Upload is een futuristische filmopera over het eeuwige digitale leven

Michel van der Aas achtste opera Upload is de voltooiing van een trilogie over de dood en het hiernamaals. Net als de voorgaande opera’s over hetzelfde onderwerp, After Life en Sunken Garden, is het ook een uitnodiging te filosoferen over het idee van het eeuwige leven.

Upload, van Michel van der Aa door de Nationale Opera. Beeld Marco Borggreve
Upload, van Michel van der Aa door de Nationale Opera.Beeld Marco Borggreve

Michel van der Aas achtste opera Upload is de voltooiing van een trilogie over de dood en het hiernamaals. Net als de voorgaande opera’s over het onderwerp, After Life en Sunken Garden, is ook deze een uitnodiging om te filosoferen over het idee van het eeuwige leven.

In Upload heeft Van der Aa de maakbare kant daarvan als uitgangspunt genomen voor een muziekdrama en dat met de modernste technologie vormgegeven. In het stuk grijpen live en vooraf opgenomen elektronische muziek, film, real-time graphics, motion capture-techniek, gesproken en gezongen woord als raderen in elkaar.

De multimediale ‘filmopera’, zoals de componist hem noemt, die tevens cineast, regisseur en librettist is, ging vrijdag in première in Nationale Opera & Ballet. Dat alles zonder haperingen leek te werken, mag de triomf heten van de modernste artistieke middelen.

Bijzonder knap is dat Van der Aa ondanks al het futurisme een heel basaal verhaal vertelt over liefde en dood – hét klassieke operaonderwerp. Een vader (prachtrol van bariton Roderick Williams) kiest er na de dood van zijn vrouw voor zich te laten uploaden, wat betekent dat hij eeuwig verder zal leven als digitale avatar. Het probleem is dat zijn dochter (schitterende rol van sopraan Julia Bullock) van niets wist.

Als de upload maar deels gelukt blijkt (zijn emotionele trauma’s zijn nog steeds aanwezig) en hij ‘uitgezet’ wil worden, is het de vraag of zijn dochter daar wel aan wil meewerken. Centrale zin: ‘Jouw leven is niet van jou alleen.’

Op het toneel staan drie grote, verschuifbare videoschermen en ook op de achterwand zijn filmbeelden te zien. Soms verandert het operahuis daardoor even in een sfeervolle bioscoop.

De muziek is typisch Van der Aa. Vaak hectisch, lenig, polyfoon en geagiteerd, soms met krakende elektronische klanken of met lekkere retro-arpeggio’s uit een modulaire analoge synthesizer en op het emotionele hoogtepunt stilvallend in een onwaarschijnlijk mooie en diep ontroerende aria, This Is Where You Are Now, die wonderschoon door Julia Bullock wordt gezongen. Allesbehalve te versmaden zijn ook de harmonieën op het hammondorgel dat aan het einde zijn opwachting maakt.

Upload is kortom een voorstelling die iedereen moet gaan zien.

Klassiek
Michel van der Aa, Upload

Door De Nationale Opera
Met Ensemble MusikFabrik onder leiding van Otto Tausk

Gezien 1/10, Nationale Opera & Ballet

Nog te zien 4,5 en 8/10, aldaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden