Plus Interview

Sis van Rossem: ‘De televisiewereld heeft niveautje nul’

Van kijkcijfercanon Sis van Rossem is een bundel met haar Maarten!-columns uitgebracht. Ze geeft er allemaal geen stuiver om. ‘Mijn idee was het niet.’

Beeld Ted Struwer

Net als haar bekende broers neemt Sis van Rossem (74) geen blad voor de mond. In het NTR-programma Hier zijn de Van Rossems, waar ze met haar broers Maarten (76, historicus) en Vincent (69, architectuurhistoricus) steden van commentaar voorziet, in haar net verschenen bundel columns, of in een gesprek aan haar keukentafel. 

Ze woont al jaren in het zuiden van de provincie Utrecht, maar heeft nauwelijks een goed voor woord voor haar woonplaats over – al schiet ze voortdurend in de lach, zoals tijdens al haar tirades. “Het is hier net het eind van de wereld. ’s Nachts is het zo stil, soms denk ik dat ik doof ben.”

Eigenlijk heet Van Rossem Mary – Sis is de bijnaam die Maarten haar gaf (afgeleid van ‘sister’) en die is altijd blijven hangen. Ze is net voor de tweede keer in korte tijd ontslagen uit het ziekenhuis, na een rottige longontsteking. 

Ze wijst naar een bosje rozen op tafel. “Van het lieve meisje achter de servicebalie van de supermarkt gekregen. Schattig, toch? Ik heb het dolgezellig met de middenstand hier. Dat is het voordeel van het wonen in zo’n gat. En praten is natuurlijk mijn hobby.”

Van Rossem heeft een lange carrière in het onderwijs achter de rug, voordat ze bekend werd door het tv-programma met haar broers. Ze gaf drama op een middelbare school, ging op haar dertigste kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht studeren, belandde op een lerarenopleiding en spijkerde gepensioneerden bij. 

“Ik heb met ontzettend veel plezier les­gegeven, vooral aan pubers. Ah joh, die zijn het allerleukst. Toen ik na mijn studie op de hogeschool ging werken, dacht ik: jezus, wanneer worden ze eens vervelend? Die studenten zitten wel keurig in de bankjes met hun bloc­noteje, van: begint u maar. Voor pubers moet je tenminste iets doen.”

U heeft meer dan dertig jaar in het onderwijs gezeten, en nu bent u ineens in een populair programma te zien.

“O, daar geef ik helemaal niets om! Wat een oppervlakkige wereld. Ik zal geen namen noemen, maar het niveautje… Het niveautje is niveautje nul. Dat eetmomentje bijvoorbeeld. Dan moeten we een Zeeuws balletje, een Deventer koekje of een Brussels bolletje eten, van die plaatselijke snoeprommel. Ik heb dat nu geweigerd: dat gevreet op straat, ik doe het niet meer. En er wordt steeds in onze teksten geknipt en geplakt – terwijl Maarten, Vincent en ik alle drie een uitstekend inhoudelijk verhaal kunnen vertellen. Alhoewel ik Maarten wat langdradig vind.”

Hij zei hetzelfde over u: dat u makkelijk 25 minuten aan elkaar praat, en achteraf boos wordt als de productie erin knipt.

“Ja? We lijken zo verschrikkelijk op elkaar, er zit maar anderhalf jaar tussen ons. Maar inderdaad, ik word daar woedend van. Als ze me nu zouden vragen, zou ik zeggen: nee, dank u wel. Ik heb geen enkele behoefte om aan zo’n onbenullig, oppervlakkig programma mee te doen.”

U heeft net opnames gehad voor het zesde seizoen. Waarom doet u nog mee?

“Voor de man in de straat. Ik word non-stop aangesproken, vaak op een heel leuke manier. Dan komen ze voorzichtig naar me toen, en zeggen ze: ‘Mevrouw, we keken al jaren geen tv meer, maar uw programma met uw broers vinden we zó informatief en leuk, daarvoor blijven wij thuis.’ Leuk vind ik een non-woord, dus moeten ze mij wel vertellen wat ze precies zo leuk vinden. Nou, daar gaan we.”

U gaat met die mensen in gesprek?

“Uitvoerig. Het is geen seks, schieten of schreeuwen, en wij schijnen gewoon normaal met elkaar te praten. Ze vinden dat geharrewar tussen Maarten en mij ook herkenbaar. ‘U bent wie u bent, u stelt zich niet aan,’ zeggen ze. Dat is een feit, want ik kan niet anders. Die camera’s zie ik niet, ik ben gewoon met mijn broers in gesprek. Maar mijn mooie verhaal wordt wel verminkt door iemand die er geen verstand van heeft. Weet je dat collega’s mij hebben opgebeld om te vragen of ik aan het dementeren ben?”

Echt?

“Ze zeiden: Sis, ik heb jou nog nooit zo’n raar, incoherent verhaal horen vertellen. Kun je je voorstellen hoe dat voelt?”

Dat lijkt me pijnlijk. Beleeft u wel plezier aan de opnames met uw broers?

“Het is slopend vermoeiend. We hebben twee dagen opnames voor een aflevering, en dat hoeft geen seconde langer te duren. Ik weet zeker dat de jongens dat ook vinden. Het liefste zouden we het natuurlijk in ons eentje presenteren.”

Concurrentie?

Lachend: “Ja, wij verdragen elkaar helemaal niet, daarom zeggen we ook dat de ander te lang praat! Dat vinden we ont-zet-tend vervelend. We willen dat hele programma op onze eigen, briljante wijze vullen, dat geven we alle drie ook eerlijk toe.”

Meestal kijken tegen het miljoen mensen naar u en uw broers.

“Weet je waarom ik ooit ja heb gezegd? Omdat ik zeker wist dat het niks zou worden. Wie maakt nou een programma met drie bejaarden, die er vies uitzien en veel te goed zijn in hun vak? Intellectuele tokkies zijn we ooit genoemd. Fantastisch!” Van Rossem schatert en steekt haar duim op. “Ik dacht dus: ik ga gezellig met m’n broers op pad, en daarna gaan we lachen, want dit wordt na twee afleveringen gecanceld wegens gebrek aan kijkers. Ik was daar honderd procent van overtuigd. Naar de eerste aflevering keken 800.000 mensen ofzo. Krankzinnig. Dus je begrijpt… ik werd stiller en stiller.”

Uw eerste boek met columns ligt nu in de winkel. Bent u daar wel trots op?

“O nee, zulke ijdelheden zijn mij helemaal vreemd. Ik ben door de redactie van Maarten!, uitroepteken, gevraagd om afwisselend stukjes over kunstgeschiedenis en mijn dagelijks leven te schrijven. Niet mijn idee, maar ik ben dol op schrijven, en doe het toch al elke dag. Dat heeft mijn therapeut me ooit aangeraden. Ik kwaak natuurlijk vaak, en die man zei tegen me: u moet uw mond eens houden. Schrijf een samenvatting en kom bij me terug. Briljant.”

“Ik schrijf nu al vijftig jaar elke avond de dag van me af. Ik heb ook al 53 jaar een relatie met Coen, hij heeft ook geen zin meer elke avond naar me te luisteren.”

U heeft, net als uw broers, nogal het imago een mopperkont te zijn.

“Dat zijn we helemáál niet. Ik ben de ergste van de drie, dat geef ik direct toe. Maar als je Maarten ziet met z’n kleinkinderen, dat is zo ontroerend, dan zou je zoiets nooit meer durven zeggen. En wij mogen dan misschien klagen, maar ga eens bij de apotheek staan, waar de mensen zeuren dat ze pilletjes van een paar euro niet vergoed krijgen. Ik bemoei me er soms mee, ze moeten zich doodschamen! Weten ze wel hoe waanzinnig goed de medische zorg hier is?”

Uw columns gaan wel vaak over uw ­irritaties: klussende buren, mensen die u een ‘fijne dag’ wensen, feestdagen, selfies, het huwelijk, muziek in de supermarkt, mannen in korte broeken…

“Ik erger me wezenloos. Je zal toch een man hebben die in een korte broek thuiskomt! Kijk, een man met mooie benen, oké, maar dan wil ik ’m in z’n blote kont zien. Kom nou. En die muziek in de supermarkt, dat is geen muziek, dat is een bestekbak die op een stenen keukenvloer valt. Zij dringen dat aan mij op, dus ik heb het recht er iets van te zeggen.”

Anderen denken: waarom zou ik mijn energie eraan verspillen?

“Precies. Ze leggen zich bij alles neer, omdat ze bang zijn voor conflict. Dat ben ik absoluut niet, omdat ik weet dat ik het niet uit mijn duim zuig. Tegenwoordig moet je de schijn ophouden dat het hele leven héérlijk is. Je moet met witte tanden boven op een berg staan, aan zee, naast een fantastische knappe man, met je handen in de lucht. Daar heb ik een spuughekel aan.”

Van Rossem schiet weer onbedaarlijk in de lach. “We hebben een tijdje foto’s van bejaarden met zo’n gelukkig imago uit de ANWB-gids geknipt en op de ijskast gehangen. Met twee van diezelfde regenjacks aan. Wat een onzin!”

Non-fictie Sis van Rossem Door de Ogen van Sis van Rossem Maarten! €14,95 144 blz.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden