Plus

Roel Maalderink is terug met Plakshot: ‘Het mag aan talkshowtafels toch best wat inhoudelijker?’

Roel Maalderink maakt vanavond zijn comeback met het satirische mediaprogramma Plakshot. Doel: de soms merkwaardige mechanismes van de journalistiek blootleggen. “Stond je nou net met RTL Boulevard te praten? Oppervlakkig, hè?”

Stefan Raatgever
Roel Maalderink. Beeld Rosa Quist/VPRO
Roel Maalderink.Beeld Rosa Quist/VPRO

Een herfstige vrijdagavond in Utrecht. Het gala rond de uitreiking van de Gouden Kalveren, Nederlands belangrijkste filmprijzen, begint bijna. Aan de rode loper, waarover genomineerden en andere filmbonzen de schouwburg binnenschrijden, loert reporter Robert Smaaldermans op zijn prooi.

Deze Smaaldermans, sterverslaggever van het fictieve klatergoudprogramma Wanking the Stars, is op oorlogspad. Naast collega’s van RTL Boulevard, SBS Shownieuws en de video-afdeling van De Telegraaf acht hij zich een journalistieke reus tussen een kudde keuvelende gossipdwergen. En dat zal hij de passerende sterren duidelijk maken ook, zo is zijn voornemen.

Societyveteraan

Roel Maalderink (31) introduceerde Smaaldermans in het vorige seizoen van zijn satirische mediaprogramma Plakshot. Uiteraard speelt hij de societyveteraan zelf. Een dikke kwak gel in het haar, een glinsterend brilmontuur en een nauwsluitend colbertje zijn de uitmonstering voor het fileren van de omgangsvormen van Nederlandse polderglamour en de showbizzpers.

Doorbrak hij als Smaaldermans eerder al de routine aan het rode karpet door namen van geïnterviewden consequent verkeerd uit te spreken (vrijwel niemand durfde hem te corrigeren) en hen als een hond te commanderen (de sterren blaften dapper mee), dit keer wil hij de kinnesinne tussen de entertainmentrubrieken onder de loep te nemen. Zo opent hij zijn interview steevast met opmerkingen als “Stond je nou net met Boulevard te praten? Oppervlakkig, hè?”

Wat volgt is een geïmproviseerde sketch waarbij de geïnterviewde van de ene verbijstering in de andere rolt en de twijfel over het doorbreken van het protocol met de vraag toeneemt. Het tekent de werkwijze van Maalderink: door uit te vergroten, het perspectief te draaien of de rollen om te keren toont hij de merkwaardige carrousel waarin de mediawereld soms ronddraait.

Voxpop

Zijn eerste wapenfeit was de serie straatinterviews die onder de naam VoxPop (2017-2021) juist de nutteloosheid van diezelfde vraaggesprekjes aantoonde. Zo hield hij, steevast geposteerd in een troosteloos Nederlands winkelcentrum, voorbijgangers aan met de vraag “Wat vindt u van genocide?” of informeerde hij naar opinies over de kleur van de paashaas. Maalderinks punt: als de antwoorden zo weinig zeggen, waarom kiest de journalistiek dan keer op keer deze methode?

“Ik denk dat de media te snel naar de makkelijke vorm grijpen,” zegt hij zelf. “Neem de talkshows in Nederland. Die pretenderen journalistiek te bedrijven, maar die strak geformatteerde gesprekjes van acht minuten waarin gasten langs elkaar heen praten, zijn helemaal niet geschikt om de grote crises van dit moment te bespreken.”

In het derde seizoen van Plakshot, dat vrijdagavond begint, voert hij daarom Evert Jinek op. Met Amerikaans accent en blonde pruik vuurt deze talkshowhost een ratelend spervuur aan vragen op zijn gasten af. Alleen blijken die vragen met het eigenlijke, veel drogere, onderwerp steevast weinig te maken te hebben.

Vrolijke les in medialogica

Maalderink: “Het mag aan de talkshowtafels toch best wat serieuzer en inhoudelijker? Natuurlijk biedt Nederland veel uitstekende journalistiek, maar het kan geen kwaad om te laten zien wat de rol van de media is bij bepaalde nieuwsonderwerpen. De media vormen immers bijna ieders blik op de wereld.”

Zo moet Plakshot een vrolijke les in medialogica zijn, betoogt hij. “Met een eerste, André van Duin-achtige laag om lekker te lachen. Maar hopelijk ook met een tweede laag, die tot nadenken aanzet over de mechanismes van de media.”

De filmpjes leveren subtiele kritiek op zijn medemediamakers. Zo duikt op het Haagse Binnenhof opnieuw clown Jari op. Een verslaggever die het liefst diepgravend spreekt over maatschappelijke problemen, maar door zijn redactie steeds op pad wordt gestuurd met de opdracht ‘het luchtig te houden’. Zo wordt de discussie over klimaat en energie gereduceerd tot de vraag aan ministers: ‘Hoe lang doucht u eigenlijk?’

De verwijzing naar RTL-geinponem Jaïr Ferwerda is duidelijk. Inmiddels ook voor het object van de parodie zelf, ondervond Maalderink. “Ik wilde, om het Droste-effect compleet te maken, een shot draaien van Jari met Jaïr. Daar had hij aanvankelijk geen zin in. Beledigd? Viel mee. Iets later kwam hij zeggen dat hij toch wilde. Hij kon er wel om lachen.”

Hartstochtelijke omhelzing

Terug naar Utrecht, waar rodeloperroutinier Tygo Gernandt zich inmiddels bij de microfoon van Smaaldermans heeft gemeld. Enkele minuten eerder heeft hij de vragensteller van Shownieuws, René Mioch, met hartstocht omhelsd en met Boulevard gesproken over zijn outfit van de avond. Voor een één-tweetje met Smaaldermans, die zichzelf aanprijst als ‘meer richting Nieuwsuur’, draait hij zijn hand niet om. Vrolijk trekt Gernandt hem zijn vragenlijstje uit handen.

Diametraal anders reageert Luizenmoeder-acteur André Dongelmans, die geïrriteerd opmerkt dat ‘we hier nu over jouw vak en niet over het mijne staan te praten’. Ook collega Hanna van Vliet is zich duidelijk niet bewust in een pastiche te zijn terechtgekomen. Met oplopende verbazing pareert ze de oratie van Smaaldermans die zich halverwege het gesprek op de borst klopt dat er in tegenstelling tot bij Shownieuws ‘bij ons meteen iets bijzonders ontstaat’. Van Vliet vermant zich: “Oh ja? Dat voel ik zelf niet, hoor.”

‘Een vreemd gesprek’

Maalderink werkt zonder voor- of nagesprek. Als een BN’er de twist doorheeft, blijkt dat vaak net zo leuk als wanneer hij zijn standaard lexicon van clichés voor op de rode loper afdraait. “Bij de straatinterviews met toevallige passanten doen we wel een debriefing. We willen niemand voor gek zetten. Als mensen zich in de maling genomen voelen, mogen ze hun medewerking terugtrekken. Maar dat doet vrijwel nooit iemand. Voor een rode loper of politiek Den Haag gelden andere regels. BN’ers en politici zijn gewend met de media om te gaan.”

Van Vliet is het daarmee niet geheel eens, vertelt ze als ze het einde van het tapijt heeft bereikt. Ze blikt terug op ‘een vreemd gesprek’ waarin ze op het punt stond te vragen waar de interviewer eigenlijk heen wilde. “Zo’n rode loper is gewoon moeilijk. Je bent zenuwachtig, weet niet precies wie iedereen is en doet je best iets leuks van zo’n gesprekje te maken. Ik heb een beetje medelijden met mijn collega’s die nog langs hem moeten.”

Jammer, vindt Maalderink als hij die reactie later hoort. Het gesprekje zal de eindmontage uiteindelijk niet halen. Wel zien we hem als Smaaldermans Gernandt amicaal uitzwaaien over het rode tapijt. Een grimas tekent zijn gezicht: ‘Wat nep allemaal, hè. Bah!’

Plakshot. Vrijdagavond. 21.15 uur. VPRO/NPO3.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden