Plus PS

Scandinavische geluksrecepten: Zo leef je lagom en gelukkig

Leerden we vorig jaar het Deense woord voor knusheid (hygge), dit najaar liggen de boekenschappen vol met nieuwe Scandinavische geluksrecepten. Wat kunnen we daarvan leren?

Beeld Tzenko Stoyanov

Denemarken staat al jaren hoog op de lijst van het wereldgeluksonderzoek van de Verenigde Naties. Het geheim van al dat geluk, weten we sinds vorig jaar, zit voor een deel in hygge (spreek uit: 'huugeh', met een harde g).

De Deense levenskunst die staat voor knus en cocoonen groeide vorige winter uit tot een wereldwijde trend. Potten thee met zelfgebakken appeltaart, liggend op een schapenvel te nuttigen, met zelfgebreide sokken aan voor een knisperend haardvuur; allemaal heel erg hyggelig.

De noodzaak voor die knusheid ligt in de lange Deense winteravonden, waarin er buiten bar weinig te doen valt en mensen het binnen zo aangenaam mogelijk maken.

Het boek Hygge, van de Deense auteur Meik Wiking, ­verscheen vorig najaar in het Nederlands en werd een bestseller. Er verschenen sindsdien talloze andere titels over het onderwerp en de commercie sprong er handig op in met de verkoop van prijzige kaarsen, wollen dekentjes, onesies en gebreide vesten.

Al dat gehyggel gaat ­gepaard met veel lekker eten, vooral zoetigheid. Snoep en taart, warme chocolamelk en koffie, dat is hygge ten top, schrijft Wiking in zijn boek. De Zweedse koffiepauze fika is daar een goed voorbeeld van. Even pauze nemen van het werk met koffie én zoetigheden: voor de Zweden is het een serieuze zaak.

Van Wiking verscheen inmiddels alweer een nieuw boek, een handleiding om meer geluk in ons leven te vinden: Lykke (spreek uit: 'luu-keh'), wat geluk betekent in het Deens. V

an de Denen kunnen we leren over voldoening, zegt Wiking, maar er zijn meer gelukkige plekken op de wereld om de kunst van af te kijken: eet uitgebreid als de Fransen, borstel je brein met mindfulness­oefeningen zoals scholieren in Bhutan of glimlach vaker op straat, net als inwoners van het Spaanse Málaga.

Dit najaar ging er nog een nieuwe Scandinavische ­geluksformule de wereld over: het Zweedse ­lagom. Dat betekent zoiets als 'niet te veel, niet te weinig, maar precies ­genoeg'. De juiste balans tussen inspanning en ontspanning, zoals een lagom aantal köttbullar ­(gehaktballetjes) op je bord, of een lagom hoeveelheid werken. Want van matig en bewust leven zou je gelukkiger worden dan van overdaad.

In het net ­verschenen boek Leef Lagom (heel ­lagom vormgegeven) licht de Zweeds-Amerikaanse Anna Brones de levensfilofosie toe. En in Opruimen Voor Je Doodgaat, dat hier in november verschijnt, wordt uitgelegd hoe de Zweedse kunst van döstädning je kan helpen grondig op te ruimen om het het leven gemakkelijker, minder vol en leuker te maken.

De Scandinaviërs lijken patent te hebben op een gelukkig ­bestaan, maar wij Nederlanders doen niet veel voor ze onder, zegt 'geluksprofessor' Patrick van Hees. Hij schreef drie boeken over geluk, waaronder Geluk is D.O.M. ­Die ­afkorting verwijst naar doelen, oplaadpunten en mensen; de drie dingen die volgens Van Hees essentieel zijn om je gelukkig te voelen.

"Bij hygge ligt de focus vooral op de ­oplaadpunten; dat is maar een onderdeel van het grotere verhaal. Genieten en ontspannen met familie en vrienden is uiteraard een goede tegenhanger van stress, maar als je de hele dag binnen op de bank zit met een kopje thee ben je niet bezig met je doelen en ook niet echt met andere mensen. Denen laten slecht nieuwe mensen toe; expats vinden het moeilijk om er nieuwe vrienden te maken, is uit een onderzoek gebleken. Terwijl openstaan voor nieuwe ­contacten juist bijdraagt aan het geluksgevoel, net als het hebben van een doel."

Met de nieuwe lagom-trend kan Van Hees meer. "Gelukkige mensen kunnen goed matig ­leven. Ze springen ook weleens uit de band, maar het wordt nooit te veel."

Zo doe je dat

Tips voor een lagom hyggelige winter:

Thuis
Maak van je huis een behaaglijk nest om te schuilen voor de boze buitenwereld. Richt het evenwichtig in, met zowel oog voor vorm als functionaliteit. Mooi én praktisch. 'Spullen zijn op zichzelf onbelangrijk', schrijft Anna ­Brones in Leef Lagom, 'we moeten weer gaan ­beseffen dat het gaat om ervaringen en relaties.'

Scandinaviërs houden van kaarslicht en zijn er niet zuinig mee. Een ­lagom ­hoeveelheid kaarsen is een flinke hoeveelheid. Kies voor kwalitieit en tijdloos design (dit geldt trouwens ook voor mode), het inspireert je om minder te kopen. En: minder is meer. We hebben te veel spullen en zouden af en toe flink moeten opruimen voor we doodgaan. Zogenoemde ­döstädning helpt bij het loslaten van onnodige zaken. Door erfstukken van rommel te scheiden orden je de waardevolle ­herinneringen.

Werk
Kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit. Plezier in het werk en voldoende vrije tijd vinden Zweden belangrijker dan hard en veel werken. Er is lang ouderschapsverlof en er zijn lange vakanties en ruimte voor sabbaticals. Ook als je niet in het Zweedse paradijs woont, kun je proberen ­beter en efficiënter te werken door beter te plannen, ­prioriteiten te stellen en grenzen aan te geven.

Multitasken vermindert de productiviteit en succes is het product van team work en niet van streberige uitblinkers. Zweden nemen ook ­uitgebreid de tijd voor hun fika, de koffiepauze, die je ook kunt inlassen als je geen collega's hebt. Of ­introduceer de lunchpauze buiten de deur, zoals de Fransen doen. Het zijn rustmomenten in de dagelijkse drukte. Ook het proberen waard: de stille dinsdagochtend, waarop ­gedurende twee uur geen vergaderingen worden gepland, geen telefoongesprekken worden gevoerd of mails ­verstuurd.

Eten
Voeding en rituelen met vuur brengen mensen samen, schrijft Meik Wiking in Lykke. Of dat nu een haardvuur, een buitenkampvuur of een meerdere kaarsen in huis zijn: het creëert een gevoel van saamhorigheid. Door samen te eten worden vriendschappen gevoed, banden verstevigd en een gevoel van gemeenschap gekweekt. Het Scandinavische dieet is vers en eenvoudig, maar lekkere dingen horen bij een gezonde ­levensstijl, zegt de Noorse Signe ­Johansen, chef-kok en auteur van How to Hygge. Een lagom hoeveelheid zoete lekkernijen noemt ze 'heilzaam hedonisme'.

Gezondheid
Bij lagom gaat het erom dat je ­lichamelijke en geestelijke behoeften in balans zijn. Leef meer 'in het nu': maak een dagelijkse wandeling in het park, neem vaker een koffiebreak. Offline zijn draagt daar ook aan bij (installeer bijvoorbeeld de app Freedom, waarmee je tot wel acht uur lang het internet kunt versperren), net als vrienden vaker in het echt spreken.

Plan ook tijd voor ­jezelf in. Dagelijks bewegen is belangrijk, het liefst buiten. De natuur helpt bij geestelijk herstel, biedt troost en helpt tegen stress. Doe als de Japanners aan shinrin-­yoku, ofwel bosbaden, het opsnuiven van de sfeer in het bos. Neem vaker de trap, vergader wandelend en parkeer de ­auto wanneer je boodschappen doet zo ver mogelijk bij de supermarkt vandaan.

Gemeenschap
Verricht, net als Amélie in de film Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain, vriendelijke heldendaden door iets aardigs voor een ander te doen. Vier bijvoorbeeld samen met je vrienden World Kindness Day op 13 november en vorm een 'hulpmob' (een hulpbiedende flashmob). Doneer tijd en doe ­vrijwilligerswerk; door anderen te helpen, versterk je de gemeenschap, voel je jezelf nuttig en word je dankbaarder voor wat je hebt. Een helper's high, het goede ­gevoel dat je krijgt van mensen helpen, kan invloed uitoefenen op je algehele geluksgevoel. Lach wat vaker naar anderen, deel complimenten uit, maak praatjes en help een ­ander zonder het eerst te vragen.

Anna Brones, Leef Lagom, Kosmos, €15.

Meik Wiking, Lykke - De Deense Weg Naar Geluk, Lev ­Boeken, €19,99.

Margareta Magnusson, Opruimen Voor Je Doodgaat, ­De Bezige Bij, €14,99 (verschijnt 7 november).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden