PlusInterview

Shula Rijxman: ‘Saamhorigheid in Hilversum was nog nooit zo groot’

De publieke omroep voelde zich vorig jaar bedreigd door politiek Den Haag. Inmiddels ziet de wereld er anders uit en speelt de NPO een voorname rol in het dagelijks leven. Van schouderklopjes moet bestuursvoorzitter Shula Rijxman niets hebben.

Shula Rijxman. De voorzitter van de NPO moet veel vrijgekomen zendtijd opnieuw invullen.Beeld ANP Kippa

Als Shula Rijxman (60) één ding hoopt, is het dat de publieke omroep Nederland ‘open’ houdt; dat mensen vanuit hun huiskamer door het denkbeeldige venster de wereld kunnen zien, en niet alleen de ellende. Zoals ze zelf anderhalf jaar geleden, toen ze kampte met een ernstige ziekte, een dagelijks appje kreeg van een vriendin die beschreef wat er in de wereld gebeurde. “Soms ging dat over kleine dingen, een kop koffie die ze met iemand had gedronken. Elke dag was dat appje een feestje, omdat ik door haar ogen naar buiten kon kijken. Dat haalde me even weg uit dat kleine wereldje waarin ik beland was.”

De bestuursvoorzitter van de NPO spreekt uit het hart. Even daarvoor in het gesprek leek Rijxman wat geprikkeld door de vragen, die naar haar smaak te veel over politiek en financiën gingen. De afstand tussen de uiteinden van de witte, ovalen tafel verhinderde niet dat het vuur – in haar blik en haar woorden – goed overkwam. “Ja, we hebben geld dat bedoeld was voor het najaar naar voren moeten halen en er komt zeker een moment waarop we dat soort dingen bespreken, maar niet nu.”

Haar punt is duidelijk. De beruchte ‘visiebrief’ van negentien kantjes, waarin minister Slob (Onderwijs en Media) vorig jaar de publieke omroep een toekomst voorspiegelde met tientallen miljoenen minder aan reclame-inkomsten, is bij Rijxman niet meer het belangrijkste. “Ik denk dat minister Slob ook iets anders aan zijn hoofd heeft.”

Prioriteit is hier en nu

Omroeppolitiek is ver weg in een uitgestorven gebouw waar het normaal met zo’n 450 werknemers wemelt van de mensen. “Ik hoop niet dat ik overkom als een omroepbestuurder die niet over de lange termijn nadenkt, want dat doe ik echt. Maar de prioriteiten liggen bij het hier en nu.”

“Mijn ouders hadden met hun Joodse achtergrond reden om bang te zijn, ik had nooit gedacht in angst te moeten leven. Hoe naar ik het ook vind, ook ik ben soms bang. Ik ben extra voorzichtig met boodschappen doen. Een pakje aanpakken van de postbode, een deurklink aanraken, normaal was ik daar niet mee bezig. Ik zou willen dat Nederland niet bang meer hoeft te zijn, maar dat kan de publieke omroep helaas niet regelen.”

Niet eerder maakte Rijxman mee dat een onderwerp vrijwel alles van tafel veegde. Evenmin voelde ze eerder zoveel waardering vanuit het land voor de publieke sector. “Niet alleen voor de omroep, maar ook voor de zorg en de scholen.”

De impact van het coronavirus op de publieke omroep is enorm. Nu de sport van de kalender is, komt de komende maanden veel zendtijd vrij. En terwijl de belangstelling, blijkt uit de kijk- en luistercijfers, juist enorm is, kunnen programma’s niet worden opgenomen of moeten ze worden aangepast.

De dalende curve van lineair tv kijken, oftewel kijken op het moment van uitzenden, is in elk geval tijdelijk gestopt. “We hebben lineaire cijfers die we jaren niet hebben gehaald. Ons on demandplatform NPO Start heeft in deze tijd per week geen 2 miljoen gebruikers, maar 3 miljoen.”

Samen met de omroepen, die kwamen met initiatieven als Serious Request (3FM), het coronaspreekuur op NPO Radio 1 en nieuwe tv-programma’s als Frontberichten en Niet­alleen.nl, zoekt de NPO naar een mix van informatie, educatie en ontspanning.

Ook de gaten die vallen door de verdwenen sportprogrammering worden met vereende krachten gevuld. “Dat is de grootste uitdaging op korte termijn. Zonder volledig te zijn, want het gaat om enorm veel uren: we hebben Van Onschatbare Waarde en Bed & Breakfast naar voren gehaald, talkshows als Op1 en M gaan langer door en we krijgen specials van onder meer Boer zoekt Vrouw en Heel Holland Bakt, programma’s die we met een normale sportzomer niet gehad zouden hebben.”

Creativiteit en passie

In haar acht jaar bij de publieke omroep ervoer Rijxman niet eerder zoveel saamhorigheid in Hilversum. “De enorme wil die er unaniem is om in deze periode ons werk te doen, dat raakt me. De creativiteit en passie van de makers zijn ongelooflijk. Dat zouden mensen moeten kunnen zien. Maar begrijp me niet verkeerd, ik zeg het niet om een schouderklopje te krijgen. Dit is gewoon waarvoor de publieke omroep op aarde is.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden