Plus

Sunny Bergman voelt zich voor altijd bevoorrecht wit

Als vervolg op de documentaire Zwart Als Roet komt televisiemaker en schrijver Sunny Bergman (44) met Wit Is Ook Een Kleur. Hierin onderzoekt ze op welke manier wit-zijn het denken beïnvloedt.

Sunny Bergman Beeld -

Wat betekent het om wit te zijn in Nederland?
"Het zorgt ervoor dat je niet hoeft na te denken over je etniciteit. Je ziet jouw wit-zijn als de norm en dat is enerzijds niet raar omdat Nederland van origine een wit land is, maar anderzijds wel omdat in de grote steden dat niet meer de realiteit is."

"Het heeft tot gevolg dat witte mensen problemen vaak buiten zichzelf leggen, bij anderen, en niet zien welke rol zij hebben bij het uitsluiten van mensen. Dit leidt uiteindelijk tot structurele discriminatie en racisme."

Wat wilde je aantonen met je verschillende sociale experimenten met kinderen en volwassenen?
"Verschillende dingen. Ik deed de 'privilege walk' waarbij mensen in een lijn stonden en naar voren of naar achter moesten stappen bij vragen als 'was het vanzelfsprekend dat je zou gaan studeren'.

Daarmee wilde ik visueel maken hoe ongelijk de startposities zijn die we in het leven krijgen. Ik eindigde vrij ver vooraan. Dit had ik verwacht, maar het was toch indringend."

In de documentaire is te zien dat witte mensen vaak boos worden als ze aangesproken worden op discriminatie en racisme. Waarom is dat?
"Het is moeilijk om je niet aangevallen te voelen als je kritiek krijgt, maar in dit geval wordt dat gevoel versterkt omdat het zo'n beladen onderwerp is. Veel witte mensen associëren racisme met de Ku Klux Klan en denken dat ze door en door slecht zijn als ze iets racistisch doen, terwijl dat niet per se zo is. We hebben op bewust niveau geleerd dat racisme slecht is, maar op onbewust niveau dat het normaal is."

Je belt met mensen die op sociale media hebben gezegd dat je als 'negerhoer' moet worden doodgeslagen met de roe. Hoe was zo'n gesprek?
"Zenuwslopend. Ik had me voorgenomen om beleefd te blijven, maar omdat sommige mensen zulke nare dingen zeiden, was het moeilijk om mezelf niet uit de tent te laten lokken. Er waren seksistische mensen die me mevrouwtje noemde en me weleens even zouden vertellen hoe erg ik in de war was."

"Ik vond het ingewikkelder om te praten met hen dan met mensen die angstig zijn voor een nieuwe wereld en hun boosheid over het misschien verdwijnen van Zwarte Piet tegen mij uiten. Ik ben het niet met die mensen eens maar ik kan me invoelen in hun angst."

Wat heb van het maken van de film geleerd?
"Ik ben erachter gekomen dat het een ultiem privilege is om maatschappijkritisch te zijn. Ik krijg veel shit over me heen, maar als je niet wit bent is dat nog veel erger."

Sunny Bergman: Wit Is Ook Een Kleur. Zondag 21.05 uur, NPO 2. Registratie sociale experimenten zondag op vpro.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden