PlusDocumentairerecensie

Toen demonen in Alvin Aileys hoofd de overhand kregen maakte energieke dans plaats voor angst en verdriet

Alvin Ailey richtte in 1958 het fameuze en multiraciale Alvin Ailey American Dance Theater op. In de documentaire Ailey, zaterdag te zien in Eye op het Cinedans Festival, schetst Jamila Wignot een portret van hem hem en verbindt ze zijn zijn erfenis met het heden.

Jacq. Algra
Alvin Ailey was als choreograaf extreem productief. Beeld Jack Mitchell,  Alvin Ailey Dance Foundation, Inc. and Smithsonian Institution
Alvin Ailey was als choreograaf extreem productief.Beeld Jack Mitchell, Alvin Ailey Dance Foundation, Inc. and Smithsonian Institution

“Ik ben Alvin Ailey en ik ben choreograaf. Ik creëer dans en ben op zoek naar waarheid in beweging.” Met deze woorden presenteerde de zwarte dansmaker (1931-1989) zichzelf op filmbeelden die documentairemaker Jamila Wignot met een team van zeven onderzoekers in archieven vond. In Wignots documentaire Ailey is te zien hoeveel succes hij daarmee verwierf: de film opent met een eerbetoon aan de choreograaf in een tot de nok toe gevuld John F. Kennedy Center for the Performing Arts in Washington D.C.

Ailey groeide op op het platteland van Texas en kwam op zijn 24ste naar New York. Daar volgde hij lessen moderne dans van onder anderen Martha Graham, maar hij ontdekte al snel dat hij ‘eigen ideeën’ had. Katherine Dunham, die zich voor haar voorstellingen liet leiden door haar Afro-Caraïbische roots, werd zijn rolmodel.

March to freedom

Blues Suite heette zijn debuut in 1958. Het bleek de start van een extreem productief choreografenleven en een eigen multiraciaal gezelschap. Wignot koppelt fragmenten uit zijn creaties telkens aan beelden van gebeurtenissen in Ailey’s leven en daarbuiten. Ook tal van ex-dansers komen aan het woord. ‘Mijn hele Afro-Amerikaanse identiteit werd aangesproken,’ zegt er een. ‘Wij hoefden de straat niet op te gaan om te protesteren,’ stelt een ander. ‘Onze voorstellingen waren onze march to freedom.’

Halverwege de film slaat de sfeer om, als Ailey’s ‘demonen’ de boventoon gaan voeren: zijn eenzaamheid, het verlies van een vriendin, de druk om telkens weer iets goeds te moeten creëren en het diepgewortelde gevoel van discriminatie van de gekleurde mens die hij als klein jongetje ervaarde. De opgewekte muziek en energieke dans in zijn eerdere voorstellingen maken plaats voor angst, machteloosheid, boosheid en verdriet.

Rennie Harris, de hiphopchoreograaf die door de huidige directeur van het gezelschap is uitgenodigd om een nieuwe voorstelling te maken, windt er geen doekjes om: onrecht, haat en zelfs moord – het is geen verleden tijd. De dansers waarmee hij nu in de studio werkt noemt hij ‘allemaal een stukje Ailey-resurrection’.

Ailey

Door Jamila Wignot
Te zien 25/6 Eye, Cinedans Festival

Ook te zien tijdens Cinedans in het programma Black Dance Matters

* Sheila van Gabri Christa: over Sheila Rohan, ex-danseres van Dance Theatre of Harlem.

* La Visite van Tommy Pascal: een solo van de Wanjiru Kamuyu die is opgenomen in Palais de la Porte Dorée, het Parijse museum voor koloniale geschiedenis.

* Drapetomania van Richard Kofi: een duet van Junadry Leocaria met spoken word van de Britse hiphopartiest Rohan Ayinde, over de zogenaamde geestesziekte waardoor slaven wilden vluchten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden