Plus

Te jong voor de enge film: 'Waarom ben ik niet naar bed gegaan?'

Bang voor clowns, badkamers, schoolmeisjes of tweelingen? Grote kans dat u op te jonge leeftijd It, Psycho, Carrie of The Shining zag. Als eerste deel van tweeluik Here's Johnny!: de films waarvan onze redacteuren nog weleens wakker liggen. Daarna bent u aan de beurt.

Invasion of the Body SnatchersBeeld -

Willeke Keulen - Scream

Voor mijn street cred had ik graag willen schrijven dat ik zeven jaar was toen ik trillend als een rietje in foetushouding in mijn bed lag na het zien van Scream, maar de horrorfilm uit 1996 had zijn doeltreffende en traumatiserende uitwerking op mij toen ik al een puber van veertien was.

Om even in context te plaatsen wat ik tot dan toe gewend was qua gruwelijkheden: ik heb pas op mijn zestiende de Sound of music helemáál gezien. Mijn moeder had namelijk besloten dat de film beter afgelopen kon zijn als Maria trouwt met kapitein Von Trapp, want tja, die nazi's, die waren zo ongezellig voor kinderen.

Dat ik niet opgewassen was tegen horror bleek in februari 2000 op een skivakantie in Oostenrijk. We zaten met een grote groep families in een chalet en terwijl de ouders zich in de avonduren vergrepen aan de schnapps, trok de jeugd zich terug in de recreatieruimte. Ik zag de videoband van Scream al op de eerste dag liggen en hoopte van harte dat The Lion King en Clueless het zouden winnen. Toch moest ik er de vierde avond aan geloven.

Waarom ik niet naar bed ben gegaan? Zoals de meeste domme beslissingen in mijn leven maakte ik ook deze keuze vanwege een kalververliefdheid op een jongen. Hij heette Bart en Bart wilde Scream zien. Ik wilde met hem trouwen. Dus zat ik het bijna twee uur durende bloedbad met samengeknepen billen uit in de hoop dat mijn moed zou worden beloond. De scène waarin een blond meisje in een oranje rokje tevergeefs probeert te ontsnappen door het kattenluik van een garagedeur doet me tot de dag van vandaag huiveren bij het zien van elektrische garagedeuren. En kattenluiken.

Bart gaf geen kik om de film en gaf ook niet om mij, en dus vertrok ik onverrichter zake naar mijn bed. Alles kraakte in het houten huis en het masker - dat vreselijke masker - zag ik die nacht overal oplichten in de kamer die ik deelde met mijn zus. Het schijnt dat ik in een soort ijldroom als een krankzinnige door de kamer ben gerend al roepend 'Hij is hier!', omdat ik ervan overtuigd was dat de gemaskerde man mijn familie wilde fileren. De volgende ochtend had ik 40 graden koorts en terwijl de rest richting skilift ging, bleef ik achter in het chalet. Alleen.

Scream (1996)Beeld Dimension Films

Vincent Smits - Invasion of the Body Snatchers

Als jongetje van acht was ik nog maar net bekomen van nachtmerries over Michael Jackson als weerwolf na het zien van de clip van Thriller. Zelfs de hoes van de plaat was eng: Michael keek je lachend aan als je die opensloeg.

Niet veel later kregen mijn ouders vrienden uit Engeland op bezoek met tienerkinderen. Die wilden dolgraag Invasion of the Body Snatchers zien, de eerste remake uit 1978 met Donald Sutherland welteverstaan, en dus werd die gehuurd van de videotheek. 's Middags gingen ze gezellig voor de buis zitten, chips en cola bij de hand. Daar wilde ik natuurlijk bij zitten. Lekker film kijken. Welke film was me om het even. Het werd vast heel gezellig. Wist ik veel dat het me een fobie voor een groentesoort zou opleveren.

Ademloos heb ik de volle 115 minuten afgekeken. Elke minuut kroop ik dieper weg in mijn stoel, maar toegeven dat ik het eng vond, dat kon natuurlijk niet. Ik zag hoe buitenaardse wezens het menselijke ras langzaam vervingen door emotieloze klonen.

Iedereen die in slaap viel werd 'vervangen'. Die slijmerige peulen waarin de klonen groeiden waren goor en creepy, de emotieloze buitenaardse wezens joegen me angst aan, maar helemaal doodeng was de door merg en been gaande schreeuw van de aliens wanneer ze een mens ontdekten.

De climax waarin held Donald Sutherland na dagenlang wakker blijven ook ten prooi blijkt te zijn gevallen aan de aliens en met een schreeuw de laatste overgebleven mens verraadt, staat nog steeds op mijn netvlies gebrand.

Weken durfde ik niet te gaan slapen, bang om door een peulvrucht te worden vervangen. Alleen al het idee van het eten van die groene monsterlijke dingen deed me gruwen. Jarenlang heb ik peulen - alleen het woord al - vakkundig gemeden. Tegenwoordig durf ik ze gewoon te eten. Angst slijt. Een mens vergeet. En toch denk ik bij het zien van peulen altijd nog aan de schreeuw van Donald Sutherland.

Kim van der Meulen - The Witches

Ik was zeven jaar, mijn lievelingsprogramma was Samson en Gert, en van horror had ik nog nooit gehoord. Tot mijn vader op een dag van de videotheek thuiskwam met The Witches, de verfilming van Roald Dahls geliefde kinderboek. Mijn tweelingzus en ik kropen gezellig tegen elkaar aan voor de televisie, om daar al onze nachtmerries werkelijkheid te zien worden in één scène.

Luke, een nerdy joch met een gigantische bril, kreeg van zijn oma te horen waar je een heks aan herkent: ze hadden geen tenen, paars oplichtende ogen en draaiden hun hand niet om voor een kindermoord. Alsof het daaropvolgende shot van een vrouw die vanuit haar zolderkamertje een kind begluurt met paarse ogen niet eng genoeg was, zagen we vervolgens hoe een meisje in het koude, donkere Noorwegen ten prooi viel aan die gluurvrouw.

Erica heette het meisje, en ze werd gegrepen toen ze op weg was naar de melkboer. Alleen haar melkkannetje werd teruggevonden. Van het geluid dat het ding maakte toen ze het liet vallen, schrik ik nog steeds weleens wakker.

The witchesBeeld -

De overtreffende trap van angst bereikte ik toen Erica vervolgens terugkeerde op een schilderij van haar vader. Ze staarde haar ouders bedroefd aan vanuit een boerderijtje van olieverf, gaf de geschilderde ganzen te eten en leunde dan weer met een diepongelukkige blik tegen een hekje, tot ze steeds ouder werd, vervaagde en uiteindelijk verdween.

Als ik mijn vader na die eerste tien minuten niet had gesmeekt de video onmiddellijk uit te zetten, was ik verder getraumatiseerd geraakt door de kinderwagen-van-de-berg-scène, de angst in een muis te veranderen en een bijeenkomst van kale maskerdragende heksen, voorgezeten door oppergriezel Anjelica Huston. Die scènes zag ik pas jaren later, kort nadat ik eindelijk een pak melk voor mijn ouders had durven halen.

Maxime Smit - A Clockwork Orange

Het was de klas van 4 vwo waar we A Clockwork Orange mee keken. Ik was vijftien jaar oud. De docent filosofie had gezegd dat wij deze film én cool zouden vinden én dat er een diep filosofische boodschap in zat. Hij had zijn taak gedaan als onderwijzer. Wij mochten film kijken. Hier kon niemand verliezen.

In mijn herinnering was het van tien tot elf uur 's ochtends dat we de film opzetten. De sfeer was ontspannen. We voelden ons stoer. Wij waren geen kleine kinderen meer voor wie je klassikaal het lesboek hoefde op te dreunen. Wij keken een diepzinnige film en gingen daar dan over discussiëren. Wij waren cool. De docent was cool. Alles was cool.

A clockwork orangeBeeld Rue des Archives

Een klein uur later moesten we concluderen dat we geen hol van deze film snapten. Er werd geroofd, de drugs vlogen om onze oren, er werd gemept. En dan was er de scène waarin de hoofdpersoon de kleren van een vrouw open knipt en haar thuis verkracht voor de ogen van haar man, van wie de mond is dichtgeplakt met tape.

Ondertussen wordt Singing in the Rain gezongen. O ja, Singing in the Rain, piepte iets in mijn achterhoofd, daar hoort een grappige, diepere betekenis bij. Dat hebben we in de vorige les besproken. Haha.

Het lachje stierf weg halverwege de eerste 'ha'. Wat was dat diepere? Ik had geen idee meer. Ik wist alleen dat A Clockwork Orange een heel enge, beklemmende film was. Ik was niet de enige die dat vond. Dit was een keurig lyceum. Het wildste dat was gebeurd, was dat de eindexamenklas ooit drie kippen in de hal had losgelaten.

De klas werd stil. De docent nog stiller. Ik weet niet wat hij dacht, maar het was vermoedelijk iets als: 'oeps, inschattingsfoutje'. Toen de bel ging, schuifelden we zwijgend de klas uit. De film was nog niet af. We zouden 'm niet afkijken. De docent heeft het er nooit meer over gehad.

In deel twee van Here's Johnny! gaan we nog wat dieper in op het effect van enge films. Bestaat er bijvoorbeeld echt zoiets als bloedstollende films? Ook zijn we benieuwd naar uw ervaringen. Welke film zag u op een te jonge leeftijd? Mail uw verhaal in maximaal 300 woorden naar ps@parool.nl, onder vermelding van 'filmtrauma'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden