PlusRecensie

Venezuela: een spel met cultuur en context

De dansers van de Israëlische Batsheva Dance Company gebruiken in Venezuela vlaggen van over de hele wereld. Een politiek statement is dat niet per se. ‘Wij houden ons niet bezig met welke vlag wij in onze handen hebben.’ 

Beeld uit de dans­voorstelling Venezuela van de Batsheva Dance Company met op de voorgrond Imre van Opstal, met microfoon.Beeld Ascaf

Lijven die plotseling tegen de vloer ploffen. Een voorstelling die begint en eindigt met het Arabische woord voor paradijs, djenna. Een creatie die je Last Work noemt, omdat je in een land leeft waar je elke dag gevaar loopt. In zijn werk laat de wereldberoemde choreograaf Ohad Naharin het allemaal zien.

De betekenis ervan laat hij over aan de toeschouwer. Zijn voorstellingen zijn een uitnodiging referentiekaders los te laten en je in alle vrijheid door de dansers te laten meevoeren. “Naharin zal niet snel zeggen dat het over politieke dingen gaat,” zegt Imre van Opstal (Venlo, 1989) die twee jaar geleden het Nederlands Dans Theater verruilde voor de Israëlische Batsheva Dance Company waarvan Naharin de vaste choreograaf is. Nu danst zij in Naharins nieuwe voorstelling Venezuela.

“Hij praat er met ons niet echt over en laat heel veel open. In deze voorstelling gebruiken we vlaggen uit de hele wereld. Een dergelijk attribuut is natuurlijk politiek.”

Ze lacht: “Hij zegt dan dat hij de kleuren ervan mooi vindt, of de verschillende vormen die je met zo’n doek kunt maken. Wij houden ons als dansers niet bezig met welke vlag we in onze handen hebben. We weten dat Naharin naar sterke beelden zoekt en dit werkt heel goed.”

Tegenstellingen zijn een kwestie van perspectief en taal, stelde Naharin een paar jaar geleden in een interview met deze krant, de betekenis hangt af van cultuur en context. Zijn voorstelling Venezuela is een spel met die context: in het eerste deel klinkt gregoriaanse zang, in het tweede deel wordt dezelfde choreografie gedanst op ruige rapteksten en hardcoreklanken van Rage Against the Machine.

Ruig rappen

“Zeker,” zegt Van Opstal, “Naharin laat zaken kantelen. Wat eerst witte theedoeken zouden kunnen zijn, wordt later geassocieerd met vlaggen alleen omdat er kleurtjes op zijn gegooid. Wat hij ook doet is dat rappen dwars door het gregoriaans heen mixen, zonder de bijbehorende beat. Dan schreeuwen we natuurlijk verkeerde woorden, het past totaal niet waardoor het heel vreemd aanvoelt. Ik rap zelf ook een stukje: ‘Found your father hidin’ in a room, fucked him…’

Die tekst komt uit Dead Wrong van The Notorious B.I.G, de rapper die het loodje legde nadat hij vier kogels in zijn borst had gekregen. “Ja, dat is heel wat anders, hè. Ik vind het boeiend.”

Waar het Van Opstal naast het dansen in Naharins producties misschien nog wel meer om gaat, is de dagelijkse les gaga. Het is een methode die ze in haar eigen werk, dat ze sinds een aantal jaar met haar broer Marne maakt, ook goed kan gebruiken. 

“Gaga is heerlijk, het is een flow. Je kunt meer vanuit je gevoel gaan, de expressie komt vanuit sensaties en je eigen fantasie. Denk aan hoe je huid voelt of de kleding op je lijf of hoe iets smaakt. Het gaat over het bewust voelen van al je botten en je spieren en hoe je ze in beweging kunt brengen met behulp van beelden. Bij ballet krijg je de bewegingen aangeboden en die voer je uit. Gaga is meer een ontdekkingstocht met jezelf, geïnspireerd door de mensen om je heen.”

Een goede vibe

Die mensen om haar heen zijn dansers uit de hele wereld met wie ze het enorm naar haar zin heeft. Van Opstal: “Toen ik naar Tel Aviv verhuisde dacht ik wel even: wat heb ik gedaan? Ik heb mijn familie in Nederland en veel vrienden, maar nu ben ik echt blij. Dit is een groep heel bijzondere mensen, gewoon een goede ­vibe.”

“In de voorstellingen laten we samen iets zien over de manier waarop mensen zich gedragen. Dat is ook waar kunst voor is: om je uit te spreken via beeldspraak, zonder woorden. Het is niet: Naharin zegt dit en Naharin zegt dat. Hij laat je iets voelen, hij haalt het naar boven. Wat je daarmee doet, is aan jou. Ik vind het wel lekker, je hoeft geen tekst en uitleg te geven. Wij dansen voorstellingen.”

Batsheva Dance Company, Venezuela, 22 & 23/1, ITA.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden