Review

Steven D. Levitt en Stephen J. Dubner - Super freakonomics ***

Binnen twee jaar is het klimaatprobleem op te lossen, voor 250 miljoen dollar. De auto heeft de mensheid gered. En de kans dat een prostitué in de VS door een politie-agent wordt aangehouden, is drie maal zo klein als de kans hem als klant tegen het lijf te lopen.

Met Freakonomics toonden de Amerikaanse econoom Steven Levitt en journalist Stephen Dubner al idiote verbanden aan, door met de blik van economen naar alledaagse zaken te kijken. In Super freakonomics gaan ze vrolijk verder. Onlangs verscheen de vertaling.

Zo hebben de aanslagen van 11 september 2001 volgens de schrijvers duizend levens meer gekost dan de kleine drieduizend op de dag zelf. Omdat het vliegverkeer in de VS dagen werd stilgelegd en in de weken na de aanslagen veel meer mensen in de auto stapten, steeg het aantal verkeersdoden de laatste drie maanden van 2001 sterk.

Ook mislukte terreuraanslagen claimen levens. 'Schoenenbomterrorist' Richard Reid heeft 126 virtuele levens op zijn naam staan, hoewel hij in december 2001 de bom in zijn schoenzolen niet tot ontbranding wist te brengen. Sindsdien moeten reizigers op Amerikaanse luchthavens steevast hun schoenen uittrekken - en dat kost alle reizigers bij elkaar per jaar evenveel tijd als zestien mensenlevens duren.

Het zijn 'wist-je-datjes', maar onweerstaanbaar opgeschreven. Dat is ook meteen de zwakte van de losse benadering van Levitt en Dubner. Het blijven hypotheses gebaseerd op econometrie, zonder dat alle variabelen volgens de regels der wetenschap zijn onderzocht.
Toch had een hypothese over het dalen van de criminaliteit in de VS in hun eerste boek grote invloed. De twee boden een controversieel alternatief voor de populaire gedachtegang dat strenge wetten, zware straffen en onbuigzame politici die daling in de jaren negentig hadden veroorzaakt. Maar die bleek veel meer te maken te hebben met het in veel Amerikaanse staten liberaliseren van de abortuswet in de jaren zeventig. Daardoor groeiden vooral in kansarme milieus minder kinderen in armoede op, een groep die later een zeer grote kans had om in de criminaliteit verzeild te raken.

Controverse zit ingebakken in de hypotheses van de schrijvers, maar vooral bij hun voorstellen om het broeikasgasprobleem op te lossen. Die zijn fragmentarisch en leunen wel erg op de denkwereld van een handjevol klimaatanarchisten.

Maar hun argument tegen zonne-energie lijkt hout te snijden. Als de VS vijf procent van zijn stroombehoefte uit zonnecellen haalt, warmt de aarde alleen maar verder op. Slechts twaalf procent van het zonlicht wordt omgezet in stroom, de rest wordt als warmte teruggekaatst in de atmosfeer - zonnecellen zijn immers zwart. Bovendien neemt door de productie van zo veel zonnecellen de CO2-uitstoot enorm toe.

Oplossingen zien Levitt en Dubner ook. Een vulkaanuitbarsting zoals die van de Pinatubo op de Filipijnen in 1991 maakt volgens hen tijdelijk honderd jaar opwarming van de aarde ongedaan, vanwege de zwaveldioxide die dan in hogere luchtlagen terechtkomt.

De twee halen een plan aan om stof op vijftien plaatsen in de wereld met 25 kilometer lange slangen, omhoog gehouden door heliumballons, in de atmosfeer te brengen. Kosten: 250 miljoen dollar. Wild? De Nederlandse Nobelprijswinnaar Paul Crutzen heeft zich al achter het principe geschaard.

En hoe de auto het voortbestaan van de mensheid kon redden? Door het paard als vervoermiddel te vervangen. In 1900 had een New Yorker twee maal zo veel kans bij een botsing met een paardenkar gedood te worden als nu door een auto-ongeluk. En het ophalen van de 2,5 miljoen kilo ziekmakende mest die per dag in New York op straat belandde, was zinloos: de vuilniskarren zouden alleen maar voor meer vervuiling zorgen. (HERMAN STIL)

Steven D. Levitt en Stephen J. Dubner: Super freakonomics
Vertaald door Pon Ruiter en Mieke Tulp,
De Bezige Bij, €19,90.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden