PlusRecensie

Sociale media is alleen maar aanweziger, maar Het Alles voelt als herhaling

Dirk Jan Arensman
Het Alles beschrijft een alomtegenwoordig internetbedrijf, een soort mix tussen Amazon, Facebook, Google en Apple. Beeld Getty Images
Het Alles beschrijft een alomtegenwoordig internetbedrijf, een soort mix tussen Amazon, Facebook, Google en Apple.Beeld Getty Images

Moeilijk te geloven dat het alweer acht jaar geleden is dat The Circle (2013) verscheen. Die Orwelliaanse satire, waarin Dave Eggers (1970) een nachtmerrietoekomst schetste van een aan smartphones gekluisterde mensheid, die zijn complete bestaan via sociale media deelde (onder het griezelmotto Sharing Is Caring) en haar privacy (Privacy Is Theft) moeiteloos inruilde voor gemak en schijnsaamhorigheid.

En dat allemaal middels het verhaal van de naïeve twintiger Mae Holland en haar bliksemcarrière binnen het titelbedrijf, een monsterlijk amalgaam van Google, Facebook en het Apple-imperium.

De onlinewereld en haar algoritmen spelen sindsdien bepaald geen minder prominente rol in ons bestaan. Reden genoeg dus voor een nóg onheilspellender vervolg, Het Alles.

The Circle is daarin gefuseerd met webwinkelmoloch The Jungle (zeg maar Amazon), slokt nog dagelijks tientallen startups op en draagt inmiddels de zijn alomtegenwoordigheid weerspiegelende naam The Every. Terwijl de vertelster niet Mae is (die we terugzien als enigmatisch CEO), maar Delaney Wells, een heimelijk lid van de onderdrukte minderheid der tech-sceptici, geuzennaam ‘trogs’.

Kansloze missie

Delaney bemachtigt aan het begin van het boek een baan bij de hippe monopolist, met als enig doel die van binnenuit te saboteren door samen met trogprogrammeur Wes ondermijnend beroerde (app-)ideeën te lanceren.

Een kansloze missie, blijkt al snel. Want hoe absurder en totalitairder de applicatie, des te groter het enthousiasme van leidinggevenden én consumenten.

Zo kun je dankzij ‘Friendy’ bepalen of je vrienden tegen je liegen tijdens beeldbelgesprekken. ‘HappyNow?’ vertelt je hoe tevreden je precies bent met een nieuwe aankoop. Zoals ook de lastige vraag of een kunstwerk mooi is, volgens het de-meeste-stemmen-geldenprincipe door AI wordt beantwoordt en ‘FictFix’ oude romans zuivert van onsympathieke personages en ‘problematische’ termen.

Like-honger

Het levert een lange reeks soms aardige, sketchachtige scènes op. Zoals Eggers ook vaardig de satirische boter braadt uit de like-honger en schandpaalfunctie van sociale media of het nerveuze conformisme van woke millennials. Waarbij het feit dat The Every het beste voor lijkt te hebben met het milieu je en passant voor een interessant moreel dilemma plaatst bovendien. Maar als geheel overtuigt Het Alles toch niet. Daarvoor is de plot te suspenseloos en voorspelbaar, klinkt Delaney net iets te vaak als een pratend pamflet en is het vooral allemaal teveel een geüpdatete herhalingsoefening.

Een literaire snoozefunctie, voor wie acht jaar geleden door de wekker heen sliep.

Dirk-Jan Arensman

Dave Eggers, Het alles, vertaald door Liedwien Biekmann, Alice Tukker en Gerda Baardman, De Bezige Bij,  €24,99,
456 blz. Beeld -
Dave Eggers, Het alles, vertaald door Liedwien Biekmann, Alice Tukker en Gerda Baardman, De Bezige Bij, €24,99,456 blz.Beeld -

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden