PlusBoekrecensie

Scherpzinnig maar liefdevol ontrafelt Elvira Lindo de levens van haar ouders en hun disfunctionerende gezin

In Open hart schetst de Spaanse schrijfster Elvira Lindo een even scherpzinnig als liefdevol portret van haar tumultueuze jeugd en karaktervolle ouders.

Vivian de Gier
Madrid, eind jaren vijftig. Beeld Europa Press via Getty Images
Madrid, eind jaren vijftig.Beeld Europa Press via Getty Images

‘Ik wilde altijd al romanpersonages maken van mijn ouders, omdat ik ze van kleins af aan op die manier zag, soms met bewondering, soms met huivering,’ schrijft Elvira Lindo in het dankwoord van haar boek Open hart. Een roman ja, ook al gaat die over haar eigen jeugd en familie, want ze heeft literatuur van het verhaal gemaakt. En mooie romanpersonages zijn het, vooral haar vader Manuel.

Manuel groeit op tijdens de Spaanse Burgeroorlog en wordt vlak daarna op 9-jarige leeftijd door zijn moeder naar een tante in Madrid gestuurd, die hem afstandelijk kil en liefdeloos bejegent. Op een dag neemt hij de benen naar Aranjuez. ‘In het Madrid dat Franco nog maar kort daarvoor zo rancuneus onder zijn juk heeft gebracht, zwerven heel veel kinderen rond die nooit meer naar school zullen gaan.’

Paranoïde liefde

Manuel ontwikkelt zich tot een man die zijn diep weggestopte angsten bestrijdt met drank, roken en praten. Als Manuel en Elvira’s moeder verliefd op elkaar worden, klampen ze zich aan elkaar vast, in een ‘mateloze, jaloerse, paranoïde liefde’. Manuel doet er alles aan om vooruit te komen en in de naoorlogse jaren gaat hij als accountant van het ene grote publieke werk naar het andere, zoals de aanleg van dam El Atazar.

De vier kinderen, van wie Elvira de jongste is, zijn nauwelijks ergens gesetteld, of ze moeten alweer verhuizen. Die ontworteling leidt bij haar tot dwangneuroses en magisch denken. Pas als Elvira al een tiener is, krijgen ze een vaste thuisbasis in Madrid. Maar ook dan is van stabiliteit weinig sprake, want Manuel komt steeds later thuis en Elvira’s moeder wordt steeds nerveuzer en verdrietiger. Ze sterft veel te jong aan hartproblemen, waardoor Elvira noodgedwongen op eigen benen komt te staan.

Mooie observaties

Scherpzinnig maar liefdevol ontrafelt Lindo, echtgenote van de in Nederland meer bekende schrijver Antonio Muñoz Molina, de levens van haar ouders en de manier waarop hun gezin functioneerde. Daarbij doet ze mooie observaties: ‘Bij ons thuis waren we allemaal jaloers aangelegd en dat zorgde voor een permanent gespannen sfeer. We kregen onze rol in het gezin zo streng opgelegd dat we stuk voor stuk de ander wilden zijn om aan onszelf te ontsnappen.’

Maar niet alleen is dit een portret van een disfunctionerend gezin, ook laat het zien hoe de geschiedenis generaties inwoners heeft gevormd.

null Beeld

Open hart

Elvira Lindo
vertaald door Arieke Kroes en Irene van de Mheen
Signatuur, €24,99
316 blz.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden