Plus

Uitvaartmuseum Tot Zover is klaar voor uitbreiding

Uitvaartmuseum Tot Zover op begraafplaats De Nieuwe Ooster bestaat tien jaar. Trouw aan zijn bijzondere locatie, maar met grote ambities gaat het museum het volgende decennium in.

Foto uit de serie Sporen gemaakt door een Amsterdamse gemeenteambtenaar, 2010. Gemaakt in het huis van een eenzaam overledene. Beeld Museum Tot Zover

"Je kunt wel megalomaan gaan denken, maar dat kan ook verkeerd uitpakken." Dat zegt Guus Sluiter, directeur van het uitvaartmuseum Tot Zover, gevestigd op begraafplaats De Nieuwe Ooster. Het museum bestaat tien jaar, en viert dat met de tentoonstelling 10 Jaar Verzamelen.

Dat het museum uit het gebouw is gegroeid, is wat te sterk uitgedrukt, maar Sluiter zou voor zijn museum toch graag meer ruimte verwerven. "We zouden eigenlijk ons hele museumgebouw aan een vaste, altijd flexibel houdende tentoonstelling willen wijden, en het volume van de grote zaal nog een keer in de tuin willen hebben."

"Maar nu nog niet. Het gaat goed met het museum, en we zijn aan het groeien, maar ik denk dat we nog een paar stapjes moeten doen, en beter gebruik moeten maken van wat we hebben, voor uitbreiding een optie is."

Taboe op de dood
Eind december 2007 opende het eerste Nederlandse uitvaartmuseum, bedoeld om te laten zien hoe er vooral in Nederland wordt omgegaan met de dood en de uitvaartcultuur. Een museum met een zware toon, maar waar ook het taboe op de dood kan worden weggenomen.

Zo was op de tentoonstelling Especially For You, waar de doodskist als lifestyleartikel werd gepresenteerd, een doodskistenkalender te zien met schaars geklede dames.

In die tien jaar heeft het museum veel, en bijna louter goede publiciteit gekregen. Maar, zo zegt Sluiter, de locatie op een begraafplaats en het feit dat het museum niet in het centrum van Amsterdam zit, zijn ook belemmeringen.

"Een verhuizing naar het centrum zou betekenen dat onze bezoekersaantallen vijf of zes keer zo hoog zullen zijn. Maar juist deze locatie, op dé Amsterdamse begraafplaats, wordt door de bezoekers hoog gewaardeerd."

"Natuurlijk realiseer ik me dat sommige mensen moeite hebben hier te komen omdat ze net iemand hebben weggebracht. Ik snap dat, maar de museumervaring wordt dan ook weer als intens en mooi ervaren."

Een beetje sip: "We hebben tentoonstellingen gehad waarvan andere museumdirecteuren zeiden dat die bij hen duizenden bezoekers meer zouden hebben getrokken. Zoals Funeral Train (over de trein die het lijk van de in 1968 vermoorde presidentskandidaat Robert F. Kennedy vervoerde). Het Nationale Fotomuseum in Rotterdam had die tentoonstelling graag gehad, die zou wel 20.000 bezoekers trekken. Dat halen wij in een jaar nog niet. Dat is dan ons lot."

Postmortemfoto's
Megalomaan denken is er dus niet bij, maar veranderingen aan het museum zijn wel uitvoerbaar. "We zijn voornemens aanpassingen te doen aan de vaste presentatie. We hebben extra ruimte nodig voor bijvoorbeeld de kwetsbare herinneringswerken, waaronder een boeket van haar."

"Daar willen we een vitrine voor bouwen, beter geklimatiseerd en uitgelicht. We willen een tijdelijke wand vervangen door een vitrinewand en losse vitrines weghalen voor meer rust en ruimte."

"Zo kunnen we bovendien meer laten zien. Dat klinkt allemaal simpel, maar ik denk dat ik wel zo'n anderhalve ton nodig heb, en dat is veel voor een museum met een klein budget. Dus binnenkort starten we met fondsenwerving."

Wat hebben we de afgelopen tien jaar gedaan, wat hebben we verzameld, en wat is het delen met anderen waard? Dat waren de vragen. De simpele uitkomst was de tentoonstelling 10 Jaar Verzamelen.

Guus Sluiter, directeur van het uitvaartmuseum Tot Zover, begint met fondsenwerving. Hij denkt 1,5 ton nodig te hebben voor verbetering van het museum. Beeld -

"We hebben veel objecten verzameld die, om diverse redenen, nog niet in de vaste presentatie kunnen. En we zijn erachter gekomen dat onze verzameling veelzijdiger is dan we dachten."

Zo is, naast selecties uit eerdere fototentoonstellingen over bijvoorbeeld lijkwagens en huizen waar eenzaam gestorven mensen hebben gewoond, de recent verworven serie over crematoria Dan liever de lucht in van Karel Maat te zien. Dat geldt ook voor een serie postmortemfoto's uit Estland, diverse urnen, en een bijzonder herinneringskunstwerk van papier uit 1818.

Veel is ook te zien op de website van het museum. "Die website is echt een wapen geworden," zegt Sluiter.

"Dat is eigenlijk ook een tentoonstellingsruimte. Dus we hoeven niet alles in huis te laten zien. De website zetten we ook in om ons te profileren als kenniscentrum. Als mensen iets willen weten wat met de dood te maken heeft zeggen we: kom naar ons. Die taak nemen we bewust op ons."

10 Jaar Verzamelen. Museum Tot Zover. T/m 23 september, Kruislaan 124 (De Nieuwe Ooster). www.totzover.nl

Het lichaam van een overleden Nederlander wordt vanuit Duitsland gerepatrieerd met een speciale transportauto, omstreeks 1930. In die tijd werden bij begrafenissen vooral koetsen gebruikt. Beeld Museum Tot Zover
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden