PlusInterview

Schrijver Hans-Olav Thyvold: ‘Dat een dier spreekt, vind ik niet heel raar’

Hans-Olav Thyvold: ‘Ik vroeg mijn hond net nog: denk je dat ik een gin-tonic heb verdiend? Wel twee, antwoordde hij.’Beeld HARALD MEDBØE

De Noorse auteur Hans-Olav Thyvold schreef Brave honden halen de Zuidpool niet’ In de tragikomische roman spant de pratende hond Tassen, na de dood van zijn baas, samen met diens vrouw om onheil te voorkomen.

Een pratende hond. Dan moet je durven als auteur. De Noor Hans-Olav Thyvold (1959) had de moed. In zijn roman Brave honden halen de Zuidpool niet kan de hond Tassen praten. Met mevrouw Thorkildsen, die na de dood van haar man, ‘de Majoor’, alleen in het grote huis achter is gebleven. Haar zoon en schoondochter proberen haar in een verzorgingshuis te laten opnemen om zelf in het huis te gaan wonen. Wat moet er dan met Tassen gebeuren? Hond en mens spannen samen om onheil te voorkomen.

Hans-Olav Thyvold kon helaas niet naar Amsterdam komen om zich te verantwoorden voor die pratende hond in zijn roman. Code rood. Digitaal dan maar.

“Ja, nou, nee. Ik hou heel erg van de roman Timboektoe van Paul Auster. Over een hond, maar die praat niet. Die romans zijn er ook, al kende ik ze niet voor ik begon te schrijven aan deze roman. Ik ben opgegroeid met Noorse volksverhalen waarin sommige dieren spraken en andere niet, zonder dat dat verklaard werd. Dus dat een dier kon spreken vond ik niet heel raar. Ik denk dat romans interessanter worden als je wilt geloven dat varkens kunnen vliegen. Deze roman gaat over een hond die kan communiceren met een mens.”

Thyvold confronteert de lezer pas na tientallen bladzijden, en op een bijna onnadrukkelijke manier, met het feit dat Tassen kan praten. Nadat je al die bladzijden in de kop van het beest hebt gezeten. Dan is het bijna natuurlijk dat hij kan praten, en ben je om.

“Ik heb mijn hele leven honden gehad. Van het moment dat ik een jonge pup in mijn handen hield, tot het moment, jaren en jaren later, dat diezelfde hond in mijn armen stierf. Rouw en zielenpijn. Hoe zou dat zijn vanuit een ander perspectief? Dus als het baasje doodgaat?”

Klassieke worsteling

Het uitgangspunt bij het schrijven van Brave honden halen de Zuidpool niet was hoe de mens lijkt op een hond (“Als het erom gaat gaan ze over op kannibalisme”). Maar de verschillen, merkte Thyvold, namen de overhand, en vormden de leidraad in hoe hij zich voorstelde dat een hond zich zou gedragen.

“Mensen begrijpen geuren niet, honden snappen niets van wiskunde. De klassieke worsteling tussen instinct en intellect, daar gaat het om. Een lezer wees me erop dat het een verhaal is over voedsel, over de kern van het bestaan. Voor er sprake is van seks, of moord, moet je ervoor zorgen dat je hoofdpersonage niet doodgaat van de honger. Mevrouw Thorkildsen is bezig zichzelf dood te drinken, maar als je goed leest, is niet eten, of slecht eten, de echte reden van haar zelfdestructie. Dan komt Tassen in actie.”

Tassen, een boerderijhond (‘Mijn vader heb ik nooit gekend’), lijkt veel op de hond die Thyvold nu heeft: Ruffen. “Ik praat heel veel tegen hem, ik denk dat hij soms moe en gek van me wordt. Of ik wacht tot hij terug gaat praten? Vijf minuten geleden vroeg ik hem: het is vrijdag, de zon schijnt, we hebben de huur betaald, denk je dat ik een gin-tonic heb verdiend? En Ruffen zei: ‘Ik denk dat je er wel twee hebt verdiend.’ Helaas, of gelukkig moet ik zeggen, is hij een slechte mixer. Zijn mojito’s bijvoorbeeld zijn vreselijk, te veel suiker. Maar zeg hem dat maar niet.”

Roald Amundsen

In de roman speelt de Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen (1872-1928), over wie Thyvold een boek schreef, een grote rol (mevrouw Thorkildsen gebruikt het verhaal van Amundsen om uit de klauwen van haar zoon en schoondochter te blijven, een schitterend verhaal­element). “Bijna niemand heeft zo’n status in Noorwegen als Roald Amundsen. Hij veroverde de Zuidpool! Hij maakte Noorwegen wereldberoemd. Hij was een rockster! Zijn belang mag niet onderschat worden. En Antarctica, toen door de onbekendheid een soort zwarte doos, is een prachtig decor voor een verhaal.”

We komen nog even te spreken over honden. Of we ze begrijpen. Waarop Thyvold antwoordt: “Zijn we het er eigenlijk wel over eens wat een hond is? Waar dat woord voor staat? Voor de een betekent het woord hond veiligheid en voor de ander angst. Ik zou graag aan Ruffen vragen: bestaat er wel zoiets als ‘de hond’? Ik denk dat het mogelijk is honden te begrijpen, maar niet vanuit de mens, maar vanuit de hond. Op de voorwaarden van de hond dus. Snap je?”

Tot slot. Moeten we anders tegen honden aankijken na het lezen van Brave honden halen de Zuidpool niet? “Ik wil met mijn romans dat er iets verandert bij de lezer. Dat hij anders tegen dingen aankijkt. Hoe een oude weduwe haar tijd doorbrengt, of hoe een hond ons zou kunnen waarnemen. Ik heb een enorm geloof in fictie als een instrument dat dingen kan veranderen.”

Nagekomen bericht: ‘Ik ben ontzettend jaloers op hun staart.’

Hans-Olav Thyvold: Brave honden halen de Zuidpool niet. Vertaald door Angélique de Kroon. Ambo/Anthos, 270 blz., €18,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden