PlusFilmrecensie

The Whiter Tiger: uitvergrote clichés, ironie en ernst, maar het loont

null Beeld TEJINDER SINGH/NETFLIX
Beeld TEJINDER SINGH/NETFLIX

Het complete verhaal van The White Tiger gaat schuil in de lach van Balram (Adarsh Gourav). Wanneer hij nog jong en onbezonnen is, is het een lach die zijn hele gezicht openbreekt. Later in de film is vooral wat hij achter die glimlach verborgen houdt essentieel.

Gebaseerd op de gelijknamige internationale bestseller van Aravind Adiga vertelt The White Tiger het zelfbenoemde ‘succesverhaal’ van Balram. Het is een bijtende satire met als eindpunt Bangalore, ‘het Silicon Valley van India’, waar Balram aan het begin van de film als geslaagd entrepreneur in zijn glimmende kantoor zit.

Het moderne India kent slechts twee kasten, betoogt Balram, zij met een dikke buik en zij zonder. Als straatarme jongen behoort hij tot de laatste groep en is hij veroordeeld daarin te blijven. Maar Balram heeft andere ambities. Met zijn ontwapenende glimlach praat hij zich binnen bij de familie van een steenrijke landheer en werkt hij zich tapijten uitkloppend en kroonluchters afstoffend op tot chauffeur van zoon des huizes Ashok (Rajkummar Rao) en diens echtgenote Pinky (Priyanka Chopra Jonas).

Het stel beschouwt zichzelf als vooruitstrevend en behandelt Balram bij vlagen met de vertrouwelijkheid van een vriend. Als het erop aankomt, blijkt de meester-knechtverhouding onwrikbaar. Wanneer het stel in hun luxeappartement in Delhi verblijft, resideert Balram met andere chauffeurs in de parkeergarage onder dat complex, omringd door kakkerlakken en de geur van motorolie.

Balram ondergaat alles met die brede glimlach. Hij speelt zijn rol als loyale onderdaan zo overtuigend dat het lang duurt voordat achter die façade de woede zichtbaar wordt. Een giftig brouwsel van zelfhaat en verachting voor een economisch systeem dat iedereen in zijn hok houdt. De ‘hanenren’, noemt Balram het, waar de hanen in kooitjes wachten tot ze worden geslacht.

In films als Chop Shop en Man Push Cart betuigde Bahrani al sympathie voor de maatschappelijke underdog, en hij verkende eerder een scheve machtsdynamiek in 99 Homes, waarin een man gaat werken voor de huisjesmelker die zijn gezin op straat zette. Waar die films een vrij eenduidige verteltoon hebben, jongleert Bahrani in The White Tiger met tonen en stijlmiddelen. Uitvergrote clichés, ironie en ernst rollen over elkaar heen en het vergt wat rek- en strekwerk om daarin mee te bewegen.

Maar het loont. Het loont omdat de film geregeld weet te verrassen met zijn soms grimmige wendingen. Het loont om de verraderlijk innemende hoofdrol van Adarsh Gourav. En het loont om de tegendraadse inzichten die Balram deelt. Zoals dat de nachtmerrie van de knecht niet is dat hij zijn meester vermoordt, maar dat hij wakker wordt in het besef dat dat slechts een droom was.

The White Tiger

Regie Ramin Bahrani
Met Adarsh Gourav, Rajkummar Rao, Priyanka Chopra Jonas
Te zien op Netflix (vanaf 22/1)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden