PlusRecensie

‘Stenen eten’: Indringend en sterk debuut vol subtiel-lyrische toetsen

Een lange hittegolf en een vreemde sensatiezucht houden het dorp in hun greep.  Beeld Getty Images
Een lange hittegolf en een vreemde sensatiezucht houden het dorp in hun greep.Beeld Getty Images

Hoe is het om altijd en overal het broertje ván te zijn? Om je hele jeugd in de schaduw te staan van je populaire zus? Pijnlijk natuurlijk, maar het kan altijd erger, laat Koen Caris (1988) zien in zijn romandebuut Stenen eten. Bijvoorbeeld als je populaire zus plotseling op het spoor gaat liggen, vlak voordat de intercity langszoeft.

Drie jaar later, rond de eindexamens, wordt het dorp weer getroffen door een treinzelfmoord van een ­jongere – en dit keer blijft het niet bij die ene. Een lange hittegolf en een vreemde sensatiezucht houden het dorp in hun greep en scheppen de perfecte voorwaarden voor een virus dat vooral de jongeren treft.

Symptomen? Giftig geroddel, bizarre spelletjes en ontsporende eindexamenfeestjes, waarin doodsangst en doodsdrift steeds moeilijker van elkaar te ­onderscheiden zijn.

Ben, het broertje van, is dan 17 jaar. De gruwelen van die eindexamen­zomer werpen hem terug op de ­dingen die hij uit alle macht wil wegduwen. Niet alleen de herinneringen aan zijn zus’ laatste avond, maar ook aan zijn eigen anders-zijn, dat hij in het dorp koste wat kost moet verbergen.

Collectieve en persoonlijke trauma’s

In Stenen eten combineert Koen Caris een krankzinnige collectieve tragedie met de meer gebruikelijke worstelingen van een 17-jarige. Het knappe is dat hij de tragedie min of meer als opmaat gebruikt voor Bens eigenlijk veel kleinere innerlijke conflict – en dat hij beide drama’s daarmee nog meer lading geeft.

Tegen het ontroerende slot van de indringende, strak gecomponeerde roman loopt alles in elkaar over: ­collectieve en persoonlijke trauma’s, verzet en overgave, schuld en troost en verdriet.

Stenen eten is een indrukwekkend debuut, vol buitensporige en doodnormale pijn, gevat in heldere zinnen met subtiel-lyrische toetsen. Op de eerste pagina’s na is Ben steeds aan het woord. Hij is een intelligente, scherp observerende verteller, met evenveel aandacht voor zijn omgeving als voor de al even benauwende wereld in hem.

Sterke passages

Daarin schuilt een van de weinige kritiekpunten: Ben klinkt soms iets té wijs, met iets te veel inzicht in zijn eigen pijn, te bewust van de psychologische mechanismen achter zijn gedrag. Je kunt je voorstellen dat zijn gevecht nog aangrijpender en geloofwaardiger was geweest als hij er zelf wat meer door overweldigd was.

‘We overdrijven om dingen kleiner te maken,’ constateert Ben achteloos trefzeker.

Koen Caris doet het omgekeerde: in zijn sterke passages, die de mindere met gemak overtreffen, maakt hij alles groter door het nuchter te beschrijven.

Fictie: Koen Caris, 'Stenen eten'. Atlas Contact, € 21,99, 256 blz. Beeld -
Fictie: Koen Caris, 'Stenen eten'. Atlas Contact, € 21,99, 256 blz.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden