Plus

Speelfilm Brugklas: een tikje intens, maar superecht

De roddelapp Klikker, Paarse Vrijdag, iemand die append op de fiets overlijdt: de jeugdserie Brugklas sluit aan bij de realiteit van scholieren en is al zeven seizoenen een hit. De makers en achtstegroepers over het succes én de eerste film.

Still uit de eerste bioscoopfilm Brugklas, de tijd van m'n leven Beeld Brugklas

Een klassiek televisieprogramma maken voor kinderen tussen de acht en twaalf jaar: het lijkt onbegonnen werk in een tijd waarin de jeugd steeds minder voor de tv te vinden is.

Uitzondering op de regel is Brugklas, een dagelijkse ­serie van AvroTros die al zeven seizoenen een enorm succes is en waarvan nu de eerste film in de bioscoop draait: Brugklas, de tijd van m'n leven.

In de dagelijkse serie wordt een wisselende groep brugklassers van het fictieve Koning Willem Alexander College gevolgd. Geliefde thema's zijn pesten, de liefde, vriendschap, sociale media en problemen met ouders en school.

In 2015, 2016 en 2017 was Brugklas het meest ­gestreamde programma van de publieke omroep: in 2017 werd het maar liefst 18,1 miljoen keer aangeklikt op de NPO-site.

Brugklas begon in 2014 als experiment, vertelt Taco Zimmerman van Tuvalu, het Amsterdamse tv-productiehuis dat de serie maakt. Scripted reality was toen een trend; een genre waarbij het lijkt alsof je naar een documentaire kijkt, maar waarin wel degelijk wordt geacteerd.

Een bekend voorbeeld is Achter gesloten deuren, een dramaserie waarin mensen met nauwelijks acteerervaring speelden dat ze een geheim opbiechtten. "Over het algemeen stond scripted reality bekend als sleazy," zegt Zimmerman.

"Achter gesloten deuren was nogal over de top. Maar wij hadden de smaak wel te pakken, omdat we de ziekenhuisserie Dokters maakten voor Net 5. We hadden het vermoeden dat zoiets ook bij de jeugd kon aanslaan."

Op scholenbezoek
De NPO ging niet meteen akkoord met het idee voor een serie als Brugklas - want zouden kinderen wel doorhebben dat ze naar fictie keken? "Daar was even discussie over. Totdat Suzanne Kunzeler, het toenmalige hoofd van Zapp, zei dat we dan ook het Sinterklaasjournaal konden afschaffen. Kinderen zijn niet bezig met wat echt of nep is. Ze genieten van een programma, of niet. Wij volwassenen bleken daar een issue van te maken."

Een essentieel element van Brugklas (en het genre in het algemeen) zijn testimonials; korte interviewtjes tussen de scènes door waarin de acteurs recht in de camera kijken. "Net als Frank Underwood in House of Cards doet," zegt Zimmerman.

"Met die testimonials maken de hoofdrolspelers de kijkers deelgenoot van wat ze werkelijk voelen en denken. Dat geeft de serie eerlijkheid en humor."

Nola, gespeeld door Sterre van Woudenberg Beeld Brugklas

Brugklas is dan geen echte documentaire, de onderwerpen moeten wel uit de realiteit komen. Eindredacteur Glenda Beekink gaat daarom jaarlijks op bezoek bij scholen om te polsen waar de jeugd mee bezig is.

"Vorig jaar werd bekend dat er veel wordt gepest op ­so­ciale media. Daarom hebben we in het laatste seizoen een roddelapp bedacht, Klikker, waarop roddels worden verspreid. Ook hoorden we dat op veel scholen een GSA bestaat, een Gay Straight Alliance - een groepje kinderen dat bijvoorbeeld Paarse Vrijdag organiseert, een dag voor de ­acceptatie van lhbt'ers. Daar maken we dan meteen een aflevering over."

De makers vragen de kinderen ook geregeld om feedback over taalgebruik, waardoor ze leren dat hoofdpersoon Nola bijvoorbeeld nóóit een suf woord als 'blits' zou gebruiken, maar 'awkward' absoluut wel. En dat het vak aardrijkskunde geen aardrijkskunde heet, maar AK. Beekink: "Erg belangrijk, want als je zulke dingen fout doet, val je direct door de mand - dan is de serie gelijk ongeloofwaardig."

Sociale media
Al verdween scripted reality na een tijdje van de reguliere televisie, het genre bleek bij kinderen wel te werken. Brugklas won in 2017 de Gouden Stuiver voor het Beste Jeugdprogramma van Nederland en is in België te zien onder de titel Het Middelbaar.

Still uit de eerste bioscoopfilm Brugklas, de tijd van m'n leven Beeld Brugklas

De formule werd verkocht aan Zweden, Denemarken, Noorwegen, Polen en Engeland. Vanaf vandaag is er de film Brugklas, de tijd van m' leven, eind dit jaar komt er een musicalversie.

Het succes van de jeugdserie heeft volgens Zimmerman zeker te maken met de tijd en moeite die in sociale media wordt gestoken. Op Instagram (meer dan 250.000 volgers) worden kinderen aangespoord over het programma te kletsen en blijven ze op de hoogte van nieuwtjes.

Op het YouTube-account (meer dan 140.000 abonnees) verschijnen twee keer per week extra video's. Niet alleen trekt dat de kinderen naar de afleveringen; het toont ook de impact van de serie. "Onlangs is voor het eerst een personage overleden; Ramzi," zegt Beekink.

"Hij kwam om doordat hij appte op de fiets. Onze sociale media ontploften; we kregen zóveel reacties, ook van geschrokken kinderen die dachten dat dat Ramzi echt was overleden. Wij en AvroTros hebben er bovenop gezeten om duidelijk te maken dat de acteur niet écht dood was."

Toekomstige brugklassers over Brugklas: 'Ge-wel-dig!'

Achtstegroepers Mickey (11), Chiara (11) en Giulia (12) zijn goede vriendinnen die elkaar kennen van de Anne Frankschool in de Rivierenbuurt. Ze brengen veel tijd door online, meestal op hun roze of gouden iPhone, maar kijken ook tv; The voice of Holland, Expeditie Robinson en Wie is de Mol?. Van de jeugdprogramma's is Brugklas veruit hun favoriet.

Mickey en Chiara volgen het programma zo'n twee jaar, Giulia is een jaar geleden aangesloten. Ze kijken bijna alle afleveringen, alleen haast nooit lineair om zes uur 's avonds. ­Chiara: "Dat komt vaak niet handig uit, rond die tijd kom ik net terug van iets anders, of moeten we eten."

Hoewel de meiden druk zijn met de overgang naar de middelbare school en de ene na de andere open dag afgaan, kijken ze naar eigen zeggen niet omdat ze nieuwsgierig zijn naar wat hen straks te wachten staat.

"Vroeger zei ik altijd dat ik naar de school van Brugklas wilde," zegt Chiara. Haar vriendinnen schieten in de lach. "Wat, het was de enige middelbare school die ik kende! Maar mijn broer, die in de tweede zit, zei al: dat wil je echt niet, hoor."

De levens van de scholieren in Brugklas zijn inderdaad een tikje intens, met ruzies en liefdesperikelen. "Het is vaak heel spannend. Er is altijd wel weer een probleem waarvan je wilt weten hoe het afloopt."

Ook de anderen dachten een tijdje dat de serie een documentaire was. Het lijkt allemaal ­superecht, zegt Giulia, behalve het personage van Ramzi. "Die werd te oud. Hij had al een baard en een snor." Toch vinden ze het niet erg dat de acteurs meestal rond een jaar of zestien zijn, ­eigenlijk te oud om brugklassers te spelen, maar met twaalf- en dertienjarigen werken is lastig vanwege de Arbeidstijdenwet.

"Ik denk dat de kinderen die echt in de brugklas zitten ook niet zo leuk kunnen acteren," vermoedt Chiara. Hoofdpersoon Nola is veruit hun favoriete personage. Mickey: "Nola ziet er altijd leuk uit. Ze heeft ook van die sportieve broeken, die dragen best veel mensen nu. Maar het is ook weer niet zo dat ik in de winkel ga zoeken naar de kleren van Nola."

Giulia vindt de testimonials een van de leukste onderdelen. "Daarin komen we best vaak dingetjes te weten. Dat Fenna verliefd is op Jesse, bijvoorbeeld. Met die stukjes kun je soort van hun gedachten lezen."

Mickey, Chiara en Giulia volgen Brugklas op Instagram en YouTube, en waren dus al een tijdje op de hoogte van de bio­s­coopfilm van hun favoriete ­serie. Tijdens een middag met veel popcorn en Oreo's kijken de fans naar de film.

Het verhaal draait om de stukgelopen verkering tussen Nola en Jesse, iets wat de hele school meekrijgt omdat iemand de break-up filmt en verspreidt via sociale media. Uiteindelijk vindt Nola uiteraard een nieuwe, ­onverwachte liefde.

Tijdens de maffe momenten schateren de vriendinnen het uit (wanneer Nola wordt betrapt wanneer ze in een dierentuin blijft slapen), tijdens de heftige momenten (wanneer Nola on­line te kakken wordt gezet) ­reageren ze geschokt.

"Ik had de trailer al online ­gezien, die vond ik al ge-wel-dig," zegt ­Giulia. "Ik wilde toen al meteen doorkijken. Er ­gebeuren best veel onverwachte dingen." Mickey vindt dat de makers, net als in de serie, de juiste toon raken als het gaat om onderwerpen als verkering en zoenen. "Dat doen ze wel goed."

Giulia: "Ik vind veel kleine details leuk gedaan. Zoals de achtergrond van Nola's telefoon; dat was een superleuke ­foto, met haar arm om Jesse heen. Daar hebben ze goed op gelet."

De drie beoordelen de film met hoge rapportcijfers: twee negens, één negenenhalf zelfs. Ze gaan de volgende dag meteen tegen vriendinnen zeggen dat ze de Brugklasfilm niet mogen missen. En zelf weer de nieuwste aflevering kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.