PlusFilmrecensie

The Wild Goose Lake: een ongekende visuele grandeur

Uit The Wild Goose Lake.Beeld Bai Linghai

De stad Wuhan staat inmiddels bekend als het epicentrum van de coronacrisis, maar toen regisseur Diao Yinan de stad als locatie koos voor zijn misdaadfilm The Wild Goose Lake, had die een heel andere symbolische lading. De miljoenenstad in zuidelijk China, inmiddels verworden tot een spookstad in quarantaine, is ook de hoofdstad van de provincie Hubei – de fabriekshal van de wereld.

Diao’s artistieke film noir draait niet expliciet om de explosieve groei die de Chinese industrie en maatschappij de afgelopen decennia doormaakten, maar hij richt zijn pijlen wel op de verregaande morele vervlakking waarmee dat gepaard is gegaan.

Niet voor niets grijpt Diao voor zijn vierde speelfilm terug op de films noirs van de jaren veertig en vijftig. Die trokken de nihilistische onderbuik van de Amerikaanse samenleving in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog open. Dat genre zet Diao nu naar zijn hand om de schaduwkanten van hedendaags China op de korrel te nemen.

Direct in de openingsscène van de film zet hij die toon al vakkundig neer. Een man en een vrouw ontmoeten elkaar. Het is nacht, het regent, en ze delen een sigaret onder een talud bij een afgelegen station. Hij is gangster op de vlucht Zhou Zenong (Hu Ge), zij het hoertje Liu Aiai (Gwei Lun-mei), zal later blijken; archetypische film-noirpersonages. Deze ontmoeting was het eerste beeld dat Diao voor zich zag toen hij aan de film begon en geeft de film ook zijn oorspronkelijke Chinese titel, die te vertalen is als ‘Ontmoeting bij Station Zuid’.

De Engelstalige internationale titel verwijst juist naar het eindpunt van de film: het Wildezwanenmeer, waar de vlucht van Zhou zijn apotheose vindt. “Een wetteloze plek die niemand onder controle heeft,” noemt iemand het gebied rond het meer in de film. De locatie is ook te zien als een impliciete verwijzing naar de Chinese industrialisering: Wuhan stond ooit bekend als ‘de stad van honderd meren’, maar de meeste daarvan zijn inmiddels gedempt om ruimte te maken voor fabrieksterreinen.

De ontmoeting op het station is weliswaar het begin van de film, maar vindt ergens halverwege het verhaal plaats. In een uitgebreide flashback vertelt Zhou hoe hij alles en iedereen achter zich aan kreeg – een gewelddadig verhaal rond een bendeoorlog en een dode politieagent. Ook die verhaspeling van het verhaal is een kenmerk van de klassieke film noir, vaak om een onthulling aan het slot extra kracht bij te zetten.

Bij Diao blijft die ontknoping deels uit. Hier lijkt de verhaspeling geen middel maar doel op zich. Hij voert hem ook door in losse scènes. Een massaal bendegevecht aan het begin van de film wordt weergegeven in statische beelden, losse close-ups van gewelddadige details. Zo vangt Diao de tomeloze energie en de mateloze verwoesting, maar weerhoudt hij het overzicht van de kijker.

In zijn verhaal werken de misdadigers even bureaucratisch als de agenten die hen najagen, en maken die politiemensen met even groot gemak onschuldige slachtoffers om hun doelen te bereiken. Het is een strategie die een hele generatie Chinese filmmakers op dit moment lijkt te omarmen. Keer op keer presenteren zij moedwillige ongrijpbaarheid en onnavolgbare verhaallijnen waarin alles op losse schroeven staat. Een uiting, wellicht, van de Chinese maatschappij, waarin de razendsnelle industrialisering weliswaar nieuwe welvaart heeft gebracht, maar ook oude waarden opzij heeft gezet.

Wat je in al die films steeds weer bij de les houdt, is de visuele krachtpatserij. Zo ook in The Wild Goose Lake. Diao en zijn vaste cameraman Dong Jingsong zetten de toch al uiterst contrastrijke schaduwwerelden van de film noir nog eens extra aan door ook aan de kant van het licht de extremen op te zoeken, met gestileerde accenten in felgekleurd neon. Het geeft de film een ongekende visuele grandeur.

The Wild Goose Lake

Regie Diao Yinan
Met Hu Ge, Gwei Lun-mei
Te zien in Cinecenter, Eye, Filmhallen, Kriterion, Lab111, Rialto

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden