Plus PS

Saskia Noort: 'Ik wil af van het label thrillerschrijver'

Geen moord en intriges dit keer: de nieuwe roman van Saskia Noort draait om actuele thema's als #MeToo. 'Ik heb getwijfeld om over mijn jeugdervaring te schrijven.'

Schrijfster Saskia Noort: 'Ik wil me vrijer voelen, niet meer om de drie hoofdstukken met een cliffhanger komen' Beeld Carli Hermes

Saskia Noort (50) is net terug van de London Book Fair, het internationale netwerkfestijn voor schrijvers en tv-makers. Ze oogt opgetogen: haar Amerikaanse agent reageerde meer dan enthousiast op haar nieuwe roman.

Niet gek, want de scheidingsperikelen in het deels autobiografische Stromboli zijn herkenbaar, het boek bevat een flinke portie expliciete seks en er is een belangrijke rol weggelegd voor #MeToo, het urgente, actuele thema dat wereldwijd tot verhitte discussies leidt.

Door tegelijkertijd de therapie-industrie op de hak te nemen voorkomt Noort dat Stromboli topzwaar wordt.

Ze beschrijft hoe journalist/schrijver Sara een droomleven lijkt te leiden. Twee leuke kinderen, een mooi huis en een dynamisch sociaal leven. Maar door haar alcoholistische echtgenoot en het gevecht met haar eigen demonen - ze werd in haar jeugd verkracht - raakt ze emotioneel aan lager wal. Door haar besluit haar man te verlaten, keren vrienden en buurtgenoten zich van haar af, iets wat Noort zelf ook meemaakte.

Om op adem te komen gaat Sara in retraite aan de voet van de Italiaanse vulkaan Stromboli. Daar belandt ze in een groep met sektarische trekjes, compleet met foute goeroe, sapkuren, ademhalingssessies en dansen waarbij medecursisten elkaar op commando betasten.

Typische Noort-ingrediënten, maar dan zonder moord. Ze schreef de roman deels op Stromboli, waar ze zelf een 'mooie retraite' meemaakte. "Maar vaak zijn het verdienmodellen waar mensen op afkomen voor een quickfix."

Schaamte
Ze opent het verhaal met een verkrachtingsscène die voelt als een stomp in de maag.

"Ik heb getwijfeld om over mijn jeugdervaring te schrijven. Ik dacht: dan zegt iedereen dat ik dat doe uit commercieel oogpunt. Maar dat is gelul. Stromboli gaat niet over luxe scheidingsproblemen, het boek vertelt hoe iemand niet ten volle leeft door zo'n gebeurtenis. Over haar schaamte. Hoe zij wordt gedwongen iets te onderzoeken waar ze helemaal niet over wil nadenken. Hoe seksueel geweld niet alleen haar raakt, maar alle mensen om haar heen. En dat de confrontatie met het verleden de enige manier is om verder te kunnen."

"Een paar jaar geleden zat ik in het programma Zomergasten. Toen zei iemand: je gaat het toch niet weer daarover hebben? Dan ben je straks die verkrachte schrijfster. Heel raar als mensen dat soort dingen zeggen."

"Stel, ik zou maar één been hebben, dan zeg je toch ook niet: verzwijg dat maar, want straks ben je die vrouw met dat ene been. Ik ben op mijn veertiende verkracht door een bekende, dat is een onderdeel van mij."

Ze benadrukt dat Stromboli fictief is, maar autobiogra­fische elementen bevat. "De man die Sara verlaat, was niet mijn echtgenoot. Dat heb ik mijn kinderen ook duidelijk moeten maken. En zo zal ik anderen eveneens vertellen: dit gaat niet een-op-een over jou en ook niet over mij. Ik heb gebeurtenissen aangezet en vermengd met verhalen van anderen."

"Maar een deel van de zaken waarmee ik heb geworsteld, zit er wel degelijk in. Zoals het lange zwijgen tegenover mijn ex-man en ouders. Ik was bang hen verdriet te doen; veel mensen betrekken een verkrachting op zichzelf. In het geval van mijn vader en moeder vulde ik voor hen in dat zij zich schuldig zouden voelen en zich zouden afvragen hoe ze het hadden kunnen voorkomen. Ik was bang dat ze me naar de politie zouden slepen, of de dader zouden willen aanvallen."

Cynische wraak
"Ik heb te maken gehad met ongeloof, victim blaming en gesprekspartners die niet wisten hoe ze zich moesten gedragen toen ik het vertelde. Zaten we in een restaurant en dan was het: 'Oké , wat zullen we nu eens bestellen?' Toen ik er tien jaar geleden mee naar buiten kwam, zat ik er ook niet op te wachten om met sensationele verhalen in Privé en Story te belanden. Ik ben erover begonnen vanwege het taboe en om te laten zien dat er een leven is na zo'n gebeurtenis."

"Wat me opvalt aan de #MeToo-discussie in Nederland: we namen die vrij snel over uit Amerika en een dag later waren we alweer #MeToo-moe. Ook de gretigheid van de tegenbeweging heeft me verbijsterd. En zeker dat die uitgerekend werd geleid door vrouwen, Catherine Deneuve die iets roept over flirten. #MeToo gaat niet over sjansen in een café, maar over seksueel geweld en machtsmisbruik.''

In Stromboli etaleert Noort aan de hand van Sara's ervaringen ook de onthutsende reacties op haar scheiding. Veel 'vrienden' uit haar toenmalige woonplaats Bergen vielen weg toen ze haar man verliet.

"Mannen zijn bang dat je hun vrouw opfokt, vrouwen vrezen dat je hun man inpikt. Dat is dus niet iets van veertig jaar terug, het bestaat nog steeds. Ik werd nergens meer uitgenodigd. Toen ik Bergen verliet, gaf ik een groot afscheidsfeest waarvoorik alle mensen die mij negeerden toch uitnodigde. Bij wijze van cynische wraak. En ja hoor, ze waren er allemaal. Ook de vrouwen die in Albert Heijn het andere gangpad namen als ze me zagen aankomen. Heel gênant. En hypocriet."

"Waarom ze kwamen? Groot feest, gratis drank, de gedachte misschien BN'ers te ontmoeten, puur opportunisme. Of een combinatie daarvan. Ze waren er in elk geval niet toen ik in puin lag."

Persoonlijke perikelen
Net als in Stromboli schuwt Noort ook in haar columns in Linda niet haar kwetsbare kanten te tonen. Maar, zo zegt ze, er hangt een prijskaartje aan het openbaar maken van je persoonlijke perikelen.

"Ik kan niet alleen de leuke gebeurtenissen delen, ik moet ook de shit laten zien. Anders zit ik iedereen voor te liegen. Door die openheid denken mensen me te kennen en hebben ze vaak een mening over mij. Wat ook vaak gevraagd wordt - zeker als ik met mannen date - is: 'Ga je hierover schrijven?' Niet iedereen vindt dat prettig. En ik moet eerlijk zijn: vaak gebruik ik die ontmoetingen inderdaad."

Noort zegt onomwonden dat single zijn niet meevalt. Het contrast is soms groot; als de bestsellerauteur 's avonds thuiskomt treft ze alleen haar hond, want de kinderen zijn het huis uit.

"Die London Book Fair voelde als een groot succes. Ik was excited. Totdat ik mijn vlucht miste en gedwongen was om in de buurt van het vliegveld te overnachten. Zat ik plotseling in mijn eentje in zo'n vliegveldhotel, in de wetenschap dat ik om zes uur op moest. Toen ik aankwam in Nederland was ik heel moe. Maar niemand die me opwacht op Schiphol of thuis is om mijn verhaal aan kwijt te kunnen."

Trouwe aanhang
"Soms is alleen-zijn fijn, de vrijheid. Maar vaak vind ik er niks aan. Ik wil thuis met een glaasje wijn de dag doornemen. Ik geloof ook niet in mensen die roepen dat ze het heerlijk vinden single te zijn. We zijn kuddedieren en te lang alleen blijven is ongezond."

"Ik ben niet heel actief op zoek naar een relatie, maar af en toe denk ik: jezus, ik word 51, ik lig ook niet meer zo lekker in de markt. Gelukkig is er nu Netflix qua afleiding, maar ik vraag me regelmatig af: hoe deden mensen dat vroeger?"

Noort hoopt dat haar trouwe aanhang - ze verkocht zo'n drie miljoen boeken - ook haar nieuwe boek wil lezen zonder dat er een lijk of moord aan te pas komt. Haar uitgever noemt Stromboli, dat leest als een vertrouwde Noort, zelfs haar eerste roman. Ziet zij haar voorgaande boeken dan niet als zodanig? En doet zo'n etiket ertoe?

Noort: "Ik wil af van het label thrillerschrijver. Niet omdat ik daardoor salonfähig word voor een ander publiek of een nieuwe doelgroep, of omdat ik bevestiging zoek. Ik heb me de afgelopen vijftien jaar afdoende bewezen. Maar zonder dat label voel ik als schrijver meer vrijheid. Ik kan kiezen voor een ander soort plot, hoef niet om de drie hoofdstukken met een cliffhanger te komen die met een dader of lijk te maken heeft."

"Spanning zit natuurlijk niet alleen in misdrijven, maar in veel andere zaken: man-vrouwverhoudingen, seks, familierelaties. Ik wilde iets nieuws proberen, bij wijze van uitdaging. Ik heb het ook anders opgeschreven dan in mijn vorige boeken. Rauwer, kaler en rechtstreekser, om het harder te laten binnenkomen. Ik heb geen idee wat mijn volgende boek wordt. Het kan weer een roman zijn, of toch een thriller, een Netflixserie schrijven lijkt me ook leuk. Ik zie straks wel."

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden