non-Fictie, Wytske ­Versteeg, Verdwijnpunt, Querido, €18,99, 200 blz.

Het is misschien wel Versteegs belangrijkste, zeker haar meest persoonlijke – meest onverhúld persoonlijke – boek tot nu toe.

In Vallen is als vliegen schreef Manon Uphoff over het seksuele misbruik tijdens haar jeugd en de levenslange impact daarvan. Ze vatte haar diep persoonlijke leed in fictievorm, een korte roman vol lyrische, dichterlijke zinnen. Versteeg pakt het anders aan. Verdwijnpunt is non-fictie. Niet minder literair, wel analytischer. Ze verwijst even regelmatig naar wetenschappelijke literatuur als naar ­poëzie of mythen of gebruiken van andere volken. Het korte boek heeft een uitgebreid notenapparaat, maar de ene soort beschrijving van leed is niet kouder of emotioneler dan de andere. Sterker nog: er zijn veel passages waarin Versteegs verhaal zo mogelijk nog pijnlijker en intiemer is dan dat van Uphoff.

Alle denkers en kunstenaars naar wie Versteeg verwijst – van Wittgenstein tot Enright, van Dante tot Coldplay – werpen meer licht op haar geschiedenis.

Rijke eruditie

Dat geldt ook voor haar schijnbaar onpersoonlijke etymologische analyses. Versteeg onderzoekt niet alleen haar wonden, maar ook de woorden die we daar als samenleving doorgaans aan geven. ‘Trauma’, ‘helen’, of ‘een plek geven’, termen die inmiddels min of meer versleten zijn geraakt, krijgen in haar beschrijvingen weer een betekenis die je tot in je diepste vezels raakt. Versteeg laat niet alleen zien waar de woorden vandaan komen, maar ook voelen waarom ze nog steeds gruwelijk waar en trefzeker kunnen zijn.

Niet vaak zijn de geestelijke en fysieke gevolgen van geweld en seksueel misbruik zo inzichtelijk gemaakt, de duistere psychologische mechanismen om de pijn het hoofd te bieden zo confronterend helder. Verdwijnpunt getuigt van grootse moed en een groot literair talent, van een rijke eruditie en een verbluffende emotionele intelligentie, en verdient het om gelezen te worden ver voorbij welke persoonlijke of wereldwijde crisis dan ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden