Mark Haayema: ‘We hebben de problematiek teruggebracht tot duploniveau.’

PlusTheater

Robin Hood bewerkt voor kleuters: ‘Dit is een verhaal van Bijbelse proporties’

Mark Haayema: ‘We hebben de problematiek teruggebracht tot duploniveau.’ Beeld Jakob Van Vliet

Mark Haayema is poppenspeler, schrijver en theatermaker. Hij bewerkte Robin Hood – die nam van de rijken en gaf aan de armen – tot een poppenvoorstelling voor kleuters. ‘Maar is het wel oké wat hij doet?’

Hij was even het handje van Tommie. Het réchterhandje. Het linker was Bert Plagman, die ook Tommies hoofd en stem deed. Hoe dat zo kwam? Het rechterhandje ging met zwangerschapsverlof en Haayema speelde destijds in de Eftelingmusical De sprookjesboom, waar Plagman hem onderwees in het poppenspel. Dat er een vacature voor het rechterhandje was en of Haayema dat een poosje wilde vervullen. Wilde hij wel. Lag hij ineens naast Plagman onder die tafel in Sesamstraat dat handje te bespelen.

“Sesamstraat en De Efteling waren iconen uit mijn kindertijd,” zegt Mark Haayema (1985). “Als tiener wilde ik Aart Staartjes zijn, zó belangrijk dus. Toen, terwijl ik nog niet eens was afgestudeerd, maakte ik plots deel uit van die iconen.”

“Door Plagman is mijn liefde voor het poppenspel ontstaan, niets magischer dan dat. Als acteur doe je alsof je iemand anders bent, als poppenspeler ga je een stap verder: je moet een zielloze lap stof tot leven wekken. Het is een dubbele vorm van acteren. Zelfs als je door een tafel aan het zicht bent onttrokken, lig je als speler mee te mimieken – zonder dat geen bezieling. Het mooiste van Sesamstraat en De Efteling was dat ik de achterkant van die twee werelden ontdekte. Die waren er niet zomaar, die waren gemáákt. Vanaf toen wilde ik ook dingen maken.”

Zijn opleiding muziektheater in Tilburg heeft hij niet meer voltooid. Na Tommie en De sprookjesboom diende het werk zich vanzelf aan. Als theatermaker, poppenspeler en stemacteur, als organisator van het zomerse familiefestival Wortelpop en als schrijver van prentenboeken en Kinderen voor Kinderen-liedjes.

Veelzijdig

Mark Haayema doet veel, ís veel, maar niets ­helemaal. “Dat is een bewuste keuze. Loop ik rond op het Kinderboekenbal dan vind ik het fijn dat ik niet alleen kinderboekenschrijver ben, op het Theaterfestival niet alléén theatermaker. Als ik iets te vaak en te veel doe wil ik iets anders.”

Zijn veelzijdigheid wordt omarmd door publiek en jury’s: Haayema’s werk is diverse keren bekroond. Op dit moment reist de poppenvoorstelling Robin Hood van Theater Gnaffel door het land. Haayema schreef de tekst en zou ook meespelen, tot een hernia hem venijnig om de oren mepte. Zijn lichaam gaf een signaal af: hij deed te veel.

Dus doet hij het nu rustiger aan, hoewel stilzitten hem niet lukt – hij heeft zich op het schrijven gestort. Een nieuw prentenboek als vervolg op Johannes de parkiet: Gerda de goudvink, over de zin en onzin van democratie in een volière. Ondanks de soms jolige titels van zijn werk moeten zijn teksten ergens over gaan. “Neem Robin Hood, die nam van de rijken en gaf aan de armen. Het is een verhaal van haast Bijbelse proporties, een levensles dat je moet opkomen voor de zwakkeren in een samenleving.”

De vraag die de voorstelling stelt, is: wat is eerlijk? Robins achterban is volgzaam op het blindelingse af, zoals je vaker ziet bij grote leiders. Maar is het wel oké wat hij doet? De voorstelling is voor kleuters, dus we hebben de problematiek teruggebracht tot duploniveau. Maar wel op Brechtiaanse wijze: we vertellen het publiek wat het gaat zien en als het ingewikkeld wordt onderbreken we de voorstelling: belasting, wat is dat eigenlijk?”

Een ander geluid

Uiteindelijk schrijft hij over zaken die hem aangrijpen, zegt Haayema. “Toen mijn zus tijdens haar zwangerschap borstkanker kreeg, schreef ik voor Kinderen voor Kinderen een liedje dat niemand sorry zegt als iemand ziek wordt. En toen Thierry Baudet vorig jaar bij de Provinciale Statenverkiezingen zoveel stemmen won, richtte ik met mijn vriend Dennis de Groot, die ook theatermaker is, Stichting de Grote Haay op. Ons doel is voorstellingen te maken die een ander geluid laten horen.

In april, tijdens het Pop Arts Festival in Amsterdam, gaat onze eerste productie in première: 1, 2, 3, 4, poppetje van papier. Het wordt een woordloze peutervoorstelling, waarin we voor de ogen van het publiek een wereld creëren uit papier. Bij alles wat ik maak, hoop ik altijd dat kinderen die mijn werk zien straks voor een iets mooiere wereld zorgen.”

Robin Hood van Theater Gnaffel: 20-21/2 De Krakeling, 23/2 Schouwburg Amstelveen, 8/3 Meervaart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden