Plus

Succesvolle dwarsliggers steken nu de Atlantische Oceaan over

In Nederland worden ze al bijna tien jaar verkocht: dwarsliggers, miniboekjes van acht bij twaalf centimeter, gedrukt op flinterdun papier. De Amerikaanse markt lijkt rijp om te worden veroverd door dit oer-Hollandse product.

Een dwarsligger van Daniel Cole Beeld Royal Jongbloed

Op 6 september 2009 wordt het allereerste exemplaar van de dwarsligger door Herman Koch uitgereikt aan ­Ronald Plasterk, destijds minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Bij de dwarsligger zit de harde kaft aan de achterkant en zijn de pagina's ingenaaid, maar niet aan de rug geplakt. Daardoor is er geen spanning in de rug en blijft het boek openliggen tijdens het lezen. Een pagina uit een gewoon boek wordt overdwars op twee pagina's van een dwarsligger afgedrukt.

Uitgeverij Dwarsligger, een samenwerkingsverband van Jongbloed en VBK, geeft ­romans, thrillers en non-fictie uit. Het gaat om zowel vertaalde als Nederlandse werken. De boekjes kosten zo'n veertien euro per stuk.

Minibook
Hugo van Woerden, voormalig directeur van drukkerij-uitgeverij Royal Jongbloed in Heerenveen, is de uitvinder van het miniatuurboek. Van Woerden vond een gewoon boek te zwaar en te log. Hij werkte drie jaar aan zijn concept, dat duidelijk afwijkt van het standaard gebonden boek.

Jacco Klok, marketing- en salesdirecteur bij Royal Jongbloed, weet niet wat hem overkomt nu de dwarsligger zijn entree heeft gemaakt in de Verenigde Staten: "De Engelstalige uitgeverij Penguin heeft net een extra bestelling van nog eens 80.000 dwarsliggers geplaatst. Superspannend of het gaat lukken."

De eerste horde is al genomen in de VS: The New York Times is enthousiast over het boekje dat in Amerika gewoon minibook heet. 'Een boek dat in één hand past, gaat dit concept onze manier van lezen veranderen? Sinds de introductie van de codex, ongeveer tweeduizend jaar geleden als alternatief voor papierrollen, is er nooit meer zo'n grote verandering geweest,' aldus het lovende artikel dat eerder deze week werd af­gedrukt.

Populaire schrijvers
Waarom het zo lang duurde voordat het miniboek de Atlantische Oceaan overstak? Klok heeft daar wel een verklaring voor. "Onze eerste focus lag op Nederland, daarna richtten we ons op Europa. Het kost tijd een goed concept voor ieder land op te stellen. In de VS werken we samen met de Amerikaanse tak van Penguin Books. Wij drukken, zij geven uit."

Klok steekt niet onder stoelen of banken dat hij zeer goed te spreken is over de keuze van Penguin voor de populaire schrijver John Green, bekend van de bestseller The Fault in Our Stars. "Green heeft een grote en jonge fanbase, hij heeft ruim drie miljoen volgers op sociale media. De combinatie van een nieuw boekconcept en de naam John Green gaat hopelijk werken."

Deze week reist hij naar de Verenigde Staten om de eerste verkoopresultaten te bespreken. "In de VS is de drempel om een boek te kopen vrij laag door de relatief lage prijs. Voor de Amerikaanse markt hebben we 350.000 dwarsliggers gedrukt en we hebben inmiddels de ­eerste nabestelling binnen van 80.000 exemplaren."

"Met dank aan webwinkel Amazon, ze hebben kennelijk vertrouwen in ons product. Ik vind het superspannend, want we hebben het hier niet over een kleine markt, hè? Als dit aanslaat, heb je het over enorme oplages."

Of je nu een dwarsligger koopt in Rusland, Turkije, de VS of China, alle boekjes worden in Heerenveen gedrukt. Royal Jongbloed haalt papier uit Frankrijk en Finland, nodig om het dundrukken uit te voeren. Het is gespecialiseerd werk, dat maar weinig drukkerijen in de vingers hebben.

Het is overigens niet zo dat de dwarsligger in elk land een succes is. "We hebben ons bijvoorbeeld teruggetrokken uit ­Engeland, Spanje en Frankrijk. Soms slaat deze manier van lezen gewoon niet aan. Daarnaast blijft het van groot belang dat je bekende schrijvers en titels mag drukken. Dat lukt niet in elk land."

Wereldwijd patent
In Nederland gaat het volgens Klok steeds ­beter met de miniatuurboekjes. "We werken samen met VBK Uitgevers Groep. Op ons concept hebben we wereldwijd patent verkregen, maar de naam dwarsligger is natuurlijk zo Nederlands als wat."

"Onder die naam kun je in ons land ruim zeshonderd titels in pocketformaat kopen. En elke maand komen er zo'n vier à vijf titels bij. Saskia Noort, Herman Koch en Simone van der Vlugt zijn bekende namen die zijn verbonden aan dwarsliggers." Ruim twee miljoen miniboekjes zijn er verkocht, volgens Klok wordt er lichte winst gemaakt op de dwarsligger.

"Als Amerika slaagt, dan wordt het pas echt leuk. Mensen die een dundrukboekje in handen hebben gehad, zijn vaak verbaasd dat een compleet boek in zo'n klein formaat past. Dat moeten we nog vaak uitleggen, sommigen geloven gewoon niet dat alles erin staat. Zij denken dat ze een ingekorte versie kopen."

Krabbel
Toch zou je in dit digitale tijdperk verwachten dat een gedrukt product het moeilijk heeft en dat juist e-books de markt veroveren. Uit cijfers van het Centraal Boekhuis blijkt dat van alle boeken die in Nederland worden verkocht slechts 7 procent bestaat uit e-books.

"Weet je wat het is? Veel mensen blijven het leuk vinden om een boek van papier in handen te hebben. Om hoekjes te vouwen in bladzijden of er een krabbel in te zetten. Natuurlijk, er is een groeimarkt voor e-books, maar het gedrukte boek heeft beslist nog toekomst. Zeker als ze het formaat hebben van een mobieltje."

Doordat er geen spanning op de rug zit, is een dwarsligger makkelijk open te houden Beeld Royal Jongbloed
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden