PlusVooruitblik

Van Hirsi Ali tot Herman Koch en Máxima: zo ziet boekenjaar 2021 eruit

Columns van Elena Ferrante; Annejet van der Zijl 2.0; Máxima, Kamala en Nescio; Booker Prize-winnaar Douglas Stuart; (weer) een nieuwe Herman Koch en Ayaan Hirsi Ali is terug. De aftrap van boekenjaar 2021.

Op 6 maart 2020 werd op het Boekenbal in  de Stadsschouwburg gedanst op de vulkaan.   Beeld Eva Plevier
Op 6 maart 2020 werd op het Boekenbal in de Stadsschouwburg gedanst op de vulkaan.Beeld Eva Plevier

Het is te moeilijk hem te laten gaan, de vorig jaar overleden Maarten Biesheuvel. Uitgeverij Van Oorschot kondigde de begin maart te verschijnen speciale dundrukuitgave Schip in dok al aan. Het is een eerbetoon: lezers mogen zelf hun top 5 van favoriete verhalen insturen. Uitgeverij Brooklyn komt daarvoor al met niet eerder gepubliceerde verhalen onder de titel Vroeger schreef ik, nu leef ik; ze werden gevonden bij Biesheuvel en zijn in 2018 overleden echt­genote Eva en aangevuld met verhalen die eerder in tijdschriften werden gepubliceerd.

Wat gaat het brengen, boekenjaar 2021, na het zo ongewisse 2020 waarin uitgeverijen en boekhandels de coronacrisis moesten zien te pareren? Na de uitbraak van Covid-19 werden titels afgelopen voorjaar uitgesteld (en nog eens en nog eens), tot in oktober en november voor de feestdagenverkoophausse zoveel boeken alsnog het licht zagen, dat ze elkaar verdrongen voor de alhier beschikbare – toch niet gierige – ruimte op de pagina’s.

Tot overmaat van ramp moesten de fysieke winkels in de hoogtijdagen dicht en zullen ze dat in elk geval tot de 19de van deze maand blijven. Met veel inzet en liefde werden supersnelle verstuursystemen opgetuigd met door de stad fietsende boekenvrienden, om de markt niet helemaal aan de Blauwe Bezorger over te leveren. Campagnes als #ikleesthuis,#lezenddoordelockdown, ‘Steun uw lokale boekhandel (in de winkel of online)’ en ‘Amsterdammers kopen hun boeken bij een Amsterdamse boekwinkel’ kregen nieuw momentum.

Dansen op de vulkaan

Over campagnes gesproken: waar veel nog ongewis is in dit nieuwe jaar, zijn er twee agendatechnische zekerheden: De Nationale Voorleesdagen (20 t/m 30 januari, met Coco kan het!, van Loes Riphagen als Prentenboek van het Jaar 2021 ) en de Boekenweek ( 6 t/m 14 maart, auteur Boekenweekgeschenk: Hanna Bervoets, auteur Boekenweekessay: Roxane van Iperen).

Maar waar is dat feestje? Het Boekenbal gaat ’m dit jaar niet worden. Op 6 maart 2020 werd in de Stadsschouwburg gedanst op de vulkaan, bijsluiter bij de invitatie: beter geen handen geven. Vervlogen tijden. Maar er wordt gewerkt aan ‘aan een bijzondere start va de Boekenweek die past bij de stand van het coronavirus op dat moment’, aldus organisatie voor de boekenbranche CPNB.

Laten we het erop houden dat dat feestje zich vooral tussen de kaften moet gaan afspelen. Zo komt Annejet van der Zijl bij uitgeverij Hollands Diep met een versie 2.0 van haar Boekenweekgeschenk Leon en Juliette van vorig jaar: de twee eeuwen omspannende ‘trans-Atlantische familiekroniek’ Fortuna’s kinderen, waarin ze de nazaten volgt van de Nederlandse avonturier Leon Herkenroth en zijn als slavin geboren echtgenote.

Andere Nederlandse titels, verre van uitputtend: De stem, de eerste roman sinds tien jaar van Jessica Durlacher (De Arbeiderspers); KLIFI, woede in de republiek Nederland van Adriaan van Dis; De kosmische komedie van Frank Westerman (Querido Fosfor); Een film met Sophia, (weer) een nieuwe Herman Koch (Ambo Anthos) en de autobiografische romans Hartritme van Bart Chabot (De Bezige Bij) en Afslag 23 van Özcan Akyol (Prometheus).

Bijzondere uitgaven die op stapel staan zijn onder meer de Lucebertbundel Vaarwel (De Bezige Bij) met facsimile’s van gedichten en tekeningen uit de periode 1949-1951 en de eerste Nesciobiografie van neerlandica Lieneke Frerichs bij Van Oorschot: Nescio – Leven en werk van J.H.F. Grönloh. Buiten literaire kringen zal Moederland, het eerste deel van de tweedelige Máximabiografie van Marcia Luyten (De Bezige Bij) waarschijnlijk meer stof doen opwaaien, in het jaar dat de koningin 50 wordt. Deel twee, Vaderland, wordt in het najaar verwacht.

Kerkhof der vergeten boeken

Dat geldt natuurlijk ook voor de Kamala Harris – biografie Kamala’s pad van Dan Morain, die over tien dagen verschijnt bij Hollands Diep – en daarmee begeven we ons buiten Nederlands taalgebied. Met eerst ook nog een lekkermakertje voor de Elena Ferrantefans: de persoonlijke columns die de mysterieuze auteur een jaar lang schreef voor de Britse krant The Guardian verschijnen gebundeld als Toevallige bedenksels bij Wereldbibliotheek.

Er komen nieuwe romans van bestseller­auteurs D.B.C. Pierre (Ondertussen in Dopamine City, Podium), Jonathan Coe (Meneer Wilder en ik, De Bezige Bij), Don DeLillo (De stilte, Ambo Anthos) en – drie maanden voor de Engelstalige editie – T.C. Boyle (Praat met mij, Meridiaan Uitgevers). Shuggie Bain van Booker Prize­winnaar 2020 (en debutant) Douglas Stuart verschijnt in vertaling bij Nieuw Amsterdam.

Antonio Scurati vervolgt zijn vierluik over Mussolini met deel twee M – De man van de voorzienigheid (Podium); en postuum verschijnt van de vorig jaar overleden Carlos Ruiz Zafón – en ook als eerbetoon – Stad der nevelen (Signatuur), met verhalen die aansluiten bij zijn vierluik en levenswerk ‘Het Kerkhof der Vergeten Boeken’. De meest gelezen Spaanstalige schrijver ter wereld, Isabel Allende, komt met het persoonlijke Wat wij willen – Mijn leven als moeder, vrouw, feminist (Wereldbibliotheek).

O, en waar ik het eerder had over agendatechnische zekerheden, nog even deze: de nieuwe Nicci French verschijnt 6 april (Ambo Anthos).

Toonbeeld van integratie

Verschenen vorig jaar vooral veel wat ik maar zal noemen ‘lesboeken’ in het kader van diversiteit, BLM en alle hashtags daaromheen, de voorjaarsaanbiedingen van de uitgeverijen zijn minder nadrukkelijk toch meerkleuriger. Waarbij ik er hoopvol van uitga dat het steeds minder noodzakelijk wordt daar nog apart melding van te maken.

En oké, lering trekken mag ook nog steeds. Zo komt Karin Sitalsing bij Pluim met Lessen van Martin Luther King, het verhaal van diens in Nederland woonachtige toenmalige adjunct-perschef Harcourt Kinefelter (‘Wat kan de Black Lives Matterbeweging leren van de activisten van toen’). Atlas Contact brengt de Britse #MeAndWhiteSupremacy-activist Laya Saad onder de titel Witte suprematie & ik.

Veel (auto)biografische romans in het aanbod, zo valt op. De Iraans-Nederlandse Parham Rahimzadeh debuteert bij Prometheus met de  Schiedams-Amsterdamse coming-of age Arab, de Marokkaans-Nederlandse Abbie Chalgoum beschrijft in Ik blijf bij je wat het hem kostte om het toonbeeld van integratie te zijn in Limburg (beide Prometheus, Ik blijf bij je is vanaf november ook te zien in toneelbewerking).

De in Sliedrecht geboren Khalid Mourigh baseert De gast uit het Rifgebergte (Cossee) op het leven van zijn grootvader Ali, die als gastarbeider naar Nederland kwam. De Turks-Nederlandse Erdal Balcivertelt in De gevangenisjaren (De Geus) over de hoe Nederland als een gevangenis kan zijn en zijn vlucht vooruit.

Veelbelovende titels in vertaling zijn onder meer De eerste vrouw van Jennifer Nansubuga Makumbi (Cossee); Laat de wereld achter van Rumaan Alam (Ambo Anthos); Naschokken van Nadia Owusu (Signatuur); Alles wat verdrietig is, is onwaar van Daniel Nayeri (De Geus); en niet te vergeten Tot het water stijgt van de grote Maryse Condé (Orlando).

De knuppel in het hoenderhok komt overigens al in februari. Dan verschijnt bij Atlas Contact het als ‘even scherpzinnig als controversieel’ aangemerkte Prooi, ondertitel: Immigratie, islam en de erosie van vrouwenrechten. Hirsi Ali stelt daarin dat de recente instroom van mensen uit een islamitische samenleving een gevaar vormt voor de rechten van vrouwen. Wie er openlijk over praat, loopt het risico voor racist of extreem-rechts te worden uitgemaakt. Maar laat je het taboe taboe, dan geef je de populisten de wind in de zeilen.

En dan is dit nog maar een bescheiden samenvatting van wat het voorjaar in Nederland boekenland te bieden heeft. Waarbij kinder- en jeugdboeken omwille van ruimte buiten beschouwing zijn gebleven (maar ook die zullen hun weg naar de pagina’s vinden, u heeft mijn woord). Waarbij ik zowel klassieke als moderne Japanse auteurs onvermeld heb gelaten, want dat die een rage zijn en vooralsnog blijven, weet u al of ziet u zelf als u straks weer mag snuffelen in de fysieke boekwinkel. Waarbij ik alles met katten op het omslag opzichtig heb genegeerd, omdat dat, zoals een uitgever me toevertrouwde, toch wel verkoopt.

En waaraan ik vooral nog wil toevoegen: léés die boeken (en voorwaar, deze krant – ook dat kan online of op papier).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden