PlusAchtergrond

Stina Fors beweegt het liefst op door haarzelf geproduceerde klankerupties

Stina Fors beweegt het liefst op door haarzelf geproduceerde klankerupties. Ze noemt zichzelf ‘sonisch choreograaf’, net als de drie anderen met wie ze de dansvloer deelt. ‘Mijn stem is een extra ledemaat.’

Stina Fors Beeld Leontien Allemeersch
Stina ForsBeeld Leontien Allemeersch

‘Wie wil met mij een band vormen?’ Dat schreef Stina Fors een paar jaren geleden op een briefje dat ze opprikte op het mededelingenbord van de School voor Nieuwe Dans Ontwikkeling. ‘Ik kan drummen.’ Fors (Göteborg, 1989) koos voor die opleiding in Amsterdam omdat ze alle uithoeken van het dansende lichaam wilde onderzoeken. Urenlang bracht ze in de studio door, langzaam maar zeker ontdekte ze hoe ze zich op haar eigen unieke manier kon uitdrukken: door beweging, ademhaling en stem te combineren.

“Dans is natuurlijk ook techniek, vorm; je beweegt op basis van een heleboel kennis. Maar dans is voor mij een ruim begrip. Toen ik aan de Royal Swedish Ballet School begon, waar ze heel erg focussen op klassieke ballettechniek, wist ik dat nog niet. Hoe meer ik me in verschillende dansstijlen verdiep, hoe meer ik leer over het lichaam en op welke manieren dat expressief kan zijn.”Ik zoek mijn hele leven al naar plekken waar ik iets nieuws kan leren.”

“Op mijn negentiende was ik helemaal weg van de videoclip Single Ladies van Beyoncé, omdat die zo bulkt van het dansgenot. De bewegingen zijn tamelijk eenvoudig, maar het effect is heerlijk cheeky. En natuurlijk is het ook een voorbeeld van fempower. Dus ik besloot naar Broadway te gaan om daar een tijdje open studiolessen te volgen.”

Beyoncés act bleek gebaseerd te zijn op een choreografie die Bob Fosse (regisseur van onder andere Cabaret en All That Jazz) veertig jaar eerder had gemaakt. “Daarom ben ik me in zijn werk gaan verdiepen en in de ballroomscene. Zo leidt bij mij het een tot het ander, min of meer vanzelf.”

Nieuwste loot aan de stam: de stem. Fors heeft het niet over zingen, maar over ‘de binnenkant van het lichaam aftasten met lucht’, met het doel daar opgeslagen ervaringen te laten resoneren.

“Als danser werk je elke dag met je lichaam. Dat kan bewegen, maar ook klank voortbrengen. Die dingen wil ik integreren. Ik beschouw mijn stem als een uitbreiding van mijn lichaam. Als ik heel fysiek in actie ben en vanuit ademhaling beweeg, duiken er op een goed moment klanken op. Daarmee kan ik een grotere ruimte bereiken dan met mijn lichaam. Mijn stem is als een soort vijfde, extra lang ledemaat voor mij.”

Galopperend paard

Fors ontdekte nog een andere manier om op een fysieke manier klank te produceren: drummen.

“In het begin heb ik een aantal lessen gehad, want ik wilde niet het wiel opnieuw uitvinden. Verder wil ik vooral zelf ontdekken wat ik met stokken en een drumstel kan. Drummen biedt een goede ondersteuning. Het helpt me om als een paard te galopperen met mijn ademhaling en mijn stem. Als ik het lang achter elkaar doe, kom ik in een soort meditatieve staat. Dan stuw ik mezelf voort dankzij het ritme dat ontstaat en dat een puls vormt voor mijn hartslag, waardoor adem en klank bijna vanzelf naar buiten komen.”

Wat Fors extra fijn vindt aan de stem: je kunt er een scala van emoties mee uitdrukken. Hoog piepend, laag schurend, fluisterend of schreeuwend op een vrolijke, brutale of verleidelijke manier. Technisch verantwoord of puur en rauw, mooi of niet mooi is daarbij niet van belang; haar uiteindelijke doel is kijk- en luistergewoonten van het publiek onderuithalen.

Samen spelen

Dat laatste mag ook gebeuren bij Slug Chamber, de serie optredens waarvoor Fors drie collega’s uitnodigde. Alex Franz Zehetbauer is zanger en performancekunstenaar in Wenen. Ria ­Higler doceerde jarenlang aan de dansacademie in Amsterdam. Veza Fernández verdiept zich in ‘messy polyphonies’: hoe een wirwar van stemmen toch een eenheid vormt.

Ze hebben zich alle vier individueel op de Amsterdamse sessies voorbereid, deze week komen ze elke dag samen in de studio. ’s Avonds ontmoeten ze hun publiek, dat getuige is van een geïmproviseerd event. “Alles wat we weten is: het is live, het draait om het klinkende lichaam en om het met open vizier samen spelen.”

Slug Chamber: 29/9 - 3/10, Dansmakers Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden