Plus Achtergrond

Tarantino’s negende voegt nieuw hoofdstuk aan zijn versie van de filmgeschiedenis toe

Brad Pitt en Leonardo DiCaprio in Once Upon A Time...in Hollywood.

In Once Upon a Time in … Hollywood keert Quentin Tarantino terug naar het roerige filmjaar 1969 en het Los Angeles waarin hij opgroeide. Het gaat er weer wild aan toe.

Quentin Tarantino heeft uitgesproken opvattingen over zijn werk en dat van zijn voorgangers. Films maken is zwaar, vooral als je het goed en met overtuiging wilt doen. Daarom is het geen vak voor oude mannen. Wie te lang doorgaat, laat rommel achter en werpt daarmee een smet op het oeuvre. Aldus Tarantino. De 56-jarige cinefiel heeft het er al jaren over: dat gaat mij niet gebeuren, tien films is het maximum. Is Once Upon a Time in … Hollywood dan de een-na-laatste van Quentin Tarantino?

Bij de Russische première van zijn negende film, afgelopen week in Moskou, bevestigde hij dat er hooguit nog één zal volgen. Als een soort epiloog. Hij weet ook wat hij daarna wil doen: boeken schrijven, essays publiceren en toneelstukken maken. Die laatste wens komt voort uit het gedoe rond het uitgelekte scenario voor de western The Hateful Eight, zijn achtste film. Toen een vroege blauwdruk op straat belandde besloot Tarantino aanvankelijk de film niet meer te maken. Vervolgens kwam het tot een eenmalige toneellezing met de beoogde filmacteurs in Los Angeles. Het dak ging eraf, waarna de productie alsnog doorging.

Over de filmboeken en essays wordt al veel langer gesproken. Daarin zou Tarantino zijn eigen kijk op de filmhistorie vastleggen en het werk van zijn favoriete filmmakers analyseren. Dat hij aandrang heeft om wat aan de bestaande filmliteratuur in het Engelse taalgebied toe te voegen blijkt ook uit film nummer negen. Once Upon a Time in … Hollywood speelt zich af in de film- en televisiewereld in Los Angeles anno 1969. Dat was het jaar van Easy Rider, de roadmovie van Dennis Hopper die de vrije aanpak van de Franse nouvelle vague naar Amerika bracht.

Mengelmoes van feit en fictie

Tarantino’s negende bevat slechts één terloopse (en denigrerende) verwijzing naar wildeman Hopper, maar de film laat zich lezen als een reactie op de status van Hoppers beroemde motorfilm. Sinds de publicatie van Peter Biskinds meeslepende Hollywoodkroniek Easy Riders, Raging Bulls in 1998 staat Easy Rider te boek als de film die de Amerikaanse filmindustrie transformeerde, van een achterhaalde hiërarchische moloch tot een vrijplaats waar jonge talenten hun artistieke dadendrang konden botvieren. Zo werden de jaren zeventig dankzij jonge honden als Coppola, Scorsese, Friedkin, Pakula, De Palma en anderen een gouden decennium.

Tarantino, geboren in 1963, groeide op in de buurt van het verdwenen Hollywood dat hij voor zijn nieuwe film fabelachtig mooi liet herbouwen. Zijn stiefvader nam hem als kind mee naar de filmpaleizen aan en rondom Hollywood Boulevard. In een van de vele lang uitgesponnen autoritten in de film rijdt Brad Pitt langs bioscopen die allang niet meer bestaan en waarin films draaien die in Biskinds Hollywood geen rol van betekenis spelen. Tarantino’s interesse spitst zich als vanouds toe op de genrefilms, karakteracteurs en televisieseries die hooguit een voetnoot werden in de officiële geschiedschrijving.

Dat geschiedschrijving bij Tarantino geen exacte wetenschap is maar een creatieve persoonlijke aangelegenheid bleek eerder uit Inglourious Basterds en Django Unchained, waarin hij de Tweede Wereldoorlog en het Amerikaanse slavernijverleden naar zijn hand zette. Ook de nieuwe film is een ontregelende mengelmoes van feiten en verzinsels, waarover historici zich boos kunnen maken terwijl film­adepten staan te juichen. En net als The Hateful Eight en Django Unchained brengt deze Tarantino een ode aan de spaghettiwestern: de titel haakt in op twee films van Sergio Leone, en diens collega Sergio Corbucci wordt (terecht) ‘de op een na beste regisseur van Italiaanse westerns’ genoemd.

Er was maar één Sharon Tate

Het affiche van Corbucci’s The Mercenary hangt in de bioscoop waar Margot Robbie naar de Dean Martinfilm The Wrecking Crew kijkt. Het is een van de opmerkelijkste scènes in de film én in Tarantino’s hele oeuvre: Robbie vertolkt actrice Sharon Tate en kijkt samen met ons naar de echte Sharon Tate. Tarantino laat genoeg van Tate zien om te benadrukken dat Robbie niet op de vrouw lijkt die ze vertolkt. Alsof hij wil zeggen: er was er maar een.

Tate werd in 1969 op slag wereldberoemd, maar niet omdat ze tegenover Dean Martin in die malle James Bond-­parodie haar mannetje stond. Ze was getrouwd met ­Roman Polanski, die haar twee jaar eerder regisseerde in Dance of the Vampires. In de briljante griezelkomedie speelt de regisseur het hulpje van een excentrieke vampierjager en is Tate de vrouw die hem het hoofd op hol brengt. Hun opbloeiende liefde spatte van het doek, maar het huwelijk eindigde in een hartverscheurende tragedie: op 9 augustus 1969 werd Tate met vier vrienden in hun huis in Beverly Hills gemarteld en vermoord, terwijl ­Polanski in Engeland aan een nieuwe film werkte.

Tate was achtenhalve maand zwanger, een van de moordenaars gebruikte haar bloed om het woord ‘pig’ op de voordeur van het huis te schrijven. Het zou tot december duren voor de daders gepakt werden: het spoor voerde naar een aantal hippies die zich op een vervallen filmlocatie rond sekteleider Charles Manson ophielden.

De schokkende moorden waren maandenlang wereldnieuws en werpen een slagschaduw over Once Upon a Time in … Hollywood. Tarantino maakt Leonardo DiCaprio de buurman van Sharon Tate. Daarmee voegt de filmmaker een nieuw hoofdstuk toe aan zijn versie van de filmgeschiedenis toe: DiCaprio speelt een fictieve acteur die op zijn retour is, in een film die Tate van een vergeeld krantenbericht weer tot een fonkelende ster maakt.

In haar postuum uitgebrachte zwanenzang 12 + 1, een nagenoeg vergeten Italiaans-Franse klucht, houdt Tate charmeur Vittorio Gassman van het lijf met een grapje over een verzonnen verloofde: ‘His name is Quentin, he’s chairman of the board!’ Zou Tarantino die film ook gezien hebben? Allicht. De kleine Quentin keek zijn ogen uit.

Lees hier de recensie van Once Upon a Time in … Hollywood.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden