Plus Uitmarkt

Shahine El-Hamus : ‘Mijn vrienden moeten de film ook vet vinden’

Mano Bouzamour (28) schreef zes jaar terug zijn debuutroman De belofte van Pisa. Shahine El-Hamus (18) speelt nu de hoofdrol in de verfilming. ‘Dit is niet zomaar een project. Deze film zit forever in mijn hart.’

Acteur Shahine El-Hamus (links) en schrijver Mano Bouzamour. El-Hamus: ‘We zijn heel close met elkaar omgegaan.’ Beeld Marie Wanders

Als Mano Bouzamour en Shahine El-Hamus plaatsnemen voor een gesprek na een van de eerste voorvertoningen van De belofte van Pisa, geven ze elkaar eerst een high five en gaan er gelach en ‘naaah’s!’ over en weer. Bouzamour: “Ik heb van je genoten, gap. Je bent niet nor-máál!” El-Hamus lacht, waarna de mannen elkaar zo’n beetje half in de armen vallen.

Bouzamour publiceerde in 2013 zijn debuutroman De belofte van Pisa, over de Amsterdamse jongen Sam, voluit Samir. Sam belooft zijn broer dat hij zijn vwo koste wat kost afmaakt, als eerste van zijn familie. Zijn Marokkaanse ouders zijn slecht geïntegreerd, analfabeet en weinig geïnteresseerd in de schoolcarrière van hun kind. Sams broer verkiest het pad van de zware criminaliteit, terwijl Sam zich focust op zijn vriendinnetje en zijn ambitie om klassiek pianist te worden.

De belofte van Pisa groeide uit tot een bestseller (het boek is nu toe aan z’n 25ste druk) en ook de filmrechten werden snel verkocht. Uiteindelijk waagde het duo achter de succesvolle tv-serie A’dam-E.V.A., regisseur Norbert ter Hall en scenarist Robert Alberdingk Thijm, de sprong.

Bouzamour: “Norbert en Robert zeiden tegen mij: we doen nooit boekverfilmingen, maar we willen dit supergraag doen. Ze hadden alleen één voorwaarde, dat ik volledig betrokken zou zijn.”

Zei je meteen ja?

Bouzamour: “Ik heb eerst een paar van mijn collega’s om advies gevraagd: Robert Vuijsje, Kluun, Herman Koch. Zij zeiden ongeveer dit: ‘Houd je erbuiten, en ga er maar van uit dat je verhaal volledig wordt verkracht. Dan kan het alleen maar meevallen.’ Herman Koch is in Berlijn weggelopen bij de Amerikaanse verfilming van Het diner, met Richard Gere. Wist je dat die niet eens in fucking Nederland te zien is geweest?”

El-Hamus: “Ik heb ’m nog nooit gezien!”

Bouzamour: “Precies, terwijl ik de Nederlandse versie, met ­Jacob Derwig, wel heel vermakelijk vond. Maar goed. Ik vroeg ze om advies: ‘Yo gappies, wat vinden jullie? Zal ik het doen of niet?’ Norbert en Robert zeiden dat ze mij graag erbij wilden om de authenticiteit te behouden, dus heb ik het toch gedaan.”

“Dat ging supergoed. Ik heb veel met ze gepraat, mee­gelezen met het script, ben betrokken geweest bij de ­audities en heel veel op de set geweest. Ik voelde me heel veilig bij die jongens, er zijn ook geen ruzietjes of gedoe­tjes geweest. En Shahine heeft het script ook vrij vroeg meegelezen. ”

Hoe hielpen jullie de filmmakers om die authenticiteit te bewaren?

Bouzamour: “Robert had bijvoorbeeld een scène geschreven waarin de vader zijn zoon voor straf naar zijn kamer stuurt. Terwijl dat in een Marokkaans gezin helemaal geen straf is. Je wordt in de huiskamer bestraft, in het bijzijn van je broers en zussen – dat is vernederender voor jou en de anderen leren wat er gebeurt als je bijvoorbeeld te laat komt. Dat soort culturele details. Jij zegt toch ook ergens ‘wortel’, in plaats van ‘rooie’?” Lachend: “Heb je de hik of zo, kankerwortel!”

El-Hamus: “Ja, dat deed ik wel vaker. Soms liet Norbert me iets lezen en zei ik: ja ja, maar deed ik het op de set net anders. Mijn vrienden moeten deze film ook vet vinden, dan moet de taal wel zo echt mogelijk zijn. De jongens uit Noord, mijn omgeving – wij praten zo. Dus dan ga ik geen woorden ‘vernetten’.”

Bouzamour: “Robert Alberdingk Thijm schreef scènes die het verhaal naar een veel hoger niveau hebben ge­trokken. Soms las ik een scène die hij had bewerkt en dacht ik: gódverdomme, dit is zo goed. Dat had ik willen schrijven!”

Mano: was je ook bij de auditie van Shahine?

El-Hamus: “Ik heb geen auditie gedaan.”

Bouzamour: “Hoppaaa!”

El-Hamus: “Ik speelde in 2014 een rol in A’dam-E.V.A., toen Robert me het boek van Mano gaf. Lees dat maar, want wij willen dat gaan verfilmen over een paar jaar, zei hij. Het was het eerste boek dat ik zonder gedoe of tegenzin uitlas, en stiekem dacht ik steeds aan mezelf als ik las over Sam. Vier jaar later kwamen Robert en Norbert bij me terug: je mag het gaan doen. Al zullen ze vast ook nog aan anderen hebben gedacht.”

Bouzamour: “Nou, dat denk ik niet. Ik was namelijk ook bij die opnames van A’dam-E.V.A., ik had een rolletje als leraar Nederlands. Norbert zei toen al tegen mij: ‘Die kleine, is dat wat?’ We waren er eigenlijk meteen over uit: dat ga jij gewoon doen.”

Hoe is jullie samenwerking verlopen?

Bouzamour: “Zo’n anderhalf jaar geleden begonnen we samen te chillen. Dan kwam je bij mij op de bank hangen, als je een katertje had. Netflixen en lange gesprekken ­voeren. Over vriendschap, relatieperikelen, de film… En Shahine moest tussen het filmen door een pauze van vijf maanden nemen om te trainen en zijn haar te laten groeien. Om ­ouder te lijken. Toen zijn we samen gaan sporten en veel vlees gaan eten. Ribeyes, bavetjes, kippetjes…”

El-Hamus, lachend: “Een kinderboerderijtje noemden we dat. En Mano heeft me ook erg geholpen met de Ara­bische stukken.”

Bouzamour: “Sommige klanken uit het Marokkaans dialect moet je echt zo – kggg, kggg – uit je keel schrapen. Dat hebben we heel veel geoefend.”

El-Hamus: “Het heeft voor mij veel uitgemaakt dat wij zo close met elkaar zijn omgegaan, zeker in aanloop naar de draaiperiode. Mano heeft dit verhaal bedacht en deels meegemaakt. Hij heeft me veel verteld over vroeger, zijn relatie met zijn broer en ouders. Als ik dat niet had gehad, was het voor mij moeilijker geweest om tot de kern van het verhaal te komen.”

Bouzamour: “Het verhaal gaat uiteindelijk over een ­jongen die opgroeit en zich moet ontworstelen aan zijn ouders en omgeving om zichzelf te kunnen worden. Dat is wat ook zo resoneert met de jeugd, denk ik.”

Mano: jouw ouders zijn analfabeet. Shahine: jouw ouders zijn acteurs, en je oudere broer en zus maken ook films. Maakt dat verschil?

Bouzamour: “Shahine heeft een Nederlandse mama en een Egyptische papa, die van mij zijn allebei Marokkaans. Ik denk dat het Nederlandse gevoel daardoor meer bij hem leeft.”

El-Hamus: “Ik ben inderdaad een melange van culturen. Ik begrijp de Nederlandse cultuur via mijn familie; een deel woont in Leiden, en die heten allemaal Tijmen, Henk en Kees, maar ik heb ook neven, nichten en een oma in Egypte wonen, dat is weer een heel andere wereld waar ik bij hoor. Misschien heb ik me daardoor minder aan mijn familie hoeven ontworstelen dan Mano, maar ik heb natuurlijk ook wel zo’n moment als puber gehad waarop ik dacht: pffff, laat mij effe met rust, laat me het allemaal zelf even ontdekken. Volgens mij is dat een superherkenbaar gevoel voor elke tiener.”

Bouzamour: “Een paar weken geleden belde ik Shahine op: ‘Broski, ga je lekker, val je al in een zwart gat nu de op­names voorbij zijn?’ Hij zei tegen mij dat hij Annelies zo miste – zijn vriendin in de film, gespeeld door Olivia Lonsdale. Dat vond ik zó ontroerend.”

El-Hamus: “Of ik nou Annelies miste of Olivia, ik ben daar nog steeds niet helemaal over uit. Fucking verwarrend. Dat was voor mij wel een teken: dit is niet zomaar een project, deze film zit forever in mijn hart.”

Bouzamour: “Dat vond ik fucking mooi; om mijn personages tot leven te zien komen. Ik heb dit verhaal geschreven op een zolderkamertje in de Cornelis Springerstraat in De Pijp. Ik had nooit kunnen bedenken dat het zo veel liefde zou opleveren.”

De belofte van Pisa draait vanaf 10 oktober in de bioscoop.

Filmtips

Ad Astra
Peperdure sciencefictionfilm van James Grey, met grote sterren als Brad Pitt, Tommy Lee Jones, Ruth Negga en Donald Sutherland. Over een ingenieur van het Amerikaanse leger die een reis door het zonnestelsel maakt om zijn vader ­terug te vinden en een mysterie te ontrafelen dat de mensheid bedreigt.
Vanaf 19 september in de bioscoop.

De Patrick
Vervreemdend familie­drama, verpakt als een zoektocht naar de zin en onzin van het leven, over de vijf­tiger Patrick die na de dood van zijn vader diens naturistencamping erft. De Belgisch-Nederlandse cast ­bestaat uit onder anderen Hannah Hoekstra, Pierre Bokma, Kevin Janssens, Jan Bijvoet en Josse De Pauw. Tim Mielants won op het festival van Karlovy Vary de prijs voor de beste regie.
Vanaf 26 september in de bioscoop.

Instinct
Het regiedebuut van Halina Reijn, met Carice van Houten als een therapeute in een TBS-kliniek die ondanks zichzelf valt voor een door Marwan Kenzari gespeelde psychopaat. Reijn schreef het scenario samen met ­Esther Gerritsen, op basis van ware gebeurtenissen.
Vanaf 3 oktober in de bioscoop.

Portrait de la jeune fille en feu
Fijnzinnig, ontroerend kostuumdrama over een 18de-eeuwse schilderes (Noémie Merlant) die een trouw­portret moet maken van een jonge vrouw (Adèle ­Haenel) zonder dat zij er iets van merkt. Alom getipt voor de Gouden Palm op het festival van Cannes, maar regisseur Céline Sciamma moest het doen met de prijs voor het beste scenario en de Queer Palm voor de beste lhbt-film.
Vanaf 17 oktober in de ­bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden