Plus Interview

Submarine duikt in virtual reality: 'Gedreven door nieuwsgierigheid'

Het Amsterdamse multimediabedrijf Submarine heeft zijn eerste virtualrealityfilm afgeleverd - een experiment voor mede-eigenaar Bruno Felix en producent Corine Meijers. 'Het is fantástisch, superintens.'

Corine Meijers en Bruno Felix: 'Ik vind dromen over een mooi verhaal leuk, maar een verhaal bestaat pas echt als je het kunt delen met een publiek' Beeld Ivo van der Bent

"Klopt het dat je nu in een vissenkom zit?" De vraag klinkt bij het opzetten van de virtualrealitybril. Door de bril is de tien minuten durende virtualrealityfilm Ashes tot ashes te zien.

Je belandt op een filmset die steeds verandert - een meisje met een pistool schiet een lamp in de fik, dan beland je zomaar in een liefdesscène en aan het eind, terwijl hetzelfde meisje zowel links, in het midden, als rechts voor je staat te dansen, wordt er een tikkende bom voor je neus gezet.

Het is de eerste VR-film voor Submarine, het multimediabedrijf dat Bruno Felix in 2000 met Femke Wolting oprichtte. In Lab 111, waar het kantoor van Submarine is, praten Bruno Felix (49) en Corine Meijers (39), uitvoerend producent van Submarine Channel, over Submarine en hun eerste virtualrealityfilm.

Submarine produceert documentaires, drama en animatie. Waarom ook virtual reality?
Meijers: "We worden gedreven door nieuwsgierigheid. Daarom wilden we de film - een samenwerking met AvroTros en WeMakeVR - produceren."

"We hebben het maken van de film anders proberen te benaderen. We hebben gewerkt met drie regisseurs uit drie verschillende disciplines: film, theater en VR. Zij hebben de krachten gebundeld en elk vanuit de eigen discipline hun expertise in het project gestoken en de film opgenomen in één lange take."

Felix: "Door het als een experiment op te zetten, kun je er zo veel mogelijk uithalen en er het meeste van leren. Uiteindelijk zie ik alles wat we nieuw doen als een experiment. We proberen dat wel direct naar buiten te brengen. We zijn geen laboratorium."

Is virtual reality de toekomst?
Felix: "Het is zeker de toekomst."

Ik kan me ook voorstellen dat jullie er nog enigszins sceptisch tegenover staan.
Felix: "Er is altijd een soort verlangen van mensen - aan de ene kant wordt dat gevoed door angst en aan de andere kant door enthousiasme - dat een nieuw medium al de andere doet vergeten. Maar de praktijk of de geschiedenis wijst uit dat het nooit zo is geweest."

"Ik ga nog steeds naar het theater, de bioscoop en ik kijk tv - zowel naar Netflix als naar de AvroTros. Dat bestaat allemaal naast elkaar. Ik zie het als de toekomst, maar ik denk niet dat het de entertainmentindustrie gaat veranderen. Maar als je zo'n film ziet, het is fantástisch. Het heeft een soort impact op je kijkervaring - het is superintens."

In de jaren negentig maakte u (Felix, red.) bij de VPRO als hoofd van de afdeling nieuwe media de opkomst van internet van dichtbij mee. Zijn er overeenkomsten met de opkomst van virtual reality nu?
Felix: "Toen wij begin jaren negentig met internet begonnen, was het ook nog klein. Datzelfde enthousiasme van toen heb ik nu weer. Internet is nooit meer weggegaan. Dat zal met VR ook niet gebeuren."

Keek u toen anders naar de opkomst van internet dan nu naar die van virtual reality?
Felix: "Ik ben wel een ervaring rijker. Je moet niet vergeten: in het begin van internet kon helemaal niets. Maar omdat er niets kon en de computers nog zo langzaam waren, waren er veel mensen en denkers die ideeën predikten, over wat ooit zou kunnen bestaan."

"Bij virtual reality wordt het nu bedacht, omdat het al een product is. In de jaren tachtig had je ook virtual reality, maar toen had je een computer nodig zo groot als een koelkast en één helm die zo groot was als een motorhelm. Daarvan kreeg je na een half uur pijn in je nek."

Voelen jullie zich verplicht bij elke nieuwe ontwikkeling aan te haken?
Felix: "We zijn tot niets verplicht."

Maar jullie kunnen ook denken: als we het niet doen, missen we de boot. Is dat een kwestie van aanvoelen?
Felix: "Wij zijn een door nieuwsgierigheid gedreven club. En we moeten niets, maar als de nieuwsgierigheid wordt gewekt, is dat voldoende aanleiding er serieus naar te kijken."

Meijers: "Daarnaast hebben we de film gemaakt voor een Europees publiek - dat doen we bewust. Dat is ook de reden dat de film Engels gesproken is."

Wat vindt u leuk aan media?
Felix: "Dat het de potentie heeft een grote groep mensen te bereiken. De impact die het kan hebben vind ik fantastisch. Ik vind dromen over een mooi verhaal ook leuk, maar een verhaal bestaat pas echt als je het kunt vertellen en kunt delen met een publiek."

Hoe groter, hoe beter?
Felix: "Dat geldt voor mij wel. Ik hoef met een kleuterverhaal geen volwassenen te bereiken, maar binnen de doelgroep wil je natuurlijk wel zo veel mogelijk mensen bereiken. Aan de ene kant is het zo specifiek mogelijk, met een verhaal dat ertoe doet, dat hedendaags is, aan de andere kant ik heb geen reden mijn publiek te willen beperken tot mijn eigen postcodegebied."

Met wat voor energie en ambitie zijn jullie in 2000 Submarine begonnen?
Felix: "Femke en ik hadden allebei zeven jaar bij de VPRO gewerkt. Femke werkte bij de televisieafdeling en ik bij de afdeling nieuwe media; die had ik ooit opgezet. De publieke omroep ging niet snel genoeg. Wij begonnen toen een crossmediaal bedrijf en dat gaf het beste weer wat we graag wilden. Het maakte ons helemaal niets uit - televisie, radio, internet. We waren gewoon geïnteresseerd in verhalen vertellen. Wij wilden dwars door die verschillende media heen snijden."

Konden jullie die ambitie niet kwijt bij de VPRO?
Felix: "Bij de VPRO waren er nog vrij gesloten afdelingen. Nu is dat heel anders, maar wij wilden voort - om zelf die combinatie te maken. Dat was eigenlijk de belangrijkste drijfveer. Weet je? We hadden daar zeven jaar gewerkt. Het was misschien ook tijd voor iets nieuws."

"De gedrevenheid zat 'm erin - en dat is nog steeds zo, daaraan is niets veranderd - dat we primair gedreven worden door verhalen vertellen met een zekere urgentie, die vrij zijn in vorm en waar je een groot publiek mee probeert te bereiken. En we wilden ons niet laten weerhouden: dat we nog geen film hadden gemaakt, betekende niet dat we geen film konden maken. Dat ging er bij ons niet in."

Was het een grote stap om het gewoon te gaan doen?
Felix: "Het was best een stap, maar we waren ook niet de eersten die zo'n stap maakten."

'Er is altijd een soort verlangen van mensen dat een nieuw medium al de andere doet vergeten' Beeld Ivo van der Bent

In hoeverre is de ambitie die er toen was uitgekomen?
Felix: "Die ambitie is heel algemeen en verandert steeds. Ik maak nu bijvoorbeeld veel kinderanimatie. Toen ik bij de VPRO wegging had ik geen kinderen en interesseerde het me helemaal niets. Die ambitie groeit mee met mijn ambitie en die van Femke, maar groeit ook mee met Corine en alle collega's die erbij zijn gekomen. Ik denk dat de algemene ambitie hetzelfde is gebleven."

Zijn er essentiële momenten geweest die uw bedrijf hebben veranderd?
Felix: "Drie jaar geleden verhuisde Femke naar Amerika om daar het bedrijf op te zetten. Dat is nogal wat: als ze na veertien jaar met zijn tweeën besluit ineens aan de andere kant van de wereld te gaan zitten."

"Dat betekent dat ik in de avond zit te bellen. Het is wel echt anders. De afgelopen jaren hebben we er ook twee speelfilmproducenten bij gekregen. Het is belangrijk wat je maakt, maar zeker ook belangrijk met wie je het maakt. In televisie en film bedenk je iets en het duurt zomaar drie jaar voordat het af is. Dus de mensen met wie je het maakt, moet je heel goed kiezen."

Zijn er in jullie hoofd constant ideeën?
Felix: "Ideeën zijn nooit het probleem."

Het uitvoeren wel?
Ze moeten lachen. Felix: "Een idee bedenk je onder de douche of net voordat je in slaap valt. Het ingewikkelde is natuurlijk daarna."

Meijers: "Het is belangrijk het juiste team te hebben voor een project. Zorgen dat je een idee kunt delen met mensen, dat je erover kunt praten, dat je kunt komen tot een soort gemakkelijk idee. En dat je het zo interessant kunt maken dat het geproduceerd en gefinancierd kan worden."

Felix, lachend: "Dat is een heel pijnlijk proces."

Zijn er veel ideeën gesneuveld?
Felix: "Ach." Weer gelach.

Een hele waslijst.
Felix: "Een idee betekent helemaal niets. Een idee hebben is gemakkelijk. Veel mensen hebben dat hier. Er is geen probleem met ideeën, daar moet je ook niet zo ingewikkeld over doen."

"De kracht van onze club zit niet in het bedenken van ideeën, maar in het uitvoeren en het distribueren, dat het van een zekere kwaliteit is en dat we een publiek bereiken. Weet je wie veel ideeën hebben? Mijn kinderen. Jezus, man."

Waar zit in het realiseren van zo'n idee het probleem?
Felix: "Je moet voldoende risico nemen om iets te ontdekken, maar tegelijkertijd voldoende kennis en ervaring gebruiken om het met een publiek te delen."

Zit daar ook het meeste plezier?
Felix: "Ja, ons plezier zit in de afrekening van het publiek; en een klein beetje in de kritische hoek. Het is ook leuk als we een keer een prijs winnen of er een leuk artikel in Het Parool verschijnt, want dan kan mijn moeder dat lezen en snapt ze wat ik doe. Ik vind het gewoon superleuk dat er veel mensen kijken."

Is dat uw drijfveer?
"Het is een mix. Ik wil mooie dingen maken, maar niet alleen publiek pleasen. Als je dat wilt, kun je beter één ding kiezen en steeds verbeteren totdat het heel succesvol is. Maar als je kijkt naar ons bedrijf - met een uitgeverij, een distributiebedrijf, documentaire, animatieseries en drama: dat laat ook onze nieuwsgierigheid zien in veel verschillende dingen maken."

Maakt dat u trots?
"Natuurlijk, maar ik kan ook trots zijn op een poging iets te maken dat uiteindelijk geen groot publiek heeft bereikt. Soms gebeurt het ook dat je iets dan twee jaar later kunt inzetten op een andere manier, waardoor het wel op zijn plek valt. Dat heb je dan toch maar mooi kunnen uitproberen. Aan de ene kant zit er in mij een enorme nieuwsgierigheid en drijfveer om dingen uit te proberen, tegelijkertijd heb ik een groot verlangen daar een groot publiek mee te bereiken."

Ashes to Ashes is een samenwerking van Submarine Channel, AvroTros en WeMakeVR. ­Vanaf 16 maart is de film te zien via de app van AvroTros en WeMakeVR (voor IOS & Android)

Dubbel opgebiecht

Leermeester "Kinderboekenillu­strator Thé Tjong-Khing."

De beste uit het vak "Producent en scenario- en kinderboekenschrijver Burny Bos."

De slechtste uit het vak "Die maakt iets wat ik nooit gezien heb, dus geen idee."

Het beste advies gegeven "Neem ­risico en volg je hart."

Het slechtste advies "Hoe tegenstrijdig ook, hier geldt hetzelfde: neem risico en volg je hart."

CV
Bruno Felix
Geboren 8 augustus 1967
Opleiding 1986: diploma gymnasium, Gouda
Studie scheikunde (niet afgemaakt)
Loopbaan
1990: lokale omroep Amsterdam en Utrecht
1991: regisseur OpiumTV, AvroTros
1992: programmamaker VPRO
1994: VPRO digitaal
2000-: Submarine
2015: Periscoopfilm
2016: Stripuitgeverij SubQ, Submarine Animatie Studio

Corine Meijers
Geboren 3 januari 1978
Opleiding Theater-, film- & televisiewetenschap, Universiteit Utrecht
Loopbaan
2002: Coördinator-producent bij filmfestivals als IFFR, HAFF, NFF (HFM), TIFF (Roemenië), en DTFF (Qatar)
2009: Diverse banen in België: bij Bozar (Centre of Fine Arts), Mediadesk Vlaamse Gemeenschap en iDrops (digitaal agentschap)
2014: uitvoerend producent Submarine Channel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden