Plus

Star Wars in 4DX: een achtbaanrit van 2,5 uur

In Pathé de Munt kunnen bezoekers sinds woensdag naar de nieuwe Star Wars-film in 4DX - een vierdimensionale beleving die van Star Wars een ruimteavontuur maakt waarbij de laserstralen langs je hoofd zoeven en je de klappen echt voelt.

'Een relaxed avondje naar de film is het dan ook niet, maar kom op - je gaat toch ook niet naar het pretpark voor je ontspanning?' Beeld Dingena Mol

'Hou je jas op je schoot of leg hem op de trap in verband met het water,' waarschuwt de medewerker van Pathé de Munt ons enigszins onheilspellend voordat we de bioscoopzaal betreden.

Het gevolg is een lange rij jassen op de trap in de zaal waar voor het eerst in Amsterdam een film in 4DX te zien is: Star Wars: The Last Jedi.

4DX belooft een revolutionaire bioscoopervaring op vierdimensionaal niveau. De zaal van De Munt is sinds kort voorzien van twintig effecten waaronder speciale bewegende stoelen (zie kader). En dat betekent dat we nu de film niet alleen zien en horen maar ook voelen en ruiken.

Vlokken en druppels
Wanneer we met de rebellen op een winderige zoutplaneet landen, vallen de witte vlokken naar beneden en blaast koude wind recht in je gezicht.

Zoeken naar Jedi-ridder Luke Skywalker op een zeeplaneet waar het zeikt van de regen. Dan komen de druppels vol op je hoofd terecht. En het regent best vaak op die planeet. (Mocht je dat willen dan kan je het watereffect met een knopje op je stoel uitzetten.)

Schiet er een robot langs je benen dan voel je hem ook dankzij een slangetje dat tussen je benen aan de stoel vastzit en kan ronddraaien.

X-fighter
Tijdens een veldslag in de ruimte voel je de laserstralen en ruimteschepen langs je hoofd zoeven. De stoelen schieten van links naar rechts en van voor naar achteren als je met een X-fighter richting een vijandelijk schip koerst.

Op het moment dat een bommenwerper zijn luiken opengooit, kijk je via je 3D-bril niet alleen recht naar beneden maar helt je stoel ook naar voren. Als de boel vervolgens met veel geweld ontploft, trilt je stoel en stijgt er rook op aan de zijkanten van het scherm. Je zit echt middenin de veldslag.

Verschroeid rubber
Alleen de geuren vallen niet echt op. Een keer is er - na weer een flinke ontploffing - iets te ruiken dat in de buurt komt van verschroeid rubber maar verder niet. Zelfs de zee op de eilandenplaneet ruik je niet.

Bij zoiets als een Franse arthousefilm heeft 4DX weinig zin maar veel van het bekende Hollywoodgeweld wordt echt leuker van 4DX. En Star Wars: The Last Jedi is natuurlijk dé uitgelezen exponent daarvan om de effecten aan toe te voegen.

Als kind van de jaren tachtig wilde ik niets liever dan met mijn lichtzwaard Darth Vader een kopje kleiner maken en in ruimteschip de Millenium Falcon alles en iedereen te snel af zijn. Dichterbij dan mijn eigen fantasie leek ik niet te kunnen komen. Tot nu.

Klappen van alles en iedereen
Maar in die fantasie had ik nooit kunnen bedenken dat ik de hele film lang alle ontberingen van echt elk karakter zou moeten doorstaan. Bij een ruimteschip dat van achteren geraakt wordt, voel je twee porren in je rug van de inslagen. Bij een gevecht tussen een Jedi-ridder en wat soldaten voel je niet alleen de klappen van de held maar van alles en iedereen.

En dan is een achtbaanrit van 2,5 uur in de speciale maar vrij harde stoel best lang. Aan het einde van de film hoopt je rug bijna dat het intergalactische conflict met een goed gesprek wordt opgelost in plaats van een lichtzwaardgevecht. Een relaxed avondje naar de film is het dan ook niet, maar kom op - je gaat toch ook niet naar het pretpark voor je ontspanning?

Op een duizendste seconde nauwkeurig

4DX is het nieuwste wapen om mensen naar de bioscoop te lokken in tijden van streamingdiensten en grote flatscreens. Het is ontwikkeld door het Zuid-Koreaanse bedrijf CJ 4Dplex. In de bioscoopzaal staan stoelen met bewegende en trillende onderdelen, blazers en een waterspuit. Boven in de zaal hangen nog stroboscopen en sneeuwverstuivers.

Zo worden geur en gevoel als zintuigen toegevoegd aan de 3D-film voor een zo compleet mogelijke beweging.

Om al deze effecten synchroon te laten lopen met de film wordt er een codering opgesteld waardoor de effecten op een duizendste seconde nauwkeurig aangezet worden. Zie die codering als een extra audiospoor dat met de film meeloopt. Die wordt gemaakt in studio's in China, Korea en de Verenigde Staten. Na Star Wars zal Pathé junglefilm Jumanji laten draaien in de zaal die volledig verbouwd is voor 4DX.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden