Plus

Russische topmusici in de Hermitage

In het festival Winteravonden aan de Amstel klinkt zaterdag en zondag in de Hermitage Russische kamermuziek, uitgevoerd door veelal Russische topmusici. 

Anna Azernikova: ‘Programmeren is een heel grote puzzel. En soms gebeurt er iets naars en onverwachts.’ Beeld Lin Woldendorp

In 2013 begon dirigent en zangeres Anna Azernikova in Amsterdam met Winteravonden aan de Amstel, een festival gewijd aan Russische kamermuziek. Alleen al voor die naam verdient ze een prijs. Winteravonden aan de Amstel – je zou er ongezien heen gaan, omdat het zo veelbelovend en gezellig klinkt. De meeste van de concerten zijn in de Hermitage.

Alsof het zo nog niet aanlokkelijk genoeg klinkt, weet ze ook jaar na jaar de ­beste Russische musici aan zich te binden. Kwestie van contacten. Ze studeerde ooit aan het Moskouse Tsjaikovski­conservatorium met leden van het wereld­vermaarde Borodin Kwartet en met pianist Nikolai Loeganski. Na de val van de Muur kwam ze naar Amsterdam.

Winteravonden aan de Amstel vindt het komend weekeinde voor de zevende keer plaats. Ze had het festival Decemberavonden willen noemen, naar het gelijknamige muziekfestival in het Moskouse Poesjkinmuseum, dat in de winter van 1981 door de Russische pianist Svjatoslav Richter was opgezet. Daar ging ze als kind vaak naartoe.

“Intellectueel voedsel was in de Sovjet-Unie heel belangrijk,” zegt Azernikova in het restaurant van de Hermitage. “Er was bijna niks daar. Er waren maar een paar zalen waar iets gebeurde. Decemberavonden voorzag dus in een grote behoefte. Zoiets wilde ik hier in Amsterdam ook opzetten.”

Ze vond de perfecte locatie toen de Hermitage in 2009 werd geopend. Er was alleen een probleempje met de naam. De leiding van het Poesjkinmuseum stond niet toe dat het Decemberavonden ging heten. “Die naam was heilig. En toen bedacht ik Winteravonden aan de Amstel.” Niets meer aan doen.

Versieren en verleiden

Het thema van het festival is dit keer ‘Versieren en verleiden’. “Ik vond het te makkelijk om in te haken op de tentoonstelling Juwelen die nu in de Hermitage loopt, door concerten samen te stellen met juwelen uit de Russische kamer­muziek. Al associërend, met mijn goede vriendin Lot Knoop, kwam ik op versieringen en uiteindelijk op versieren, dat je op twee manieren mag opvatten.”

Versieren is een term uit de barok voor het verfraaien van melodieën, de verlevendiging met kleine, persoonlijke toevoeginkjes. “Maar je kunt ook aan variaties en transcripties denken. Op zaterdagmiddag speelt pianiste Evelina Vorontsova daarom in de Kerkzaal transcripties die Rachmaninoff maakte van Bach tot Liszt en Tsjaikovski. En ’s avonds spelen Olga Pasjtsjenko en onder meer Alexander Boezlov werken van Beethoven, Medtner en Intieme brieven van Janácek.”

“Boezlov is in Rusland en daarbuiten een grote cellist, die alleen in Nederland nog niet bekend is. Ik ben blij met zijn komst. Op zondagavond is hij nog een keer te horen in muziek van onder anderen Tsjaikovski.”

“Ook is er muziek van de Tsjech Jan Ladislav Dussek, een componist die heel geliefd was bij Catharina de Grote, totdat hij halsoverkop uit Rusland moest vluchten, met de geheime politie op zijn hielen, omdat ze dachten dat hij een aanslag op Catharina wilde plegen.”

Volle agenda’s

Om al die musici, met hun volle agenda’s, samen op een plek te krijgen om te kunnen repeteren, is iets waar Azernikova soms hoofdpijn van krijgt. “Programmeren is een heel grote puzzel. En soms gebeurt er iets naars en onverwachts. We doen op zondag bijvoorbeeld in het OBA Theater een heel leuk project: het kinder­programma De Notenkraker, met Frank Groothof en met kinderen uit Nederland en Moskouse leerlingen van de Gnessinschool. Afgelopen maandag kreeg ik echter het treurige bericht dat Maud Clijsen, de vrouw die de Russische kinderen altijd een logeeradres bood, was overleden. Ze was een fantastische vrouw; haar huis stond ook nog dicht bij de Hermitage.”

Een ander eeuwig gevecht is de fondsen­werving. “Ik zoek al jaren naar een vorm van structurele steun, maar dat is alleen maar lastiger geworden. Het gevolg is dat ik elk jaar weer vanaf nul moet beginnen. Ik ben zelf nu de grootste sponsor, met een uurloon van ongeveer 1 cent, naar boven afgerond.” Ze zegt het lachend, maar het punt is gemaakt.

Waarom ze het dan toch blijft doen? “Omdat ik gelukkig word van de blije gezichten die ik op de concerten zie. Zo eenvoudig is het.” Zou er in Amsterdam dan niet ergens een rijke Rus zijn met een groot muzikaal hart? “Hij of zij mag zich melden, haha.”

Winteravonden aan de Amstel, 14-15/12, Hermitage en OBA Theater

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden