PlusFilmrecensie

The Last Duel: een middeleeuwse versie van de MeToo-beschuldigingen

null Beeld

Het epische en intieme, historische drama The Last Duel presenteert een zorgvuldig geconstrueerde vertelling over het laatste wettelijk toegestane duel in Frankrijk in 1386. Eén waarin vooral de soms misselijkmakende scènes van lichamelijke horror opvallen, maar die uiteindelijk struikelt over zijn zwalkende aanpak.

De nieuwste film van Ridley Scott (Alien, Blade Runner) vertelt dit verhaal in drie hoofdstukken, alle drie gezien vanuit het perspectief van een andere sleutelfiguur: de twee duellisten Jean de Carrouges (Matt Damon) en Jacques Le Gris (Adam Driver, die, ondanks zijn wankele accent dat slingert tussen weinig overtuigend Brits en Amerikaans, erin slaagt om diepte te geven aan een moeilijk personage). En vanuit het perspectief van Marguerite (Jodie Comer), de reden voor en bijkomende schade van dit duel, die de eventuele dood van haar man zelf met de dood zal moeten bekopen.

De film wordt vooral afgeremd in het zwakkere eerste hoofdstuk, geschreven door Damon, met stroeve dialogen en een gehaast achtergrondverhaal. In het tweede en derde hoofdstuk, die de nodige diepte toevoegen aan het verhaal over de trots van een man, begint de film te rollen, ondanks de wat botte cuts tussen de scènes.

Maar, en hier ligt het probleem van de film besloten, The Last Duel is niet alleen een verhaal over een conflict tussen twee mannen. Het is bovenal een verhaal over verkrachting. Dit zogenoemde laatste duel is het gevolg van Le Gris’ verkrachting van Marguerite, de vrouw van De Carrouges en daarmee, volgens de wetten van de veertiende eeuw, zijn eigendom.

The Last Duel presenteert in feite een middeleeuwse versie van de MeToo-verkrachtingsbeschuldigingen en spreekt daarom een duidelijke voorkeur uit voor dit laatste perspectief, die van het slachtoffer Marguerite. Net zoals de voorgaande hoofdstukken wordt dat van haar ingeleid met de woorden ‘de waarheid van …’, waarbij de woorden ‘de waarheid’ nu op het scherm blijven hangen. Deze ingreep, hoewel logisch gezien het bronmateriaal, maakt de eerste perspectieven overbodig.

Een vertelling die met verschillende perspectieven speelt, werkt namelijk alleen als iets op verschillende ­manieren kan worden begrepen. Maar de verkrachting van Marguerite, zoals de film ons verzekert, is wel degelijk een verkrachting. De twee eerste perspectieven voegen niets toe aan het personage van Marguerite, desondanks fenomenaal gespeeld door Comer. Ze geven de twee mannen hooguit het voordeel van de twijfel.

Het is begrijpelijk dat The Last Duel zijn voorkeur uitspreekt voor Marguerites verhaal — wat haar is overkomen is verschrikkelijk en daar moet geen twijfel over bestaan. Maar de film maakt gebruik van een perspectievenstructuur voor een verhaal waarin maar één perspectief ertoe doet. In een aanpak die het midden houdt tussen ongegeneerde gruwelijkheid en gevoelige kritiek lijkt de verkrachting van Marguerite, net als in de tijd dat dit verhaal zich afspeelde, uiteindelijk vooral een excuus voor ouderwets mannelijk spektakel.

The Last Duel

Regie Ridley Scott
Met Matt Damon, Jodie Comer, Adam Driver, Ben Affleck
Te zien in Studio/K, Pathé

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden