Recensie

Van der Laan in Zomergasten: Verplichte kost voor Amsterdammers

'Het was mooi om het te mogen doen.' Het was heel lang goed gegaan, maar uiteindelijk moest Eberhard van der Laan zijn schild laten zakken in het laatste kwartier van zijn Zomergasten-uitzending. Ineens keken we allemaal recht naar binnen. En ineens sprak Van der Laan in verleden tijd over zijn tijd als burgemeester.

Beeld VPRO

Ruim tweeënhalf uur was hij zijn charmante zelf geweest. Hij wilde getutoyeerd worden, begon stevig met een compilatie van dictatoriale regimes die hij vreugdevol zag sneuvelen, sprak gefascineerd over de naweeën van de Tweede Wereldoorlog in de stad en de verzetsdaden van zijn ouders en bracht een verkapte ode aan de cultuur in Amsterdam. Het boeide allemaal zeer en werd godzijdank geen geforceerd afscheidsinterview. So far so good.

Interviewster Janine Abbring was gevoelig voor de aimabele burgemeester en liet de touwtjes vieren. Van der Laan strooide met warme verontschuldigingen alvorens hij de regie voorzichtig overnam. Als we de verhalen mogen geloven een foefje dat hij ook in de Amsterdamse raad graag toepast: als de nederige dienaar die aan de knoppen zit.

Er was een olifant in de kamer, zijn ziekte, maar die werd handig ontweken. Het werd kort aangestipt toen Abbring de brief aanhaalde waarin Van der Laan alle Amsterdammers op de hoogte stelde van zijn uitgezaaide longkanker. Van der Laan: "Ik heb iets wegduwerigs, maar ik voel me super gesteund. Voorlopig blijf ik nog wel een poosje burgemeester."

En door, in zijn vertrouwde stijl. Over Nederlandse politici die elkaar daags na de aanslag op Charlie Hebdo in de haren vlogen over de aanpak van terrorisme: "Ik ga nu iets zeggen dat als arrogant kan worden bestempeld: zij hebben het idee dat dit hun werk is. Het is totaal ongepast."

Eén voor één timmerde Van der Laan de spijkers zorgvuldig in het hout. Alles overgoten met een geweldige liefde voor Amsterdam. Je zou elke stad zo'n burgemeester gunnen.

Bij het item Nouri kwamen de scheurtjes. Eerst nog charmant het gevallen Ajax-talent becommentariërend, maar na het zien van de beelden van het eerbetoon in Geuzenveld van slag. "Een onwaarschijnlijk verdriet. Iemand met zo'n mooi perspectief dat zomaar afgesneden wordt. Het verbroedert. Dat vind ik persoonlijk één van de mooiste dingen: de F-side en de Marokkanen samen. Een perfecte dienst."

Een traan. Stilte. Een stilte die zowel Van der Laan als Abbring even niet kon of wilde vullen. Het leidde een intens slotkwartier in, met een interviewster van wereldklasse: kalm, invoelend, wars van effectbejag en weer volledig baas over het gesprek. Abbring: "Ik wil even iets zeggen. Er werd mij in één of ander radiointerview gevraagd of ik tissues op tafel zou zetten, wat ik echt een kutvraag vond. We wisten allebei dat dit een beladen gesprek kon worden. Maar nu zitten je tranen bij de verbroedering en niet bij je verdriet."

Ineens viel alles samen. Het collectieve verdriet om Nouri, de verbinding met de stad die Van der Laan zo predikt, zijn eigen rotsituatie. Te veel. Geen rode wijn die dat kon stoppen. Met trillende stem: "Ga maar even door."

Er viel niet niet door te gaan. Het gesprek was een weg ingeslagen die niet langer te vermijden was, de regie was weg. Abbring in tranen, Van der Laan schokkend met zijn schouders.

Abbring: "Wat hoop je dat je erfenis is in Amsterdam?"
Van der Laan: "Dat het de lieve stad blijft die het is."
Abbring: "Jij hebt hem ook liever gemaakt."
Van der Laan, volledig overmand: "Ik hoop het."

Het was gewoonweg te veel. De verwachtingen waren hoog; het werd een gesprek dat voor altijd bijblijft en verplichte kost is voor (minimaal) iedere Amsterdammer. Ook bij mij thuis werd rode wijn bijgeschonken dat het een lieve lust was. Het hielp, ook daar, niet.

Lees ook ons blog over de uitzending terug: 'Ik hoop dat Amsterdam de lieve stad blijft die het is'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.