Plus

Trip langs gebouwen die bijna dertig jaar geleden hun functie verloren

Kees Keijer
De tentoonstellingsruimte wordt doorsneden door een aantal stalen constructies zoals deze. Beeld Charlott Markus
De tentoonstellingsruimte wordt doorsneden door een aantal stalen constructies zoals deze.Beeld Charlott Markus

Op 1 januari 1993 werden de douaneformaliteiten aan de Nederlandse landsgrenzen afgeschaft. Volgens het Verdrag van Schengen ontstond een interne Europese markt met vrij verkeer van kapitaal, goederen, diensten en personen. Daarmee werden ook de grensposten overbodig. Kunstenaar Suchan Kinoshita (1960) bezocht de posten destijds allemaal. Ze maakte er foto’s van, omdat ze betrokken was bij een project waarbij de leegstaande douanekantoren zouden worden omgevormd tot kunstenaarsateliers.

Dat is destijds ook werkelijk gebeurd, maar met de foto’s deed Kinoshita verder niets. Tot nu toe, want ze hangen in een lange serie aan de muur bij P////AKT. Kinoshita: “Het was een inventarisatie om te kijken hoe verschillend die grensovergangen als gebouw waren.”

Verrassend divers

De fotoserie begint in Zeeuws Vlaanderen en volgt de Nederlandse grens met België en Duitsland om in Groningen te eindigen. De grensposten die op die route werden vastgelegd waren verrassend divers, kunnen we na bijna dertig jaar concluderen. Soms zijn het functionele dozen langs een weg met een slagboom ernaast terwijl andere grensposten niet of niet meer als zodanig herkenbaar zijn.

In Overslag in de gemeente Terneuzen werd blijkbaar een soort winkel voor goederen uit faillissementen in de voormalige grenspost gevestigd. Voor het pand staan twee vrouwen in een kledingrek te snuffelen en er staat een drumstel. Even verderop, in Rode Sluis, lijkt de grenspost daarentegen een gewoon woonhuis, iets wat in meer plaatsten het geval is. “Ze zijn heel divers,” zegt Kinoshita. “Dat vind ik vreemd, maar ook mooi. Ze zijn als het ware gecamoufleerd.”

Soms lijken ze ook weer heel erg op elkaar. Het Limburgse Schinveld en Jabeek liggen vlak bij elkaar en de grensposten zien er vrijwel identiek uit.

Kunstmatige constructie

Kinoshita groeide op in Japan en verhuisde in 1981 naar Keulen voor een muziekopleiding. Enkele jaren later vertrok ze naar Maastricht, voor een residency aan de Jan van Eyck Academie. Vandaar dat ze zo vaak over de grens ging. “Ik vond het een hele interessante plek, zo’n grens. De willekeurigheid ervan. Het is een kunstmatige constructie van een ruimte, een overgang die voor niemand eigenlijk plausibel lijkt. Mag je er overheen of niet?”

Architektonische Psychodramen heet de tentoonstelling bij P////AKT. De ruimte wordt doorsneden door een aantal stalen constructies. In een van die constructies zijn twee oranje deuren opgenomen, die om de beurt open en dichtgaan. Aan de ijzeren buizen hangen bluetoothspeakers, waaruit nummers klinken die Kinoshita gemaakt heeft. Ze hebben te maken met ‘modellen van ruimtes’ , vertelt Kinoshita, met de manier waarop je je dingen herinnert. “Je kunt er niet omheen dat je herinnering steeds blijft plakken aan een bepaald object.”

Zoektocht naar een optreden

David Bowie is ook van de partij. Een foto op groot formaat ligt over een van de stalen constructies gedrapeerd. Bowie draagt kleding ontworpen door Kansai Yamamoto. Kinoshita: “Het was een soort zoektocht naar zijn optreden in de jaren zeventig in Japan. Ik was daar toen ook en het beeld roept heel veel herinneringen op.”

Architektonische Psychodramen

Suchan Kinoshita
Waar P////AKT, Zeeburgerpad 53
Te zien t/m 27/3

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden