Plus

Typex maakt stripbio van Andy Warhol: 'Hij was een zeurpiet'

Vijf jaar lang werkte de Amsterdamse tekenaar Typex aan Andy, een lijvige stripbiografie van Andy Warhol, die woensdag verschijnt. 'Met Andy kon ik alle kanten op.'

Andy telt 562 bladzijden en bestaat uit tien boekjes met elk een eigen cover Beeld Typex

Interessant artikel onlangs in de Vlaamse krant De Morgen. België heeft veel meer een stripcultuur dan Nederland, maar de laatste jaren doen Nederlandse tekenaars het internationaal beter dan hun Belgische collega's.

Peter van Dongen, Aimée de Jongh, Erik Kriek, Hanco Kolk en andere Nederlanders vonden onderdak bij gerespecteerde stripuitgeverijen in Frankrijk, hét stripland bij uitstek.

De Amsterdamse tekenaar Typex wordt in Frankrijk uitgegeven door Casterman, bekend van vooral Kuifje. Bijna ongelovig schrijft De Morgen dat Typex' nieuwe boek over Andy Warhol 'meteen in zes talen en dertien landen, waaronder de VS, zal verschijnen'.

In werkelijkheid zijn het er nog meer: veertien. Er is geen hedendaagse Belgische striptekenaar die zich daarmee kan meten.

"Een boek als dit is alleen haalbaar bij een internationale uitgave," zegt Typex. We spreken hem op zijn boven­woning in Oud-West (helemaal boven op zijn zolder heeft hij zijn werkkamer).

Op tafel ligt Andy. Enthousiast vraagt de tekenaar: "Zal ik het aan je voorlezen?" Dat zou even kunnen duren, want het boek - waarbij de term magnum opus op zijn plaats is - telt 562 bladzijden.

Typex werkte er vijf jaar aan, waarbij hij in de laatste fase soms veertien uur achtereen aan de tekentafel zat.

Rembrandt
En nu is het klaar dus. "Hierna houd ik het voor gezien, hoor, met van die grote projecten. Dat heb ik de vrouw ook moeten beloven," zegt Typex.

In 2013 verscheen van hem het in opdracht van het Rijksmuseum gemaakte Typex' Rembrandt. Aan dat boek, verkrijgbaar in boekhandels en museumwinkels over de hele wereld, werkte hij 'maar' drie jaar.

Bij verschijnen ervan zei Typex in deze krant over Rembrandt: 'Hij was een lul. Maar ik ben wel van hem gaan houden.' Hoe kijkt hij na vijf jaar werken aan zijn nieuwe boek naar Andy Warhol?

"Andy was een zeurpiet. Maar ook van hem ben ik gaan houden. Hij had een ­bepaalde humor die vaak verkeerd begrepen wordt. Ik heb stapels boeken over hem gelezen."

"Er wordt vaak heel negatief over hem geschreven: dat hij harteloos was en mensen gebruikte. Maar hij was veel geschakeerder, in mijn versie althans wel. De ondertitel van mijn boek is niet voor niets De vele levens van Andy Warhol."

Warhol was volgens Typex niet alleen harteloos, maar ook zorgzaam. En de man die soms wel een autist leek, kon wel degelijk spraakzaam zijn.

"In de kunst was hij de eerste die heel bewust zijn eigen mediabeeld creëerde. Hij was echt wel een beetje contactgestoord, maar in zijn openbare ­optredens vergrootte hij dat en leek het of hij geen drie woorden achter elkaar kon zeggen."

"Op YouTube staat een schitterend filmpje waarin Andy vragen van een journalist beantwoordt met alleen yes of no. Maar tussendoor zie je hem heel even een blik van verstandhouding wisselen met zijn galeriehouder."

Het levensverhaal van Rembrandt vertelde Typex in tien hoofdstukken, die telkens rond iemand uit de omgeving van de schilder waren opgebouwd.

In Andy zijn de hoofdstukken (ook weer tien) boekjes op zich, met ook telkens een eigen, vaak door oude Amerikaanse comics geïnspireerde cover. "Houdt het bij één zo'n boekje per leesbeurt," raadt Typex aan.

Continu failliet
Het boek over Andy Warhol bood hem veel meer vrijheid dan dat over Rembrandt: "Over Rembrandt is gewoon niet zo veel bekend. En de Gouden Eeuw heb ik ook niet zelf meegemaakt. Dat werkte beperkend. Wat stijl betreft zat ik al meteen vast aan die bruine schilderswereld."

"Met Andy kon ik alle kanten op, dat was heel bevrijdend. De schetsversie van het boek was nog in één stijl. Uiteindelijk heb ik alles gebruikt wat ik passend vond. Of leuk om te tekenen; het moest die vijf jaar lang ook wel interessant voor ­mezelf blijven natuurlijk."

Financieel heel veel wijzer is Typex vooralsnog niet ­geworden van zijn internationale succes.

Beeld Typex

"Nee, man, ik ben nog altijd continu failliet. Ik heb geen subsidie aangevraagd voor Andy, alleen voor twee researchreizen naar Amerika. Ik kreeg van de uitgever wel een voorschot van 30.000 euro. In de stripwereld is dat een astronomisch ­bedrag, maar je kunt er niet vijf jaar van leven."

"Ik zeg altijd tegen mijn vrouw: het komt nog een keer. Maar tot nu verdien ik mijn geld vooral als illustrator, niet als striptekenaar. Nu ik een beetje naam heb gemaakt, moet ik die volgens Casterman met mijn volgende boek bevestigen."

Biografieën
Heeft hij al ideeën voor dat volgende boek? "Die zijn nog vaag, maar beginnen vorm te krijgen. Toen ze er bij Casterman naar vroegen, zei ik: 'Ik ben bang dat ik slecht nieuws voor jullie heb: het wordt in elk geval geen biografie.' 'Mooi,' zeiden ze, 'dat is precies wat we wilden horen.'"

"Ik ben nu wel klaar met biografieën, als ik eerlijk ben houd ik er ook niet echt van."

Uh, de man die acht jaar van zijn leven besteedde aan het tekenen van zijn boeken over Rembrandt en Andy Warhol, houdt niet van biografieën? "Op de cover van Andy staat dat het 'feitelijke fictie' is. En op de Engelstalige uitgave: 'a factual fairytale'."

"Wat me in biografieën vaak zo tegenstaat is het letterlijke ervan. Ik ga uit van de feiten, maar maak daar wel mijn eigen verhaal van."

"In mijn boek komt een ontmoeting tussen Andy en Elvis voor. Die heeft nooit plaatsgevonden, maar het had gekund natuurlijk. Ik vind dat leuk om mee te spelen. Ik had zelfs een tijd het idee ­Andy in het boek te laten interviewen door Ivo Niehe."

Wat vond hij van al die Warholbiografieën die hij heeft gelezen? "Uit zulke boeken krijg je het idee dat Andy aan één stuk door dingen riep als 'In the future, everyone will be world-famous for 15 minutes.' Ik vind hem veel interessanter als een normale man met normale angsten, of nou ja, hij was eerder een abnormale man met ook abnormale angsten."

"Juist met die letterlijke quotes en letterlijke ­gebeurtenissen, die telkens maar door iedere schrijver weer worden herhaald, creëer je een fictieve figuur, een mythe."

"Ik doe het andersom: vanuit de fictie probeer ik de waarheid te benaderen."

Typex: Andy, uitgeverij Scratch Books (Nederlandse uitgave), €35. Op 7/11 wordt het verschijnen van Andy gevierd met een feest in Paradiso in de stijl van The Factory. Acht groepen, waaronder Claw Boys Claw en Hallo Venray, spelen nummers van The Velvet Underground

Beeld Typex

En de winnaar is...

Voor het zomernummer van PS van de Week ­tekende Typex een Andy Warholkleurplaat. Als winnaar van 'Andy Warhols wáánzinnige kleurwedstrijd' wees hij T. Moschuit uit Amsterdam aan.

Uit het juryprapport: 'Heeft er het meeste tijd aan besteed. Ongelooflijk veel variatie in de kleuren. Er zitten zelfs overloopjes in de kleuren. Prijs voor volharding.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden