PlusFilmrecensie

The French Dispatch: een heerlijk overvolle Wes Anderson-film die nog jarenlang meegaat

Met het stilistisch en inhoudelijk overdonderende The French Dispatch, rond een Amerikaanse weekblad in een fictieve Franse stad, toont Wes Anderson zich opnieuw een meester in gekunstelde details.

Bill Murray (editor Arthur Howitzer Jr.) maakt deel uit van de vijfsterrencast van The French Dispatch. Beeld Courtesy of  Searchlight Pictures
Bill Murray (editor Arthur Howitzer Jr.) maakt deel uit van de vijfsterrencast van The French Dispatch.Beeld Courtesy of Searchlight Pictures

In het derde hoofdartikel van het laatste nummer van de krantenbijlage The French Dispatch gaat correspondent Roebuck Wright onder meer in op een criminele samenzwering bij een ontvoeringszaak. In de zwart-wit illu­straties bij de uiteenzetting krijgen we een beeld van de onderwereld in het Franse stadje Ennui-sur-Blasé: een groep zware jongens voert topberaad aan een tafel in een donkere ruimte.

Een van hen draagt een Amerikaanse zonnebril en een grote Stetsonhoed. Het markante heerschap wordt niet geïdentificeerd, maar wie de Franse filmgeschiedenis kent, ziet dat de figurant Jean-Pierre Melville (1917-1973) moet zijn.

Voormalig verzetsstrijder Melville (geboren als Jean-Pierre Grumbach) maakte in de jaren zestig gangsterfilms met Alain Delon en Jean-Paul Belmondo en staat te boek als de godfather van de nouvelle vague. Zijn autonome werkwijze inspireerde hemelbestormers als Godard, Truffaut en Chabrol. De Fransman transformeerde een oud fabrieksgebouw in Parijs tot een privé filmstudio, waarin hij met inventief gebruik van kostuums, decors en belichting een Frans-Amerikaanse schijnwereld optrok. De gekunstelde mengvorm in stijl en inhoud getuigde van een eigen signatuur. De films waren Frans noch Amerikaans: ze waren Melvilliaans.

Rondleiding op de vélo

De film waarin de dubbelganger van de godfather van de nieuwe cinema figureert, is evenzeer gekunsteld in de vermenging van Amerikaanse en Franse stijlmiddelen, onderwerpen en decors. Het is een uit duizenden herkenbare Wes Andersonfilm, die uit zijn voegen barst van ­dergelijke details en verwijzingen naar de culturele geschiedenis van het land waarin de Amerikaanse filmmaker woont.

Andersons oeuvre gaf eerder blijk van Franse invloeden. The French Dispatch doet vermoeden dat in zijn huis in Parijs een archiefkamer vol knipsels, schetsen en scenario­plannen was dichtgeslibt. Dat is goed nieuws voor Andersonadepten: de overvolle film gaat nog jarenlang mee en zal bij herhaling nieuwe details prijsgeven.

Net als bij de pseudoboekverfilming The Royal Tenenbaums wekt de maker de indruk dat we niet naar film ­kijken, maar door goed verzorgd drukwerk bladeren. De signatuur van Anderson is alomtegenwoordig in deze pastiche van het beroemde Amerikaanse tijdschrift The New Yorker. De film annex bijlage van de fictieve Amerikaanse krant The Liberty, Kansas Evening Sun schetst de redactionele worsteling bij de totstandkoming van de ultieme editie van het blad, dat door een sterfgeval op de burelen wordt getroffen.

We krijgen een inkijkje in de journalistieke praktijk van de Amerikaanse correspondenten in het malle stadje Ennui-sur-Blasé, dat Anderson construeerde met een combinatie van locatieopnamen in Angoulême en fraai gedetailleerde studiodecors. Verslaggever Owen Wilson geeft op de vélo van onder zijn alpinopet een cartooneske rondleiding door de stad, waarna drie gelaagde hoofd­artikelen verschillende facetten van de journalistiek weerspiegelen.

Losse consumptie

Kenners van de Amerikaanse journalistiek in de twintigste eeuw kunnen The French Dispatch als een sleutel­roman ontleden, maar Anderson neemt een olijk loopje met de historische feiten. De eerder genoemde Roebuck Wright doet in de vertolking van Jeffrey Wright meteen aan James Baldwin denken, maar hij belicht in het raamwerk van een Amerikaanse talkshow vooral culinaire hoogstandjes en strafrechtelijke kwesties waarover hij schreef.

In een ander artikel verbetert een door Frances McDormand vertolkte oorlogsverslaggever de pamfletten van de leider van het studentenoproer in 1968. Tilda Swinton steekt in een kostelijk bizarre lezing van wal over de oerknal van de moderne kunst, waarbij het begrip gekwelde kunstenaar een opmerkelijk plastische invulling krijgt.

Alle artikelen zijn opgemaakt in een combinatie van fraai uitgebalanceerde kleurstellingen en dramatisch zwart-wit. Er wordt gesproken in Engels en Frans met speels geplaceerde ondertitels in het vertrouwde Futurafont. Hoe de typografische afwerking in de Nederlandse bioscoopeditie wordt verzorgd, was bij de persbezichtiging onduidelijk.

Na de cinefiele drooglegging werkt de overdadige film als een ‘mer à boire’, zoals de Fransen het beeldend uitdrukken. Anderson gooit ons in het diepe, met talloze doorkijkjes en details, die op een groot doek allicht meer in het oog springen dan op een beeldscherm. Maar het vermoeden rijst dat de drie hoofdartikelen met het voorwoord en het post scriptum baat hebben bij de pauzeknop en de losse consumptie.

Je kunt het in een ruk uitlezen, maar dit nummer van The French Dispatch gaat nog jaren mee.

Wes Anderson. Beeld Hollandse Hoogte / EPA
Wes Anderson.Beeld Hollandse Hoogte / EPA

Oui: We ♥ Paris

Wes Anderson is geboren en getogen in Texas, maar verkiest het leven als een filmgod in Frankrijk. Hij is niet de eerste Amerikaanse filmmaker die aan Parijs verslingerd raakte. Woody Allen had zijn grootste succes met Midnight in Paris, waarin Andersonroutinier Owen Wilson door de tijd reist om zich tussen Cocteau, Picasso, Hemingway en Fitzgerald te begeven. Anderen betuigden hun liefde voor de lichtstad vanuit Los Angeles. De musical An American in Paris werd in de studio in Hollywood opgenomen en het romantische Parijs uit Disneys The Aristocats en Pixars Ratatouille komt van de tekentafel. Parijs is geen stad, het is een droom.

The French Dispatch

Regie Wes Anderson
Met Bill Murray, Tilda Swinton, Frances McDormand, Benicio Del Toro, Timothée Chalamet, Owen Wilson, Adrien Brody, Jeffrey Wright, Léa Seydoux e.v.a.
Te zien in Cinecenter, Eye, FC Hyena, Filmhallen, Kriterion, Rialto, Studio /K, De Uitkijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden