PlusAchtergrond

Van arthousefilms tot blockbusters: dit zijn de films van 2022 waar we het meest naar uitkijken

Still uit L'événement, een van de festivalsuccessen (Venetië) van vorig jaar. Beeld
Still uit L'événement, een van de festivalsuccessen (Venetië) van vorig jaar.

Wat heeft filmjaar 2022 – ijs, weder en corona dienende – voor ons in petto? De filmrecensenten van Het Parool tippen de film waar ze het meest naar uitkijken.

Joost Broeren-Huitenga

Wie durft zich na de afgelopen twee jaar nog aan voorspellingen te wagen? Ook in de bioscoopbranche plant men inmiddels met slagen om de arm van veel meer dan anderhalve meter. Niet dat er geen plannen zijn. De centrale releaselijst waarop Nederlandse distributeurs aangeven welke films ze gaan uitbrengen, telt voor 2022 op het moment van schrijven 234 titels.

En dat is nog zonder de grote arthousefilms die op de internationale festivals in première zullen gaan – de Berlinale in februari, het filmfestival van Cannes in mei, de Mostra van Venetië in september. Die selecties moeten nog worden bekendgemaakt; voor Cannes wordt onder meer gefluisterd over nieuw werk van Wes Anderson (wiens The French Dispatch een van de toppers uit 2021 was) en van bodyhorrormaestro David Cronenberg. Ook The Son wordt genoemd, Florian Zellers opvolger van het zowel bij critici als publiek geliefde The Father.

Van die festivalselectie zal een flink deel in het najaar nog aan de releaselijst worden toegevoegd. Maar als een of meer van die festivals onverhoopt niet kan doorgaan, heeft dat een domino-effect voor de rest van het jaar en verder.

Voor de grote blockbusterfilms geldt iets vergelijkbaars. De grote franchises worden meer en meer ‘in serie’ geproduceerd. Films in reeksen, zoals de superheldenfilms van Marvel, bouwen voort op wat ervoor kwam en wijzen vooruit naar wat zal volgen. Als een van die films wordt uitgesteld, moet de rest meeschuiven.

Kortom: reden genoeg om deze vooruitblik op het desondanks veelbelovende filmjaar 2022 met een klein korreltje zout te nemen. Toch is er veel noemenswaardigs waarvan zeker genoeg is dat ze in 2022 zullen verschijnen.

Blockbusterzomer

Ondanks de coronachaos is het jaarritme eigenlijk niet veranderd. In de eerste maanden gaat de aandacht traditiegetrouw uit naar de successen van de grote festivals van vorig jaar, die hun weg nog naar de Nederlandse bioscopen moeten vinden. Zoals Memoria (winnaar van de juryprijs in Cannes) en Venetiëwinnaar L’événement.

Ook de artistiekere Amerikaanse films, die eind maart wedijveren om de Oscars, druppelen in de aanloop daarnaartoe de Nederlandse bioscopen in. Naast Licorice Pizza wordt daarvoor het semi-autobiografische Belfast van Kenneth Branagh genoemd als grote kanshebber. De Murakamiverfilming Drive My Car van de Japanse filmmaker Ryûsuke Hamaguchi heeft goede papieren om door te dringen tot de categorie Beste Film, wat uitzonderlijk is voor niet-Engelstalige films.

Na die artistieke eerste maanden volgt de blockbusterzomer, die elk jaar vroeger lijkt te beginnen. Al in maart bijt The Batman, waarvoor Robert Pattinson de iconische zwarte cape en masker overneemt, het spits af. Hij wordt half april op de hielen gevolgd door de derde Fantastic Beasts-film (in het universum rond Harry Potter), en de tweede Doctor Strange-film van superheldenfabriek Marvel in mei. Met fanfavoriet Sam Raimi in de regiestoel hoopt Marvel het flopjaar 2021 te boven te komen (zowel Black Widow als The Eternals presteerden onder verwachting), zodat hun filmuniversum weer op de rails is voor nieuwe films rond Thor en Black Panther later in het jaar.

Ook het aanbod van Nederlandse films heeft zo zijn eigen ritme. De meer artistieke films in het voorjaar, in het kielzog van het International Film Festival Rotterdam (dat dit jaar opnieuw digitaal gaat), en meer publieksfilms in het najaar, na premières op het Nederlands Film Festival in september. Al is na twee opeenvolgende decembermaanden in lockdown wel de vraag hoe lang dat najaar doorloopt. De makers van Soof 3, die in december 2021 zou verschijnen, zien de bui al hangen; de film staat nu ingetekend voor september.

Opvallend trendje in maart zijn twee genrefilms, waarin het nuchtere Nederland niet bepaald een rijke traditie heeft. Nico van den Brink maakt zijn speelfilmdebuut met Moloch, een horrorfilm rond een eeuwenoude dreiging die opduikt rond een veenmoeras. En met Sputum van Dan Geesin – een verhaal over een klassenoorlog in ‘the shithole of evolution’, aldus een trailer – is de nog zeldzamere Nederlandse sciencefiction een titel rijker.

Tom Cruisevehikel Top Gun: Maverick

Op de kalender verder vooral veel films die in eerste instantie al voor vorig jaar of eerder waren aangekondigd, zoals Madres paralelas van Pedro Almodóvar en The Card Counter van Paul Schrader.

Het langst wachten was het op Top Gun: Maverick, het Tom Cruise-vehikel dat oorspronkelijk al in de zomer van 2019 zou verschijnen. Eerst werd het vervolg op de eightiesklassieker uitgesteld door productionele uitdagingen rond de vele straaljagerstunts – perfectionist Cruise stond erop dat alles gefilmd werd met echte vliegtuigen, waaronder een WO2-exemplaar uit zijn privécollectie. Vervolgens gooide corona roet in het eten voor de zomer van 2020, en kregen andere titels voorrang in 2021. Eind mei moet het dan toch echt gebeuren.

Vier maanden later volgt direct het volgende stuntspektakel van Cruise: het zevende deel in zijn spionagereeks Mission: Impossible. Hier was het niet het uitbrengen van de film, maar de productie zelf die door Covid-19 werd getroffen. De opnames stonden in februari 2020 op het punt te beginnen, nota bene in Italië, toen de pandemie losbarstte. Herhaaldelijk uitstel volgde, en toen de opnamen eenmaal hervat konden worden was er flink wat gehannes met coronaprotocollen.

In dat laatste stonden Cruise en consorten zeker niet alleen. Na de inhaalslag van 2021 krijgen we het komend jaar voor het eerst op grote schaal films voorgeschoteld die zijn gemaakt op sets waar strenge coronarestricties gelden. Of en hoe dat effect zal hebben op de films zelf, is misschien wel de grootste vraag die boven dit filmjaar hangt.

Elise van Dam: Memoria van Apichatpong Weerasethakul

Met Memoria maakt de Thaise filmmaker Apichatpong Weerasethakul zijn eerste Engelstalige speelfilm. Het gevaar bij zo’n uitstapje naar een ander taalgebied is altijd dat iets van iemands visie verloren gaat in de vertaling, maar daarvan lijkt geen sprake. Met een door Tilda Swinton gespeelde bloemenkweker die uit haar slaap wordt gehouden door een mysterieus gebonk, begeeft Weerasethakul zich wederom in een tussenwereld. Dit keer de desoriënterende sluimerwereld tussen slapen en waken, waar de zintuigen vreemde capriolen maken en de tijd zich tot in het onmetelijke uitstrekt. Ik kan niet wachten in die wereld te (ver)dwalen.

Jan Pieter Ekker: Licorice Pizza van Paul Thomas Anderson

“Vandaag heb ik de vrouw ontmoet met wie ik ga trouwen,” zegt de 15-jarige Gary tegen zijn broertje, nadat hij bij het maken van schoolfoto’s de twee keer zo oude Alana tegen het lijf is gelopen. Het duurt ruim twee uur voordat duidelijk wordt of Gary en Alana écht voor elkaar zijn geschapen, maar dat is geen seconde te lang. Integendeel. In Licorice Pizza bewandelt Paul Thomas Anderson heerlijke zijpaden, met hilarische bijrolletjes voor Sean Penn, Tom Waits en met name Bradley Cooper. Alana Haim en Cooper Hoffman (de zoon van wijlen Philip Seymour Hoffman, die de hoofdrol speelde in Andersons meesterwerk The Master) overtuigen als Alana en Gary, net als de soundtrack met The Doors, David Bowie, Nina Simone en vele, vele anderen.

Bart van der Put: Nightmare Alley van Guillermo Del Toro

Hopelijk brengt 2022 ons veel geslaagde nieuwe films en fraaie klassiekers om het gemoed te verheffen. Sinds zijn Mexicaanse debuutfilm Cronos (1993) ben ik altijd benieuwd naar de volgende film van opperfantast Guillermo Del Toro, die het dit jaar met de romanverfilming Nightmare Alley over een andere boeg gooit. Bradley Cooper, Toni Collette, Rooney Mara en Cate Blanchett spelen de hoofdrollen in een klamme nachtmerrie, waarin ze elkaar in een duister kermismilieu in de jaren veertig naar het leven staan. De gelijknamige roman van William Lindsay Gresham werd in 1947 tot een klassieke film noir bewerkt.

Roosje van der Kamp: The Worst Person in the World van Joachim Trier

Na zijn vierde speelfilm, de bovennatuurlijke horrorromance Thelma (2017), lijkt Joachim Triers aankomende The Worst Person in the World iets sinisters te beloven. Maar de film draagt zijn titel als een ironisch ereteken. ‘De slechtste persoon op aarde’ is namelijk een dertigjarige vrouw (gespeeld door Renate Reinsve, die in 2021 de prijs voor beste actrice won op het filmfestival van Cannes) die tracht te ontdekken wat ze met haar leven wil, soms ten koste van twee mannelijke geliefdes. De nieuwste van de Noorse filmmaker belooft een bitterzoet portret van de menselijke conditie en de schijnbaar tegenstrijdige kwaliteiten van toewijding en zelfontplooiing.

Joost Broeren-Huitenga: L’événement van Audrey Diwan

Op het afgelopen filmfestival van Venetië was dit uitzonderlijk vormvaste abortusdrama de onverwachte, maar zeer terechte winnaar. De film draait om Anne (doorbraakrol voor Anamaria Vartolomei), een jonge vrouw op de grens van volwassenheid die erachter komt dat ze ongewenst zwanger is. Dit gebeurt in het Frankrijk van de jaren zestig, en abortus is illegaal, maar Diwan houdt die setting doelbewust vaag. Annes steeds wanhopiger zoektocht naar een oplossing, die de film intiem en hartverscheurend in beeld brengt, is op veel plekken immers maar al te actueel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden