PlusDe Klapstoel

Sander Groet, eigenaar A’DAM Toren: ‘In dit gebouw zit zoveel gekkigheid’

Sander Groet (1969) is mede-eigenaar van de A’DAM Toren en van Club Air. In zijn tijdelijk gesloten club Shelter lanceert hij binnenkort een virtualrealityachtbaan dwars door Amsterdam.

Sander Groet: 'Een kabelbaan over het IJ lijkt me een toffe attractie, geen serieuze ov-verbinding.'Beeld Harmen de Jong

Volendam

“Daar heb ik tot mijn zevende gewoond. Mijn ouders waren daar terechtgekomen doordat Volendam een tennisclub kreeg en mijn vader tennisleraar was. Maar na zeven jaar verhuisden we naar Edam. Mijn vader werd daar directeur van de lts. Als je niet in Volendam geboren bent, blijf je altijd een ‘jas’, een buitenstaander. Ik sprak de taal ook niet. Ik zeg altijd: over honderd jaar kan de hele wereld veranderd zijn, maar dat dorp Volendam is dan nog precies hetzelfde. Ik denk dat mijn ouders ons daar niet wilden laten opgroeien, en in Edam kwam een grote nieuwbouwwijk. Daar woonden veel mensen die we nog uit Volendam kenden, verhuisde niet-Volendammers.”

“In Edam leefde ik in twee werelden. Ik zat op het vwo in Purmerend maar hing het liefste op de Dam, met andere hangjongeren. Drugs gebruikte ik nog niet, dat heb ik lang voor me uit kunnen schuiven, maar het was doodnormaal dat je op je vijftiende begon met zuipen.”

Postbode

“Mijn bijbaantje toen ik op de heao zat. Ik moest om zes uur in het sorteercentrum in Volendam beginnen, dus vaak ging ik na het uitgaan meteen door. Ik had een heel mooi wijkje in de binnenstad van Edam. Het was leuk om te doen: gewoon werken tot het klaar was. Ik houd niet van werk waarbij je de acht uur moet volmaken en dan naar huis mag. Gelukkig heb ik zulk werk ook nooit gehad.”

Deurwaarder

“Na mijn tweede Mysteryland, ik was 25, stond die opeens voor de deur. Het festival had enorm verlies geleden en ik kon mijn leveranciers niet betalen. Dus wat doen die dan? Die sturen een deurwaarder. Zij dachten dat ze zaken hadden gedaan met een groot bedrijf, en niet met een jongen op de zolder van zijn ouderlijk huis. Ik had mijn eigen adres gebruikt, dus mijn vader was als de dood dat er beslag zou worden gelegd op het huis. Dus toen moest ik verkassen, en belandde ik op een flatje in Edam. Ik heb tweeën­half jaar moeten werken om die schulden af te betalen.”

“Mysteryland was een beetje uit de hand ge­lopen. Ik begon met één tent, op één dag, en toen werden het vijf tenten en een heel weekend. Op een gegeven moment dachten we:

hé, daar ligt een tof bos, als we daar nou eens een dj in zetten? Het hele draaiboek was twee A4’tjes. Bij het kopje ‘Beveiliging’ stond: ja, hebben we. Nu is alleen het beveiligingsdraaiboek al vierhonderd pagina’s.”

Muziekmiljonair

“Dan denk ik meer aan popartiesten of dj’s, ik ben altijd de man op de achtergrond geweest van de festivals. Maar goed, de term is wel van toepassing. De doorbraak was de derde Mysteryland. Op de eerste had ik verlies geleden, de tweede was die van de deurwaarders. Iedereen zei: stop ermee, het was twee keer ellende. Maar we hebben het toch nog een keer georganiseerd. Eendaags nu, op het vliegveld van Eindhoven. Het gekke met festivals is: je hebt een bepaald omslagpunt. Je moet bijvoorbeeld tienduizend mensen hebben om uit de kosten te komen. Die geven vijftig euro uit aan een kaartje, vijftig euro aan drank. Komen er tweeduizend minder, dan schiet je meteen twee ton in de min. Maar komen er tweeduizend méér, dan heb je meteen twee ton winst. We investeerden een miljoen en konden er bijna twee ophalen. Er is bijna geen enkel vak in de wereld waar je zo snel enorme winsten en verliezen kunt maken.”

Moeder

“Ik was veertien toen ik mijn moeder verloor. Toen ik op mijn twaalfde een keer thuiskwam uit school, zat mijn moeder huilend in de woonkamer. Dat had ik nog nooit gezien: tot mijn twaalfde was mijn leven heel veilig geweest, heel standaard. Een rijtjeshuis, ouders nog bij elkaar, twee keer per jaar met vakantie. Maar toen bleek mijn moeder uitgezaaide huidkanker te hebben. Twee jaar later was ze dood. Ik heb mezelf een half jaar lang in slaap gehuild. En elke avond dacht ik: nu is het wel klaar, maar de volgende dag kwam het weer. Ik ben me meer aan mijn vader gaan vastklampen, hij werd mijn veilige haven. Hij is helaas ook overleden aan kanker, toen ik 32 was, dus wij waren vroeg wees. Ik heb gelukkig een broer en een zus, die heb ik altijd in alles meegenomen. Ze doen ook beiden mee in Club Air en de A’DAM Toren. Dat heeft ze geen windeieren gelegd. Mijn zus heeft net een mooie woonboot gekocht van drie verdiepingen.”

A’DAM Toren

“Mijn kindje. Ik had me al in 2005 gemeld met een mooi plan voor de Shelltoren, maar toen werd het crisis. Uiteindelijk mochten we in 2012 toch aan de slag. Er zit zoveel gekkigheid in dit gebouw, het is een verticaal festival. Nederland heeft één ander ronddraaiend restaurant, in De Koperen Hoogte, tussen Zwolle en Meppel. Ik ben daar een keer gaan eten. Het stomme is dat je er als het donker is in een zwart gat kijkt. Het enige wat leuk is, is de sliert lichtjes van de snelweg. Verder zie je de weilanden. In de A’DAM Toren heb je de magie van het water, de lichtjes van de stad, er gebeurt altijd wat.”

Club Air

We hadden een goede niche te pakken, een mix van Amsterdam, mensen die van eclectische muziek houden. Maar nu zijn we dicht, er is geen enkel perspectief meer. Ook de A’DAM Toren is een spookgebouw geworden. Mijn hele business draait om verbinden, uitgaan, evenementen en toerisme. Dat is allemaal weg. Als er één iemand hard is geraakt door corona, ben ik het wel. De politiek had de zomer moeten gebruiken om het land hierop voor te bereiden: waarom zijn er geen noodhospitaals gebouwd of is er geen medisch personeel uit India gehaald? Bij deze crisis heb je de slagvaardigheid van ondernemers nodig.”

Achtbaan

“Die gaat binnenkort open! We hebben in Club Shelter, die al een half jaar dicht is, allemaal virtualrealitygames neergezet. Binnenkort openen we onze eigen vr-rollercoaster door Amsterdam: een achtbaan dwars door de stad. Je wordt door een gigantische aap uit de toren gehaald en rijdt dan dwars over het Rokin, langs de Beurs van Berlage de stad door. Ik heb er ook de toren van de Nieuwe Kerk in gezet. Die is nooit gebouwd, maar dat was destijds wel het plan. Ook in de Gouden Eeuw was er kennelijk soms geldgebrek. Hij staat wel als maquette in het Amsterdam Museum, en op oude prenten. Ik had het plan die toren te laten bouwen voor 2025, als Amsterdam 750 jaar bestaat. Het kost minder dan 100 miljoen, dat is terug te verdienen met bezoekers. En je kunt een deel via crowdfunding doen: Amsterdammers kopen een certificaat en doen dan een stukje mee. In plaats van te klagen over toeristen worden ze er dan ook een stukje wijzer van.”

Kabelbaan

“Daar geloof ik niet in. Een kabelbaan over het IJ lijkt me een toffe attractie, geen serieuze ov-verbinding. In het plan moet je ervoor betalen, terwijl de pont gratis is, en hij zou niet op een logische plek komen. Je hebt een verbinding nodig vanaf het Centraal Station. Nu komt ie ergens ver in West. Natuurlijk wonen daar ook mensen die de oversteek willen maken, maar nu is het toch een beetje van niks naar nergens.”

Sekspassage

“Ik heb een keer koffie gedronken met Femke Halsema om te praten over de noodzaak van een vaste verbinding, een tunnel, tussen Noord en Amsterdam CS. Half als grap heb ik toen voorgesteld er een tweede tunnel naast te leggen waarin je het red light district onderbrengt. Als je de Wallen verplaatst naar een sekspassage onder het IJ en je vraagt daar een paar euro toegang voor, bekostig je beide tunnels en kun je meteen de te dronken mannen in bananenpakken weigeren. Zonder raamprostitutie in de oude binnenstad kan daar een wijk ontstaan met barretjes en gezelligheid, zonder het aapjes kijken. En het lijkt me een mooie ambitie die erg bij Nederland past: het red light district onder water. Een tijdje nadat ik dit had voor­gesteld werd gevraagd of ik dat op me wilde nemen. Nou, zei ik, ik heb niet de ambitie om de grootste pooier ter wereld te worden.”

Penoza

“Club Air is gebruikt voor opnames van die tv-serie. Ik wist wel dat er opnames waren, niet dat ze ook echt de naam zouden gebruiken. In de serie was het een uitvalsbasis van criminelen. We hebben er geen gezeik mee gehad. Weet je: ook slechte publiciteit is publiciteit, en iedereen weet dat het fictie is. Bovendien: dankzij Penoza is Club Air misschien wel de bekendste club van Nederland geworden.”

MDMA

“Een verrijking. Voor mijn geest, voor hoe ik naar de wereld kijk. Iedereen zou dat een keer moeten proberen. Ja hoor, als mijn zoon van dertien dat ooit, als ie ouder is, zou willen, vind ik dat oké – het liefst ben ik er dan nog bij ook. Het haalt een filter weg, ik heb veel ingevingen gekregen onder invloed van MDMA. Je wordt er liever van, creatiever – ik kan er echt alleen maar positief over praten. Drugs vind ik een te negatief woord, ‘geestverruimend middel’ vind ik veel mooier. Zo beleef ik het ook.”

“Ik ben er pas op mijn 28ste mee begonnen. Tijdens een festival zei een van de jongens met wie ik samenwerkte: ik vind het eigenlijk niet oké dat jij hier aan de knoppen draait, terwijl een heel groot deel van de bezoekers onder invloed is en jij niet weet hoe dat is. Daar had ie wel een punt.”

Faiza Oulahsen

“Ik heb veel bewondering voor de drive van de mensen die bij Greenpeace werken. Alleen sta ik niet altijd achter hun beweegredenen. Ik vind het terecht dat we KLM hebben gered, dus ik zou daar niet de staat voor aanklagen. KLM is een belangrijk visitekaartje voor Nederland.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden