PlusOperarecensie

The Murder of Halit Yozgat: een hypergeconcentreerde theatrale gebeurtenis

The Murder of Halit YozgatBeeld Holland Festival

De angstaanjagende actualiteit van Ben Frosts tweede opera, The murder of Halit Yozgat, kan niemand ontgaan. Frost, een in IJsland woonachtige Australiër, die wat je bij gebrek aan een betere term ‘dark ambient’ noemt, componeert, schreef het twee uur durende stuk in opdracht van het Staatstheater Hannover, dat het in samenwerking met het Holland Festival op 11, 12 en 13 juni in het Muziekgebouw zou opvoeren. Maar ja, corona. 

En dus maakten Frost en regisseur Richard Mosse een montage in een leeg theater, maar wel met alle attributen en decors, die zaterdag in het kader van het Holland Festival op YouTube werd gestreamd. Dat had voor- en nadelen. Een nadeel is uiteraard dat de kijker de live-ervaring moet missen, die in dit stuk gegarandeerd overweldigend zou zijn geweest. Een voordeel is dat diezelfde kijker, voor zijn laptop gezeten met een koptelefoon op de oren, nu een hypergeconcentreerde theatrale gebeurtenis ondergaat, met een klankkwaliteit die wat betreft balans, detaillering en zelf instelbaar volume in een zaal nooit te bereiken zou zijn.

The murder of Halit Yozgat gaat over de negende van tien racistisch gemotiveerde, aan de rechtsextremistische terreurgroep Nationalsozialistischer Untergrund (NSU) toegeschreven moordpartijen in Duitsland, die tussen 2000 en 2007 plaatsvonden. Halit Yozgat was de 21-jarige zoon van een Turkse uitbater van een internetcafé in Kassel.

Op de reconstructie van de moord van Forensic Architecture baseerde Daniela Danz het libretto voor Frosts opera. Een spreekstem geeft commentaar, zoals in een documentaire, en een cast van zangers zingt of zegt fragmentarische, uit het leven gegrepen zinsflarden, over de aanschaf van een tweedehands VW Passat, of over het spel Call of Duty dat de bezoekers van het café aan het spelen zijn. Elke scène eindigt steeds met hetzelfde refrein: ‘Halit! Halit! Mein Sohn!’ – het dramatische moment waarop de vader zijn zoon dood op de grond aantreft, en steeds weer klinken de twee pistoolschoten.

Lars von Trier

De rauwe, primitivistische muziek voor slagwerk en versterkte strijkers die Frost erbij bedacht, met dreigende lage drones en soundscape-achtige, schrille horrorinkleuringen wordt gaandeweg steeds indringender en eindigt met het geluid van een rillingverwekkende storm, die minutenlang aanhoudt, totdat het licht abrupt uitgaat.

De zangers en de zichtbare technici lopen rond met mondkapjes, terwijl we zien hoe het decor, een gestileerd maagdelijk wit internetcafé, steeds verder wordt afgebroken totdat er slechts nog een Lars von Trier-achtige plattegrond resteert. Niet alles is meteen te begrijpen en het is zelfs de vraag of de kijker zonder enige vorm van voorbereiding chocola van de voorstelling zou kunnen maken, maar dat is alleen maar een treffende reflectie van wat Frost wilde uitdrukken: angst, vervreemding, existentiële dreiging en bovenal de onbegrijpelijke zinloosheid van een moord op een 21-jarige jongen.

The Murder of Halit Yozgat, herhaling op het (online) Holland Festival, 15 juni

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden