PlusAchtergrond

Schilder Stijn ter Braak maakte van afval zijn badkamer na: maximaal bereik met met minimale middelen

null Beeld Hussel Zhu
Beeld Hussel Zhu

Met afval en bouwmaterialen die hij op straat vond, maakte schilder Stijn ter Braak een reconstructie van zijn badkamer, inclusief douche met flessen shampoo, een beduimeld kleedje en een wastafel met spiegel.

Jan Pieter Ekker

‘Zijn wonderlijke reconstructies van particuliere alledaagsheid zetten het begrip trompe l’oeil op losse schroeven in een kritische benadering van het hedendaags realisme,’ luidt de korte introductietekst bij de eerste solotentoonstelling van Stijn ter Braak op de site van Galerie Mieke van Schaijk.

Het is een typische galerietekst, waar geen speld tussen te krijgen is, maar het jargon maakt niet direct duidelijk dat Ter Braaks geknutselde reconstructie van zijn badkamer voor kunstliefhebbers reden zou moeten zijn om terstond naar ’s-Hertogenbosch te reizen. En dat is jammer, want het is een sensationeel kunstwerk.

Ter Braak (1995, Groningen) is opgeleid als schilder aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen. Bij zijn afstuderen won hij de eerste prijs in de categorie schilderkunst en toch concludeerde hij na de academie dat hij geen schilder was. Ter Braak dook het nachtleven in en werkte in een jazzcafé; daarnaast gaf hij ‘kunstles’ aan kinderen op een naschoolse opvang.

Bijzondere sensatie

De meeste kinderen hadden weinig interesse in kunst, Ter Braak voelde zich vaak vooral politieagent, maar op een dag gebeurde er iets bijzonders: een groepje jochies was samen een sculptuur aan het maken, met alles wat voorhanden was – wc-rollen, hout, ook dingen die helemaal niet voor hen waren bedoeld. Anderhalf uur later stond er een fraaie abstracte sculptuur.

Het plantte een zaadje bij Ter Braak. En toen hij op een avond in zijn woonkamer naar al zijn spullen zat te kijken en hij een vreemde afstand voelde, dacht hij: wat is dit allemaal? Dezelfde avond knutselde hij een kopie van zijn staande Ikealamp met gevonden pvc-buizen. Het bracht een bijzondere sensatie teweeg: het ding was heel herkenbaar, maar het was ook afval. In de geest van Magritte: Ceci n’est pas une Ikealamp. Maar wat is het dan wel?

null Beeld Hussel Zhu
Beeld Hussel Zhu

Tijdens de lockdown bouwde Ter Braak in vijf maanden tijd zijn complete woonkamer na, inclusief tafel, vloerkleed, keyboard en bierkrat – alles van afval en materialen die hij bij het grofvuil vond. Daarmee stopte het niet; in zeven maanden kopieerde hij vervolgens ook de oude, rommelige badkamer die hij deelt met zijn vriendin tot in het kleinste detail.

Druppel hard geworden lijm

De buitenkant van Mijn badkamer, zoals de installatie heet, is opgetrokken uit sloophout, elektriciteitsdraden en karton. Het interieur is een échte badkamer, inclusief douche met flessen shampoo, een beduimeld kleedje, een wastafel met spiegel, een tandpastatube met een staartje tandpasta eraan, medicijnstrips, leeggedrukte stroken met de pil en een condoomverpakking. Tegelijk is niets wat het lijkt; het flesje Tabac-aftershave is een beschilderd portglas, waarvan de steel is afgezaagd met een stukje pvc-buis als dop, het contactlenzenbakje bestaat uit twee flessendoppen. Het smoezelige kleedje is van karton, de handdoek van donkergrijs gespoten kunstgras, de langpootspin in de hoek bestaat uit acht bezemharen en een druppel hard geworden lijm. De kraan is van karton en aluminiumfolie, de ventilator een oude pizzadoos.

De suggestie doet wonderen; met minimale middelen bereikt Ter Braak een maximaal effect. Zijn bijzondere gevoel voor maatvoering en verhoudingen en enkele perfect gepositioneerde details zorgen ervoor dat je ziet wat je denkt te zien. Dat je aan het denken wordt gezet over duurzaamheid en het wezen der dingen én er als vanzelf een glimlach op je gezicht verschijnt.

En dan sta je opeens voor de badkamerspiegel. De spiegel die geen spiegel is, maar dezelfde sensationele werking heeft als het konijnenhol in Alice in Wonderland. Gaat dat zien; het is een uurtje met de trein, ’s-Hertogenbosch.

Mijn badkamer van Stijn ter Braak is t/m 13/2 te zien in Galerie Mieke van Schaijk, Zuster van Trierstraat 8, ’s-Hertogenbosch. Op zijn website stijnterbraak.com verkoopt Ter Braak ‘my stuff’, waaronder klokhuizen, boeken en een wasrek met een sok.

null Beeld Hussel Zhu
Beeld Hussel Zhu
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden