Plus

The Moscow Times: 'Een kleine krant met een groot verhaal'

Mediaondernemer in Rusland Derk Sauer kan zijn eersteling niet in de steek laten. Hij kocht onlangs The Moscow Times terug, de krant die hij precies 25 jaar geleden oprichtte. In een poging te overleven gaat de uitgave digitaal verder.

Derk Sauer Beeld Patrick Post/HH

Het Russische avontuur van Derk Sauer (64) begon toen hij in 1989 voor uitgever VNU naar (toen nog) de Sovjet-Unie vertrok. VNU had met de Russische journalistenvakbond een joint venture opgericht om het blad Moscow Magazine uit te geven, de eerste glossy in het land. Maar er waren nog geen adverteerders, er was geen geld, de roebel was niks waard en de drukkosten waren te hoog. Na anderhalf jaar hield VNU het voor ­gezien.

Niettemin had Sauer, die ook columnist is van deze krant, de smaak van het uitgeven te pakken. Hij vond Rusland te leuk om zo snel weer te verlaten. Met gehuurde tweedehands Volkswagenbusjes reed hij vanuit Nederland met oude computers terug naar Moskou om er een Engelstalige krant te maken.

Geld voor een redactieruimte hadden Sauer en zijn ­mede-initiatiefnemers niet. Ze belandden in het leegstaande Slavjanskhotel en beloofden de directeur reclame als tegenprestatie, zodra de renovatie klaar zou zijn.

Tien jaar geleden heeft u The Moscow Times verkocht aan Sanoma, nu neemt u hem weer terug. Had u spijt?
"De nieuwe eigenaar die van Sanoma het hele pakket kocht waarin The Moscow Times zit, wilde eigenlijk alleen de grote Russische zakenkrant Vedomosti hebben, die ik overigens ook heb opgericht. Er bestond een reële mogelijkheid dat The Moscow Times zou ophouden te bestaan. Veel van mijn initiatieven in Rusland zijn de nek omgedraaid, maar met The Moscow Times ben ik persoonlijk te veel verbonden om dat te laten gebeuren."

Het was uw eerste eigen uitgave in Rusland. Hoe herinnert u zich die begintijd?
"We waren de eerste buitenlandse krant in Rusland. En zelfs voor Nederlandse begrippen werkten we heel innovatief, met computer­opmaak. Voor Russische redacties waren we een toeristische attractie, die kwamen kijken hoe wij dat deden. De krant had een oplage van 30.000 exemplaren. Hij werd gedrukt bij de Pravda, die hadden er een miljoen. De baas van de drukkerij moest lachen toen ik hem vroeg of we bij hem terecht konden. Hij zei: als jullie krant op de pers ligt, druk ik op de knop en moet ik hem meteen weer uitzetten."

Wat was het succes van The Moscow Times?
"Het was de lifeline voor iedere buitenlander in Moskou, iedere correspondent en diplomaat stond ermee op. Internet was er nog niet, de meesten luisterden naar de BBC World Service en waren afhankelijk van een papieren krant. Daardoor kwamen er veel adverteerders, want de expats hadden toen het meeste geld in Rusland."

"De verhalen die wij oppikten, verschenen vervolgens ook in The Washington Post, The New York Times en The Guardian. The Moscow Times werd een kweekvijver voor jong journalistiek talent. Zoals Ellen Barry, die de chef van bureau Moskou van The New York Times werd en de Pulitzerprijs won. We waren een kleine krant, met een heel groot verhaal."

De krant wordt wereldwijd gelezen via internet, waarom kregen jullie het toch moeilijk?
"Omdat de meeste buitenlanders langzaam uit Moskou verdwenen. Waren het er begin jaren negentig nog zo'n 50.000, nu zijn er minder dan 10.000 over. Zo'n 70 procent van de lezers woont niet of niet meer in Rusland. En Russische adverteerders richten zich niet meer op buitenlanders, er zijn inmiddels duizenden Russen die vele malen rijker zijn dan de gemiddelde expat. De drukkosten aan de andere kant blijven, en dus is uiteindelijk de beslissing om alleen nog digitaal te verschijnen snel gemaakt."

Wat wordt de nieuwe koers, die uiteindelijk de krant moet gaan redden?
"Voor veel westerse redacties staat Rusland slechts voor Vladimir Poetin. Wij zullen ons meer gaan richten op het kleine verhaal, waarvoor de buitenlandse correspondenten te weinig tijd hebben, maar dat wel exemplarisch is voor het huidige Rusland."

"Daarnaast brengen we niet meer alleen opiniestukken met meningen die tegen de huidige autoriteiten ingaan, maar ook van verdedigers en voorstanders daarvan. We zijn niet voor of tegen de huidige machthebbers, maar we vinden wel dat we moeten uitleggen waarom Vladimir Poetin zo populair is."

De meeste Russische media brengen alleen nog de mening van het Kremlin. In de jaren ­negentig schreven ze wat ze wilden. Hoe ­verklaart u die verandering?
"Het is het gevolg van een salamitactiek van het Kremlin, die is versneld na de annexatie van de Krim en de oorlog in Oekraïne. Toen werd de situatie in Rusland echt grimmig en werden journalisten die niet 'voor' Poetin waren, zelfs uitgemaakt voor landverraders. Veel Russische journalisten hebben inmiddels een goede baan, een beetje geld en een goed leven. Je moet wel heel sterk in je schoenen staan in deze maatschappij om bereid te zijn dat op te geven en de druk te weerstaan om pro-Kremlin te zijn."

10.000

De lezersgroep van The Moscow Times, buitenlanders in Moskou, is gekrompen tot minder dan 10.000 mensen. Adverteerders vinden dat niet meer interessant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden