PlusInterview

Tamsin Calidas verhuisde van Notting Hill naar een ruig Schots eiland en schreef er een boek over

Als dertiger verruilde Tamsin Calidas het Londense Notting Hill voor een klein eiland in de Schotse Hebriden. In Ik ben een eiland schrijft ze over uitsluiting, overlevingsdrang en de helende kracht van de natuur.

Het Schotse eiland Skye. Tamsin Calidas geeft de naam van haar eiland niet prijs, omwille van haar privacy en die van de andere bewoners. Beeld Getty Images
Het Schotse eiland Skye. Tamsin Calidas geeft de naam van haar eiland niet prijs, omwille van haar privacy en die van de andere bewoners.Beeld Getty Images

Het zou een openingsscène kunnen zijn uit Ik ­vertrek. Dertiger Tamsin en haar vriend Rab zitten in een kroegje in het Schotse Oban. Ze willen weg uit Londen, een ander leven. Zij is herstellende van een ernstig ­ongeluk, hun wijk Notting Hill voelt niet meer als Notting Hill nadat ze een inbreker uit hun huis moesten verjagen. Naar Schotland dus, waar Rabs roots liggen en zij in haar jeugd veel tijd heeft doorgebracht. Maar níét naar een ­eiland, hebben ze afgesproken, dat is veel te ­geïsoleerd.

Trappelende voetjes

Dan zien ze in de krant een kleine advertentie, een postzegelfotootje van een verwaarloosde, vervallen croft, een typisch Schots keuterboerderijtje. Op een eiland. Een klein eiland. Diezelfde middag varen ze over en zijn ze ­verkocht: daar zullen ze een nieuw bestaan ­opbouwen, een met de natuur. Daar zullen de trappelende voetjes van hun kinderschare te horen zijn.

Néé, kreun je als lezer bij die eerste hoofdstukken van Ik ben een eiland van Tamsin Calidas (50). Nee, dat kan niet waar zijn. Nee, dat kan niet goed gaan. En dat gaat het ook niet. Allereerst worden Tamsin en Rab geconfronteerd met uitsluiting en het gebrek aan privacy en anonimiteit op het eiland. Hoe hadden zij het in hun hoofd kunnen halen ‘Hector’s croft’ in te pikken? En ook Calidas’ huidskleur, ze heeft een Indiase vader, speelt een rol.

Totale armoede

Het gaat van kwaad tot erger. Ze werken zich ­kapot in hun schapenhouderijtje terwijl ze beetje bij beetje de croft oplappen – altijd is er een tekort aan geld. De baby waar ze zo naar verlangt blijft uit en een ivf-traject leidt tot verdrietige miskramen. Het huwelijk houdt geen stand, ­Calidas breekt beide handen, vervalt in totale armoede en houdt alleen vol dankzij de steun van de enige vriendin die ze op het eiland heeft gemaakt – de Cristall aan wie het boek is opgedragen en die haar eigen tragische verhaal heeft. Dit is maar een notendopje. En liever wil Calidas het, via de Skypegeluidsverbinding die het maximaal haalbare is op het eiland, ook helemaal niet hebben over de ellende die ze achter zich heeft gelaten.

Waar ze vooral wel over wil praten: de natuur die haar toevluchtsoord en haar redding is geweest. De natuur waarin ze haar levenskracht heeft gevonden en waardoor ze nu toch haar plaats in de gemeenschap heeft ingenomen. De natuur die haar zelfs heeft gevoed toen er geen geld meer was voor eten en ze leefde op bladeren, bessen en boombast.

In zee zwemmen

Ze heeft zichzelf getraind om in de zee te zwemmen, elke dag, ongeacht de weersomstandigheden – ook deze morgen, met de lente in de lucht, na alle sneeuw en hagel van de voorgaande weken. Ze dicht, ze schrijft, ze fotografeert, ze speelt viool. Ze houdt nog steeds schapen, maar voor de wol en niet meer voor het vlees en de misogyne en dieronvriendelijke wereld van de veilingen.

In haar boek blikt ze terug op de ‘prachtige zware jaren’ die haar veerkracht op de proef hebben gesteld en haar gelouterd hebben tot de vrouw die ze nu is. En ja, als je dat zo opschrijft, lijkt dat vrij onuitstaanbaar. Maar zie het als een oesterschelp, zegt ze, blootgesteld aan getijden en ­sedimenten en vaak zo troebel dat je pas achteraf ziet dat er zich al die tijd een parel aan het vormen was.

Deze vrouw klinkt, zowel in haar boek als uit de luidspreker, zo bezwerend dat je eigenlijk daar wil zijn, met haar op dat eiland waarvan ze niet wil dat de naam wordt genoemd. Omwille van haar privacy, maar ook voor de inwoners – er was al een Britse krant die na de publicatie van haar boek in Groot-Brittannië vorig jaar ­boze stemmen tegen haar wilde opzetten.

Corona als katalysator

Maar haar boek heeft juist het gesprek nog meer op gang gebracht op het eiland, zegt Calidas, terwijl de gemeenschap de afgelopen jaren al veel opener was geworden, onder meer door de opkomst van het toerisme. En de banden zijn alleen nog maar hechter door de lockdown, nu alleen eilanders op het eiland mochten en iedereen van elkaar afhankelijk werd; het besef is doorgedrongen dat niet iedereen het zelf kan rooien. Corona als katalysator om oude koeien te laten voor waar ze zijn.

Het schrijven van haar boek was een intuïtief proces. Alles wat er was gebeurd was nog heel vers, maar het voelde alsof er haar iets belangrijks en urgents was overkomen. Het grote ­verhaal erachter kon ze toen nog niet vatten. Ze begon met verf, foto’s, gedichten, flarden proza, tot ze doordrong tot de gebeurtenissen die zo moeilijk waren om over te schrijven.

Tamsin Calidas, Ik ben een eiland Beeld -
Tamsin Calidas, Ik ben een eilandBeeld -

Het Zoutpad

Ze schreef vanuit haar hart, als ze te veel in haar hoofd ging zitten trok ze over het eiland. En ineens kwam het besef dat dáár ook de magie besloten lag. Naast dat ‘oppervlakkige’ verhaal over haar persoonlijk wedervaren, werd het ­eiland een metafoor. Want zijn we niet allemaal een eiland? We moeten allemaal de golfbewegingen van het leven het hoofd bieden. We hebben ieder ons eigen verhaal. Dat is wat ze op de pagina’s van haar boek heeft willen uitdragen, als handreiking. Als troost.

Het is niet toevallig, denkt Calidas, dat er nu zo veel boeken verschijnen over de natuur en zijn krachten. Haar boek komt met de aanbeveling van Raynor Winn, auteur van Het Zoutpad, die met haar man in tijden van grote nood over het kustpad van Cornwall trok. Helen Macdonald verwerkte de rouw om haar vader door met haar havik de natuur in te trekken in H is voor Havik. De wereld versnelt in tijden van technologie, we staan steeds verder af van onze voorvaderen en er is een onderliggende malaise.

We zijn vergeten dat we organismes zijn, dieren. Maar als we alleen maar in ons hoofd leven, maken we maar gebruik van een fractie van onze potentie. Onze innerlijke natuur schreeuwt het uit om te worden gehoord en geven we daar ruimte aan, dan wordt die sterker en sterker. Ze kan alleen maar hopen dat dit afgelopen coronajaar, waarin we meer tijd hebben gehad om stil te staan, mensen het besef heeft gegeven dat ze meer naar die innerlijke natuur moeten luisteren en daaraan gehoor moeten geven.

Zou ze, als ze had geweten wat haar op het ­eiland te wachten stond, wel uit Londen zijn vertrokken? Ze voelden zich in Notting Hill niet meer veilig. En die croft uit de krant, het was zo’n unieke kans. Toen ze die foto zag, wist ze: dit is het. Met meteen de hamvraag: zijn we dapper genoeg? Al hun vrienden in Londen waren gefocust op de carrièreladder. Zo was zij ook, maar na haar ongeluk en revalidatie stond ze anders in het leven. De lokroep van de meeuwen klonk, ze daagden haar uit om van een wilder leven en een andere horizon te dromen.

We zijn soms zo druk dat we vergeten dat we maar kort op aarde zijn. Was ze in Londen ­ge­bleven, zegt ze, dan zou altijd die ene vraag zijn blijven rondspoken: wat als?

Tamsin Calidas

Tamsin Calidas is schrijver en fotograaf en woont op een eiland in de Schotse Hebriden. Ze studeerde in 1992 cum laude af aan de Universiteit van Oxford en werkte in de reclame en voor de BBC voor ze in 2004 naar Schotland verhuisde. Haar boek I am an island werd in Groot-Brittannië een bestseller. Een opvolger is in de maak. Daarnaast werkt Calidas aan een fotoboek over het eiland waar ze woont, met poëzie van haar hand.

Tamsin Calidas Beeld
Tamsin Calidas
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden