PlusMode

Shirts voor mensen die zich een buitenbeentje voelen

Net nu de daklozen rust vonden in de vanwege de coronacrisis opengestelde nachtopvang, gaat deze alweer sluiten. Kunstenaar HugoZorro en modeontwerper Sara Zwanenburg ontwierpen een T-shirt om geld in te zamelen voor slaapzakken en schoenen.

Carly RenwarinBeeld Wessel de Groot

Het kwam misschien door de uitgestorven straten, maar tijdens de lockdown zag Sara Zwanenburg (25) veel meer dak­lozen op straat dan voorheen. “Wij moesten binnenblijven, zij werden overdag de straat op gestuurd. Dat voelde zó oneerlijk en niet humaan.”

Ze besloot dat ze iets wilde doen. De pop-upwinkels waar de nieuwe collectie van haar uniseks streetwearlabel Rich City Fortune verkocht zou worden, gingen door de lockdown toch niet open. De horeca waar ze eveneens werkzaam is om als jonge ontwerpster het hoofd boven water te kunnen houden, lag ook stil. “Kleding maken voor opvangcentra leek me het meest logisch, maar na wat telefoontjes bleek er alleen behoefte aan geld.”

Samen met kunstenaar HugoZorro ontwierp ze een ecologisch T-shirt om te verkopen ten behoeve van De Regenboog Groep, een organisatie die kwetsbare Amsterdammers opvang en structuur biedt, eenzaamheid tegengaat en het sociale netwerk versterkt.

Het shirt kreeg een print die draait om ‘outsiders’, mensen die buiten wonen en die buiten de maatschappij vallen. De print: een bankje met twee benen en daaromheen items die samenhangen met het leven op straat. Een brandende vinger om uit te beelden dat daklozen telkens weer hun vingers branden, een rugzak in de vorm van een huis en een camera als symbool voor het onder toezicht staan. Het shirt werd gezeefdrukt door Mr. Meowgi in Scheveningen, die graag wilde bijdragen.

Benjamin Aerts.Beeld Wessel de Groot

De honderd T-shirts zijn te koop vanaf dinsdag 28 juli in een pop-upwinkel op de Rozengracht 101. Zwanenburg verwacht dus 3000 euro in te zamelen, maar er kan worden bijgedrukt.

“Het shirt gaat niet alleen over daklozen,” zegt Zwanenburg, “maar over alle mensen die zich een buitenbeentje voelen, en dat zijn er heel veel, heb ik gemerkt. Ook in mijn vriendenkring. Zelf kon ik me nooit helemaal vinden in het meisje zijn, maar ik voelde me ook geen jongen. Gewoon ánders. Ik droeg altijd kleding die een beetje afweek, maar ondertussen was ik toch erg bezig met me aan de groep aan te passen en dat maakte me weer ongelukkig. Tegenwoordig omring ik me met mensen die het niet uitmaakt in welke verpakking ik kom. Ik wil graag laten zien dat iedereen verschillend is, maar even bijzonder en even belangrijk.”

Haar bezoek aan Makom, een inloophuis van De Regenboog Groep in de Van Ostadestraat, noemt ze ‘de kers op de taart’. De naam van het huis is Jiddisch voor ‘veilige plek’. “Ik heb daar een magische middag doorgebracht met vrijwilligers. Het is er voor velen echt een thuis. Elke week is er een bioscoopavond en een open podium, waar bezoekers onder meer gedichten voordragen en liedjes zingen. Het zijn lichtpuntjes in hun vaak zo harde leven. De vrijwilligers zijn onbevooroordeeld en staan open voor iedereen, of iemand nou crackverslaafd is of gewoon zijn rekeningen niet heeft betaald.”

Buitenbeentje

Fotograaf Wessel de Groot portretteerde mensen in het T-shirt die zich goed in het thema kunnen vinden, zoals de stoere Amsterdamse schipper Joris van Roozendaal, die af en toe vrouwenkleding draagt, en Jennifer Hopelezz (38), eigenaar van Club Church en gaysauna Nieuwezijds, die zich zijn leven lang al een buitenbeentje voelt. “Ik ben een Australische immigrant, biseksueel, en ik treed op als dragqueen. Ik pas niet in de norm, maar ik vind het heerlijk om outsider te zijn. Als buitenbeentje zie je de wereld anders, denk ik, vrijer. Ik ga het shirt met trots dragen.”

Jennifer HopelezzBeeld Wessel de Groot

Carly Renwarin (38), branding & marcom consultant, ging eveneens op de foto met het shirt. “Outside en inside van wat dan? Wie bepaalt dat je anders bent en ergens niet bij hoort? Dat voelt als ‘je mag niet op m’n feestje komen’ voor grote mensen. Ik merk in mijn omgeving dat er over dak- en thuislozen vaak gedacht wordt: vast eigen schuld, terwijl dat heel vaak niet het geval is.” Zelf voelt ze zich geen outsider, maar merkt dat mensen vaak moeite hebben haar te begrijpen. “Ik ben niet in een hokje te stoppen en bovendien een vrouw met een sterke mening. ‘Wat heb jij meegemaakt dat je zo hard bent’, krijg ik weleens te horen. Terwijl ik gewoon zeg wat ik denk.”

Eyeopener

Kathleen Denkers (51), locatiehoofd van Makom en De Kloof, het inloophuis aan de Kloveniersburgwal, is blij met het initiatief. “Wij krijgen geld van de gemeente voor gas, licht, elektra, de huur en mijn salaris, maar de rest moet van giften komen. Ik werk er al zestien jaar, maar deze periode is ook voor mij echt een eyeopener geweest.”

“Toen alles in de stad dicht ging, zijn wij juist meer opengegaan. Ik heb mooie dingen zien gebeuren doordat mensen eindelijk eens dagenlang achtereen goed konden slapen, zonder ook die constante druk om een slaapplek te vinden, of zich met alcohol en drugs te moeten verdoven om de fysieke en psychische kou te kunnen verdragen. Dat heeft rust gegeven en daar zijn veel bezoekers van opgeknapt.”

“Zo besefte een Poolse jongen ineens niet verder te komen in Amsterdam. Hij besloot terug te gaan naar zijn land van herkomst. We kregen onlangs nog een kaartje, het gaat heel goed met hem. Diverse mensen besloten te gaan afkicken, en het in de Van Hogendorphal gevestigde uitzendbureau heeft ervoor gezorgd dat er nu zeventien mensen als schoonmaker aan de slag kunnen in de Efteling. Er is bijna geen agressie in de nachtopvang. Ik gooi ’s avonds bij wijze van spreken de sleutel naar binnen voordat ik naar huis ga. Er is geen bewaking, en dat gaat prima.”

Sara ZwanenburgBeeld Wessel de Groot

Maar alle tot slaapzalen omgebouwde sporthallen gaan 31 juli weer dicht. “Onze nacht­opvang gaat door in afgeslankte vorm, een deel van de mensen gaat door naar de opvang op de Transformatorweg, maar er is een flinke groep die weer de straat op moet. Daardoor kunnen we veel goede slaapzakken gebruiken, en naast geld ook houdbaar voedsel.”

“Oh, en schoenen. Onze bezoekers lopen de hele dag en slapen vaak zelfs met schoenen aan. Dat doet je voeten geen goed, dus hebben ze behoefte aan goed schoeisel. Naar aanleiding van onze schoenenoproep rond kerst kwam een vrouw voor tienduizend euro aan schoenenbonnen brengen. Echt te gek. En in een van onze inloophuizen hebben we een pedicure die vrijwillig de voeten van onze daklozen verzorgt, geweldig.”

Weinig reacties

Wat de daklozen zelf van het Outsidersshirt vinden? Zwanenburg: “Geen idee. Ik heb een aantal shirts bij Makom achtergelaten, maar er kwamen niet heel veel reacties. Dat hoeft voor mij ook niet, alsof zij dankbaar moeten zijn. Van de medewerkers van De Regenboog Groep heb ik alleen maar lieve reacties gehad. Dan voel je je toch even heel erg blij.”

Momenteel onderzoekt ze of ze een charitable kledingmerk kan realiseren: kleding van gerecycled materiaal ten behoeve van goede doelen. “In plaats van collecties aan de vier seizoenen ophangen, collecties maken aan de hand van goede doelen en er dan mensen bij betrekken die daar een band mee hebben. Zij kunnen ook weer leuke mensen voordragen, en voor je het weet heb je een sneeuwbaleffect waarbij iedereen op een creatieve manier anderen helpt.”

Het shirt is voor 29,95 te koop via www.richcityfortune.com en vanaf 28 juli in de pop-upwinkel op de ­Rozengracht 101. 

Yusuf, vrijwilliger en kok in Makom
Alexander, vrijwilliger en ervaringsdeskundige bij Makom.

40.000 bomen

Het Braziliaanse model Gisele Bündchen, getrouwd met American Footballspeler Tom Brady en volgens zakenblad Forbes goed voor 400 miljoen dollar, heeft voor haar 40ste verjaardag de aanplant van 40.000 bomen in de Amazone gefinancierd. Eerder steunde ze er al het Y Ikatu Xinguproject, waardoor inmiddels 6600 hectare verwaarloosd land is hersteld en 560 voornamelijk inheemse vrouwen verzekerd zijn van een vast inkomen. 

Meubellijn

Ontwerper en kunstenaar Mart Visser brengt in november een meubellijn op de markt met strak en grafisch vormgegeven zitelementen, ­eettafels, dressoirs en make-uptafels. Volgens Visser zijn de meubels aantrekkelijk geprijsd en toegankelijk voor een breed publiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden