PlusAchtergrond

Veem House for Performance vroeg aan kunstenaars: wat heb je nodig?

Wat heb je nodig?, vroeg Veem House for Performance aan kunstenaars en freelancers na het sluiten van alle theaters. Een relevante vraag in de culturele sector, waar Veem zelf nog worstelt met het antwoord.

Mimer en performer Rob Smorenberg werkte tijdens de lockdown in zijn eentje in het theater aan zijn voorstelling ‘2020’, over manieren waarop mensen bewegen. Dit diagram is gemaakt tijdens zijn residentie bij Veem. Beeld Rob SmorenbergVeem

Al voor alle theaters in één klap gedwongen stilvielen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, wist Veem House for Performance hoe dat gaat, de deuren sluiten. In 2017 transformeerde Het Veem zichzelf tot het 100 Dagen Huis: het is nog maar 100 dagen per jaar open en valt daarna stil.

De maatregel volgde op subsidietoekenningen waarbij een derde van het gevraagde budget gehonoreerd werd. Een derde van het budget betekende een derde van de activiteiten, besloot Veem toen: kwaliteit boven kwantiteit.

“Toen we in maart de deuren wegens corona moesten sluiten, wisten we inderdaad wat te doen,” vertelt directeur Marga Kroodsma. “In contact blijven met de mensen om ons heen. Vooral niet gaan overproduceren en transparant zijn over wat we wel en niet weten.”

Ondanks die voorsprong moest ook Veem zijn plannen ineens aanpassen. “We waren net ons nieuwe concept van 10x10 aan het uitrollen. In plaats van 100 dagen achter elkaar, gaat het huis nu tien keer tien dagen verspreid over het jaar open. In die tien keer tien dagen vertellen we het verhaal van Veem nu en in de toekomst. Om zo weer toe te bouwen naar continuïteit. Corona is nu een van die verhalen, dat zet ook weer aan tot denken. Omdat het een flexibel concept is kunnen we daar makkelijk op inspringen.”

Oliebollen

Het 100 Dagen Huis was een statement, maar geen oplossing. Stilvallen betekende noodgedwongen inleveren van continuïteit. Kroodsma: “Ter afsluiting van het tweede 100 Dagen Huis stonden we eind 2018 buiten op straat met een oliebollenbrunch. Een mevrouw uit de buurt liep langs en vroeg wat dat hier allemaal was. Zij werd enthousiast en wilde graag langskomen, maar wij gingen net weer dicht. Ik kon haar toen alleen inschrijven voor onze nieuwsbrief, zodat ze zou weten wanneer we weer open zouden gaan. Dat frustreerde me, want zulke verbindingen wil je juist opbouwen. Ook de website ging letterlijk op zwart. Een mooi conceptueel statement, maar voor iemand die op zoek is naar informatie onhandig.”

Veem is meer dan een theater of productiehuis. De instelling doet voortdurend openlijk zelfonderzoek naar wat een huis voor dans en performance kan zijn. “

Als instituut zijn we zelf een soort freelancer. We moeten voortdurend bijschakelen, aanpassen. Alle ingrediënten zijn er nu voor de toekomst, waarin Veem een huis is voor gesprek, het opdoen en brengen van nieuwe perspectieven. Daarbij willen we wel een structuur bieden, zowel aan makers voor het huis als aan het team. Ons nieuwe aanvraag voor het volgende Kunstenplan gaat dan ook vooral over tijd, ruimte en aandacht. We hebben tegen elkaar gezegd: dit doen we niet nog een keer. Het is niet zo dat we een begroting neerleggen en dat we met een derde daarvan de waarden kunnen bieden die we beogen. We hebben nu precies hetzelfde bedrag aangevraagd als vier jaar geleden. Het is dus spannend.”

Interdisciplinair

Het publiek van Veem is jong, internationaal en trouw, maar staat financieel zwak; er zijn nogal wat kunstprofessionals onder. Kroodsma: “De kunstenaar van nu is hybride en zelfstandig. Kunstenaars co-cureren programma’s, creëren context bij hun werk en werken interdisciplinair. Dat zie je terug in het huis. Er werken bijvoorbeeld kunstenaars achter de bar of in de techniek, of (huis)kunstenaars zijn co-curator. We zoeken naar stemmen en perspectieven die we zelf mogelijk niet vertegenwoordigen en geven ze een plek in ons huis. Om die stemmen te faciliteren is continuïteit onmisbaar.”

Wat het publiek dan nodig heeft? Kroodsma: “Veel mensen hadden behoefte aan ontmoetingen. Ontmoetingen van artiesten met elkaar maar ook met publiek. Sommige mensen zijn ook wel bang en willen weten hoe we het aan gaan pakken, maar het merendeel wil vooral heel graag terugkomen.”

Daarom houdt Veem vanaf juni try-outs voor het publiek én voor makers. “Het zijn een soort wendagen, waarop iedereen kan wennen om met elkaar in een ruimte te zijn en weer naar het theater te gaan. Ook voor makers zal het weer wennen zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden