PlusFilmrecensie

Troostend verhaal over verraad: familiefilm Knor is de eerste stop-motionspeelfilm van Nederland

’s Lands eerste stop-motionspeelfilm is een typisch Nederlandse familiefilm over een meisje en haar biggetje. Mascha Halberstads Knor is een opbeurend verhaal over verraad in familierelaties.

Roosje van der Kamp
 Babs krijgt een big voor haar negende verjaardag in ‘Knor’. Er zit jaren werk in het maken van de stop-motionspeelfilm. Beeld
Babs krijgt een big voor haar negende verjaardag in ‘Knor’. Er zit jaren werk in het maken van de stop-motionspeelfilm.

Stop-motionanimatie leent zich uitstekend voor verhalen met een donker randje. De zorg, geduld en vakmanschap die nodig zijn om een film te maken van duizenden foto’s van poppen, die telkens enkele millimeters worden verplaatst om beweging te suggereren, compenseren immers de donkere ondertonen van een verhaal.

Knor maakt dankbaar gebruik van deze kwaliteit van stop-motionanimatie. De film is gebaseerd op het boek De wraak van Knor van Tosca Menten en richt zich op de donkere kanten van het verhaal, zowel in de portrettering van familierelaties als in de humor, die veel poep- en scheetgrappen bevat. Maar door zijn schattige stijl wordt Knor nooit te droevig of te duister voor een familiefilm.

Knor vertelt een Wes Andersonachtig verhaal over de jonge Babs (stem van Hiba Ghafry), die ervan droomt een puppy te krijgen voor haar negende verjaardag, maar in plaats daarvan een biggetje cadeau krijgt van haar vervreemde opa (Kees Prins). Opa is na jaren afwezigheid plots uit de Verenigde Staten overgevlogen en slaapt nu in de tuinhut van Babs en haar goede vriend Tijn (Matsen Montsma). Haar ouders vertrouwen opa niet, maar Babs ziet het cadeau als een teken van zijn oprechte liefde voor haar. Des te pijnlijker is het dat opa stiekem van plan is om van het lieve biggetje een worst te maken.

Eigen gewin

Hoewel er gesprekken over vegetarisme in voorkomen, is Knor niet een verhaal over de (im)moraliteit van het eten van vlees. De film blijft in de familiesfeer en richt zich op het belang van vertrouwen in familierelaties en de vraag of mensen echt kunnen veranderen.

Het invoelbare verdriet van de film komt niet van het feit dat dieren opgegeten kunnen worden, maar van de enorme schending van vertrouwen die Knors dood zou betekenen. Knor was tenslotte een geschenk van opa. Maar al snel blijkt dat hij het biggetje aan Babs heeft gegeven omdat haar liefde voor het beestje voor sappig vlees zou zorgen. Zijn cadeau is dus puur voor eigen gewin. Het feit dat Babs ook nog vegetariër is, maakt deze schending van vertrouwen alleen maar pijnlijker.

Knor blinkt uit in zijn gebruik van vreemde alledaagsheid. Het verhaal is zowel typisch Nederlands, met rood-wit-blauwe vlaggetjes die in blokjes kaas steken, een discussie over de ingrediënten van pannenkoekenbeslag en een typische boerendorpse setting, als een beetje vreemd.

Knor heeft een unieke vorm van humor, een die het bekende gebruikt om zich in het onbekende te wagen. Het klassieke spel sjoelen wordt bijvoorbeeld gespeeld met slakken, die elk een helmpje ter bescherming dragen. En Knor moet worden geleerd om uit de moestuin van moeder te blijven, dus moet hij op puppycursus.

Toewijding van de makers

In zekere zin waagt de film zelf zich ook aan iets onbekends. Want hoewel stop-motion al vaker is gebruikt in Nederlandse kortfilms, is dit ’s lands eerste stop-motionspeelfilm. Dat komt door het moeizame maakproces: elke minuut stop-motionfilm bestaat uit honderden foto’s, waardoor slechts enkele seconden film per dag kunnen worden geproduceerd. Met een speelduur van ruim een uur is Knor dus misschien kort in het land der speelfilms, maar voor een stop-motionfilm is hij ontzettend lang.

Het heeft dan ook jaren geduurd om Knor te maken. Het gebruik van stop-motion blijkt die moeite meer dan waard. Want Knor is een verhaal over verraad, waarbij de schuldige geen wildvreemde is, maar juist iemand is die dichtbij staat. Hoewel dit een realistische weerspiegeling is van het echte leven, is zoiets relatief zeldzaam in kinderverhalen.

Dat Knor uiteindelijk vooral troostend is, komt door de stop-motionanimatie. Het is alsof het medium stop-motionanimatie zelf, dat immers alleen kan bestaan door de toewijding van de makers, ons opnieuw doet geloven in het bestaan van het goede.

Mascha Halberstad

Mascha Halberstad (1973) studeerde af aan de ArtEZ kunstacademie in de richting Fine Art. Ze is gespecialiseerd in stop-motionanimaties. Ze maakte animaties voor verschillende speelfilms, waaronder Patatje oorlog (2011) en Hoe overleef ik… (2008). Halberstad regisseerde meerdere stop-motionkortfilms, waaronder Dag meneer De Vries (2012), Munya in mij (2013) en De Grote Hummimummi Kerstspecial (2017). Knor is haar eerste stop-motionspeelfilm en daarbij ook de eerste stop-motionspeelfilm uit Nederland. Ter bevordering van stop-motionanimatie in Nederland, richtte Halberstad samen met Knor-producent Marleen Slot de animatiestudio Holy Motion in Arnhem op, een studio van 600 vierkante meter. Momenteel werkt Halberstad aan Koning Worst, een korte muzikale prequel van Knor.

Knor

Regie Mascha Halberstad
Met de stemmen van Hiba Ghafry, Kees Prins, Matsen Montsma
Te zien in Arena, Eye, Filmhallen, FC Hyena, Het Ketelhuis, De Munt, Pathé Noord, Rialto De Pijp, Studio/K, Tuschinski

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden