PlusSerierecensie

The Plot Against America: een angstwekkende alternatieve geschiedenis van de VS

De zesdelige serie The Plot Against America is angstwekkend actueel, maar vooral ook een meeslepend historisch drama. 

Rabbijn Lionel Bengelsdorf (John Turturro) laat zich inkapselen door de antisemitische president Lindbergh. Beeld AP

In zijn dystopische meesterwerk The Plot Against America uit 2004 beschrijft Philip Roth (1933-2018) een alternatieve geschiedenis van de Verenigde Staten ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. In zijn duistere toekomstvisie wint niet de Democraat Roosevelt de presidentsverkiezingen van 1940 maar de Republikeinse vliegenier Charles Lindbergh. Hij weet zijn heldenstatus handig in te zetten.

Behalve dat Lindbergh de eerste was die solo non-stop over de Atlantische Oceaan vloog, was hij ook een groot bewonderaar van Hitler: hij bezocht nazi-Duitsland regelmatig en ontving een hoge onderscheiding uit handen van Hermann Göring.

Tot zover de historische feiten; in Roths ‘wat als-epos’ wint Lindbergh de presidentsverkiezingen door in radio-uitzendingen en bioscoop­journaals één simpele soundbite te herhalen: de Amerikanen moeten kiezen tussen Lindbergh en oorlog. Want de openlijk antisemitische Lindbergh wil niet dat Amerika zich mengt in een Europees conflict: “America First!” Op de avond dat hij wordt gekozen roept hij triomfantelijk “Tonight we have taken back America!”

De slogans doen verdacht veel denken aan het ‘Make America Great Again’ waarmee Trump vier jaar geleden president werd.

Het is geen toeval dat van The Plot Against America juist in dit verkiezingsjaar een zesdelige serie is gemaakt door David Simon en Ed Burns, die eerder de topserie The Wire creëerden. Actrice Winona Ryder, die een Joodse vrouw speelt in de serie, hamerde er tijdens de première op dat het verhaal actueler dan ooit is. “De angst voor ‘de ander’, bijvoorbeeld aan de grens met Mexico, dat alles maakt dat de laatste jaren een bizarre nachtmerrie zijn geweest,” zei Ryder. “Met dit project roep ik mensen ook op om te gaan stemmen.”

Menselijke maat

Gelukkig is The Plot Against America veel meer dan een politiek pamflet; het is vooral een fraai in beeld gebrachte en sterk geacteerde serie over gewone mensen die mee moeten deinen op de golven van de geschiedenis. In deze reeks is dat de Joodse familie Levin uit New Jersey. Terwijl moeder Elizabeth (Zoe Kazan) zich steeds meer zorgen maakt over het opkomend fascisme in de VS en naar Canada wil emigreren, weigert vader Herman (Morgan Spector) te wijken voor het oprukkend antisemitisme. Wel laat hij zich steeds meer opfokken door de radiopraatjes van Lindbergh die Joden voor on-Amerikaanse oorlogshitsers uitmaakt.

De dreiging heeft zijn weerslag op de beide zonen van de familie, de jonge postzegelverzamelaar Phillip, en zijn oudere broer Sandy, die een begaafd tekenaar is. Zij zorgen in de serie, die begint in de zomer van 1940, voor de menselijke maat waar in de optiteling is gekozen voor stampende laarzen en andere nazi-symboliek. Het opkomend fascisme wordt in de serie zelf subtieler in beeld gebracht: eerst worden de klanten van de Duitse bierhal op de hoek steeds luidruchtiger en brutaler, daarna worden er hakenkruizen op Joodse graven geklad.

Joodse Raad

Waar de Levins steeds meer in de rol van willoze slachtoffers worden gedwongen, maakt Elizabeths zus Evelyn Finkel een andere keuze: ze begint een relatie met rabbijn Bengelsdorf (John Turturro), een ijdele weduwnaar die zich door Lindbergh laat inkapselen en een soort Joodse Raad vormt. Waarmee het thema van blinde collaboratie aan bod komt, zeker wanneer ook zoon Sandy zich voor het propagandakarretje van Bengelsdorf laat spannen.

The Plot Against America is angstwekkend actueel maar vooral meeslepend historisch drama.

The Plot Against America

Script David Simon en Ed Burns
Regie Thomas Schlamme en Minkie Spiro
Met Zoe Kazan, Morgan Spector, Winona Ryder en John Turturro
Te zien Ziggo, zes delen vanaf 17 maart

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden