Plus Documentaire

Rolling Thunder Revue: circus Bob Dylan op tournee

In de jaren zeventig toerde Bob Dylan door Amerika met zijn Rolling Thunder Revue. Martin Scorsese maakte er een film over, die vanaf woensdag te zien is op Netflix. Een uitgebreide cd-box is net uit.

Beeld -

Het Soho Hotel, in hartje Londen, is een hotel uit de categorie überhip. In de filmzaal in de kelder wordt Martin Scorseses film over Bob Dylans roemruchte Rolling Thunder Revue aan de Europese pers getoond, lang voordat hij op Netflix te zien zal zijn. Voor het betreden van de zaal dienen de journalisten eerst een uitgebreid contract te ondertekenen. Korte samenvatting: wie ook maar iets publiceert voor een bepaalde datum heeft een groot probleem.

In Londen wordt de film ingeleid door Jeff Rosen, Dylans manager sinds 1989. Ook hij stelt zo zijn eisen: geen woord uit zijn praatje mag worden geciteerd. Oké, dan.

Geheimzinnigheid en Dylan horen bij elkaar. Het is daarom heel grappig dat de zanger in Scorseses film terugkijkend op de jaren zeventig juist heel down to earth overkomt. Hij is grappig, open en vriendelijk. Eén probleempje is er: Dylan herinnert zich na al die tijd niet alles even precies meer. Gelukkig was er heel veel historisch filmmateriaal waar Scorsese gebruik van kon maken.

Geluidsmateriaal van toen is er ook te over. De Netflixfilm over de Rolling Thunder Revue is aanleiding voor de release van een eveneens aan de tournee gewijde cd-box. In 2002 verscheen, als onderdeel van de zogeheten Bootleg Series, al eens een dubbel-cd met opnames van de tour. De huidige box is vele malen uitgebreider: hij bevat liefst veertien cd’s, waarop behalve vijf complete concerten ook opnames van repetities staan. Dylanvorsers hebben er in een keer een schat aan studiemateriaal bij.

Stomverbaasd publiek

Voor de minder ingewijden: de Rolling Thunder Revue was een tournee die Bob Dylan halverwege de jaren zeventig ondernam door de Verenigde Staten en Canada. In twee etappes werd tussen oktober 1975 en mei 1976 bijna avond aan avond opgetreden. Niet in grote zalen, laat staan stadions, maar in kleine zaaltjes en ook in plaatsen waar normaal gesproken nooit grote artiesten of groepen langskwamen. Optredens werden pas kort van tevoren bekendgemaakt en behalve Dylan zelf kreeg het vaak stomverbaasde publiek een heel circus aan andere bekendheden te zien en horen.

In de film van Scorsese zien we Dylan zelf achter het stuur van een camper, min of meer lukraak toerend door de Verenigde Staten. In bussen volgde een nogal eens van samenstelling wisselende groep collega’s en vrienden. Joan Baez, Roger McGuinn en Joni Mitchell deden mee. Maar ook de van David Bowie bekende gitarist Mick Ronson en – in het tweede deel van de tournee – ex-Beatle Ringo Starr. De net doorgebroken Bruce Springsteen zei nee, omdat hij het te druk had met zijn eigen carrière. Ook Patti Smith bedankte voor de eer: de latere punkpriesteres vond de Rolling Thunder Revue toch wat al te hippie-achtig. Bij repetities was ze wel aanwezig.

Lowell in de staat Massachusetts was een van de plaatsen die in het eerste deel van de Rolling Thunder Revue werden aangedaan. De reden: Schrijver Jack Kerouac, een van de grote inspirators van Dylan, was er geboren en getogen. Hij werd er uiteindelijk ook begraven. Bij Scorsese zien we beatpoet Allen Ginsberg, ook lid van de Rolling Thunder Revue, zijn graf bezoeken.

De film laat zien dat Bob Dylan en de zijnen op nog veel onwaarschijnlijker plekken kwamen. Een komisch hoogtepunt in de film is een optreden voor een club van mahjongliefhebbers; allemaal dames op leeftijd – ze hebben zo hun bedenkingen bij de muziek. Heel ernstig is dan weer juist een optreden voor native Americans.

Verhalenverteller

De Rolling Thunder Revue bleef beperkt tot Noord-Amerika. Toch bevat Scorseses film opvallend genoeg een Nederlands element: We zien op beelden uit de jaren zestig de Haagse groep Shocking Blue hun megahit Venus uitvoeren, op de trappen van het Stedelijk Museum in Amsterdam nog wel. Vertellen wat Shocking Blue met Bob Dylan precies van doen heeft, gaat hier niet omdat het te veel zou weggeven over de plot van de film.

Plot? Inderdaad, Scorsese, bekend van speelfilms als Mean streets en Good fellas, is natuurlijk in de eerste plaats een ver­halen­ver­teller. Netflix brengt zijn Rolling Thunder Revue aan de man met de slogan ‘De grens tussen werkelijkheid en mythe vervaagt’. En de regisseur zelf, die over Dylan eerder No direction home maakte, noemde zijn nieuwe werkstuk ‘deels documentaire, deels concertfilm, deels koortsdroom’. Documentaires worden geacht de waarheid te laten zien, voor koortsdromen bestaan geen regels.

Bob Dylan: The Rolling Thunder Revue – The 1975 live recordings (Columbia Records). De film van Martin Scorsese is vanaf woensdag te zien op Netlfix.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden