PlusInterview

Tomias Keno vertelt in velerlei vormen over de Astronaut: ‘Men wil overal een antwoord op hebben’

Een man spoelt aan en niemand weet wie hij is of waar hij vandaan komt. Spreken doet hij niet, wel tekent hij perfecte weergaven van de sterrenstelsels. Met een podcast, muziekalbum én een debuutroman vertelt Tomias Keno het verhaal van de Astronaut.

Marij de Wit
Tomias Keno: ‘Na het sterven van mijn moeder voelde ik ergens een soort falen, had ik het idee dat we de strijd hadden verloren. Maar is dat eigenlijk wel zo?’ Beeld Getty Images
Tomias Keno: ‘Na het sterven van mijn moeder voelde ik ergens een soort falen, had ik het idee dat we de strijd hadden verloren. Maar is dat eigenlijk wel zo?’Beeld Getty Images

Schrijver, singer-songwriter en scenarist Tomias Keno (1990) koos met Astronaut voor een multimediaal project over de fictieve zaak rondom een onbekende man en de drang van de mens om overal een antwoord op te hebben.

De roman Astronaut speelt zich af rond Angela en haar geadopteerde zoon Rocko. Op een donkere nacht hoort Angela iets bewegen op haar erf, als ze uit haar raam kijkt ziet ze een onbekende man. Ze pakt een schep en loopt naar buiten, waar ze de man neerslaat, tot haar eigen schrik harder dan ze had gewild. Er zit een grote bloedende wond op zijn hoofd, en als ze voelt heeft hij geen polsslag. Heeft ze hem vermoord?

Vreemd genoeg zit hij de volgende dag aan haar keukentafel, levend en wel. Vanaf dat moment blijft de man bij haar op de boerderij. Eerst binden Rocko en zij hem vast in de schuur, maar al snel raken ze aan hem gehecht. Wie is deze zwijgende man?

Hij houdt hen gezelschap en er gebeuren allerlei wonderlijke, goede dingen in zijn nabijheid. Als Angela ernstig ziek wordt, hoopt ze dat hij haar ook kan helpen. We zien Rocko en Angela veranderen door de komst van de Astronaut. Eerst willen ze per se weten wie deze onbekende man is, maar langzaam leren ze hem met al zijn vraagtekens te accepteren.

Ultieme outsider

In de podcast De zaak Astronaut, genomineerd voor de NTR Podcastprijs, krijgen we een bredere blik op het mysterie. Dat de identiteit van de man onbekend is, lijkt voor velen ondraaglijk. Mensen van uiteenlopende pluimage passeren de revue. Stuk voor stuk denken zij het antwoord te hebben op de vraag wie de man is, en ze lijken niet te kunnen accepteren dat er soms geen antwoord is.

Het album Astronaut geeft het verhaal van de roman en de podcast nog extra verdieping. Niet alleen door de mysterieuze sfeer, maar ook met een eigen verhaallijn. Het gaat over onze angst voor het onbekende, en de eerste single Borders hoe we daardoor al bij voorbaat een eerste grens tussen ons en de ander creëren – zoals in de roman wordt geïllustreerd door de scène waarin Angela de Astronaut met een schep slaat.

Keno droeg het verhaal al lang bij zich, hij heeft zichzelf altijd een buitenstaander gevoeld. “Van daaruit dacht ik vaker na over iemand die echt óveral buiten stond. Met de jaren ontwikkelde het personage van de Astronaut zich en groeiden er meer verhalen omheen.”

Toen hij las over de zogenoemde Pianoman, die in 2005 in het Britse Kent werd aangetroffen, werd het plan concreter. “Deze man zweeg maandenlang over zijn identiteit, het enige wat hij deed was pianospelen. Niemand wist wie of wat hij was, maar van over de hele wereld kwamen tips binnen van mensen die hem dachten te kennen. Hij was de ultieme outsider, zijn achtergrond onbekend, en het doet wat met mensen als ze niet weten wie ze voor zich hebben. Zo kwam ik op de insteek voor mijn verhaal.”

Moeder-zoonrelatie

De moeder-zoonrelatie is voor Keno een belangrijk gegeven, daarom koos hij ervoor het verhaal van de Astronaut in romanvorm vanuit de moeder en haar geadopteerde zoon te vertellen. “Mijn eigen moeder is heel lang ernstig ziek geweest. Haar ziekteproces speelde zich af in mijn jeugd, en ze stierf veel te jong. Ik word daardoor erg aangetrokken door de band tussen moeders en zoons, ook om over te schrijven.”

Keno: “Angela, de moeder in mijn roman, wordt ook ziek. Hoe gaat zij daarmee om? En hoe ga je daar als zoon mee om? Die vragen hielden mij erg bezig nadat mijn moeder was overleden, het was voor mij een kans iets te onderzoeken waar ik mee kampte. Na het sterven van mijn moeder voelde ik een soort falen, had ik het idee dat we de strijd hadden verloren. Maar is dat eigenlijk wel zo?”

“Met het verhaal van Angela’s ziekte en haar omgang hiermee wil ik ook laten zien dat er genezing te vinden is, ongeacht hoe iets afloopt. Angela gelooft dat de Astronaut haar kan genezen, hij geeft haar rust en hoop. Of hij haar ook daadwerkelijk geneest of niet is dan eigenlijk minder interessant.”

Tomias Keno
Kosteloos Beeld -
Tomias KenoKosteloosBeeld -

Creatief zonder grenzen

Tomias Keno (1990) is schrijver, ­singer- songwriter en scenarist. Hij werd breed opgeleid aan de Koningstheater­academie in Den Bosch. Hij doet graag verschillende dingen naast elkaar. Na zijn opleiding ging hij de muziekwereld in, waar hij zelf optrad en veel schreef voor anderen, zoals voor Kinderen voor Kinderen het lied Groene tante Gea, dat platinum werd.
Op een gegeven moment besloot Keno dat hij niet louter muziek wilde maken, maar zijn creativiteit zonder begrenzing van een bepaalde mediavorm vrij baan wilde geven. Zo besloot hij te beginnen aan zijn multimediale project Astronaut, waar hij zeven jaar aan werkte – een combinatie van podcast, muziekalbum en roman. Maar het verhaal van Astronaut is nog niet af: Keno werkt nog aan een tv-serie, theaterstuk en game.

Geen pasklaar antwoord

Naast de moeder-zoonrelatie speelt de noodzaak voor mensen om controle te hebben, om alles te weten een grote rol in het project. De onbekende identiteit van de Astronaut wekt woede, en Keno schetst hoe de lokale bevolking reageert op de komst van voor hen vreemde asielzoekers. “De mens kan er niet tegen iets niet te weten, geen antwoord te hebben. Als er geen pasklaar antwoord is, projecteert iedereen zijn of haar eigen waarheid op een ander.”

Daar komen misverstanden van, zegt Keno, en veel van wat misgaat in de wereld heeft daar volgens hem mee te maken. “In mijn project laat ik de werking van projectie zien: we kunnen de ander nooit echt kennen. Dat idee is moeilijk te verkroppen. Ik ben geboren in 1990 en opgegroeid met het internet, we dachten altijd dat we alles konden opzoeken. Maar soms is er geen antwoord – dat bleek bijvoorbeeld heel duidelijk tijdens de coronacrisis. Mensen eisen antwoorden, ze kunnen niet tegen onzekerheid. We willen zo graag antwoorden dat we soms maar blind iets verzinnen. Waarom kunnen we niet vaker zeggen: ik weet het niet? Hoe krachtig kan dat wel niet zijn?”

De podcast De zaak Astronaut verschijnt op 5 april, tegelijk met de roman Astronaut en de eerste single, Borders.

Astronaut - Tomias Keno. Signatuur, €21,99, 264 blz. Beeld
Astronaut - Tomias Keno. Signatuur, €21,99, 264 blz.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden