Plus

Rob Wijnberg: 'Wij nemen afstand en tijd om alle ruis te verifiëren'

Journalistiek platform De Correspondent ging vorige week door de grens van 50.000 leden. Oprichter Rob Wijnberg (34): 'Het is als journalist je taak de weg te wijzen.'

Joep School
Rob Wijnberg: 'We zijn niet objectief, maar transparant subjectief' Beeld Marijke Stroucken
Rob Wijnberg: 'We zijn niet objectief, maar transparant subjectief'Beeld Marijke Stroucken

Toen De Correspondent ruim drie jaar geleden begon, was de ambitie 50.000 betalende ­leden te vinden. Die mijlpaal werd vorige week bereikt, eerder dan gehoopt. Aanleiding voor een gesprek met bedenker Rob Wijnberg, die zelf niet zo veel heeft met het begrip 'aanleiding'. "Het is vaak een gekunstelde manier om iets tot nieuws te verheffen."

50.000 leden is geen aanleiding?
"Als jij als mediaredacteur vindt dat de Paroollezer op de hoogte moet zijn van ons bestaan, zou die mening genoeg kunnen zijn. Het grappige is dat zoiets in de journalistiek niet telt. Een hoofdredacteur zegt dan: 'Ja, dat vind jij.' Klimaatverandering kent geen aanleiding, je kunt niet zeggen: vandaag verandert het klimaat. Het loslaten van het haakje geeft je de mogelijkheid om het over totaal andere ontwikkelingen te hebben."

U ziet journalisten graag het voortouw nemen in wat belangrijk is.
"De afgelopen dertig, veertig jaar is journalistiek sterk vercommercialiseerd. Journalistieke organisaties worden afgerekend op kijkcijfers, advertentie-inkomsten en winst. De vraag is niet meer 'waar staan wij voor?' maar 'wat scoort er?' en 'waar worden advertenties op verkocht?'"

"Je ziet in kranten steeds meer lifestyle en reizen. Dat is niet per se omdat journalisten het zo relevant vinden. Op die manier verkoop je je publiek aan adverteerders in plaats van de journalistiek aan je publiek. Als aandacht genereren je businessmodel is, krijg je vooral veel
artikelen over Trumptweets en de ophef die daarop volgt. En de volgende dag is er weer een nieuwe tweet."

Wat leveren de extra leden op?
"Toen wij begonnen met het idee journalistiek voorbij de waan van de dag te maken was het echt de vraag of dat mogelijk was. Met crowdfunding kregen we ruim 18.000 leden bij elkaar die jaarlijks 60 euro betalen."

"Inmiddels groeien we elk jaar sneller. Bereiken we iedereen? Nee, onze lezers zijn overwegend hoog opgeleid en wit. Dat wil niet zeggen dat ik niet denk dat onze stukken voor een veel grotere groep interessant zijn. Het feit dat we structureel groeien maakt dat we ons kunnen blijven permitteren niet om aandacht te schreeuwen."

Op de dag van de aanslagen van Brussel verscheen er geen enkel artikel op jullie website.
"Klopt. Opmerkelijk genoeg was dat de dag waarop we de meeste nieuwe leden kregen. We stuurden na de aanslagen een mail rond met de boodschap: er zijn aanslagen in Brussel geweest, we gaan niet over iets anders schrijven want dat kan verkeerd worden opgevat, maar we hebben besloten ook niks te schrijven over Brussel, want we kunnen niks toevoegen aan wat al door duizenden andere media wordt geschreven."

Is dat een journalistieke houding?
"Een enorm journalistieke houding, maar wereldvreemd verklaard in een journalistieke industrie waarin als eerste iets melden belangrijker wordt geacht dan of het klopt."

"Het geruchtencircuit, daar hebben mensen alle toegang toe via sociale media. Als professioneel informatieverstrekker kun je je enorm onderscheiden door daar niet óók aan mee te doen maar door jezelf een andere rol toe te dichten. Wij nemen afstand en tijd om alle ruis die op je af komt, te verifiëren. Dat duurt lang, ja. Dat is ingewikkeld, ja. Maar dat ís onze taak."

Moet je je helemaal niks aantrekken van wat het publiek wil lezen?
"De prikkel om interessant genoeg te zijn zodat mensen ervoor willen betalen, houdt je scherp. Het is als journalist je taak de weg te wijzen. Om een voorbeeld te geven: wij hebben een correspondent Vergeten oorlogen, Lennart Hofman. Hij komt keer op keer terug met schrijnende verhalen. Het zijn nooit de best gelezen stukken. Nooit. En het is superduur om te maken. Toch willen we het doen, omdat het een morele plicht is die mensen niet te vergeten."

U wilt met De Correspondent naar het buitenland. Waarom?
"Omdat we schrijven over onderwerpen die niet alleen voor Nederlanders interessant zijn, het zijn vaak internationale thema's. We vertalen nu wekelijks één verhaal, ik zou graag zien dat dat er meer worden."

Is het erg als het toontje van artikelen soms belerend is?
"Het moet niet overkomen als een vingertje dat wijst en zegt: jij hebt er al die tijd naast gezeten, kijk eens hoe slim wij zijn. Ik moedig journalisten wel aan om de lezer mee te nemen in hun gedachtegang. Dan kan het zijn dat je schrijft: we dachten altijd dat het zo zat, maar inmiddels ben ik van mening veranderd."

"Dat zou je belerend kunnen noemen, maar om interesse te wekken in iets moet je het belang ervan laten zien. De aanname van veel journalisten dat bepaald nieuws ertoe doet, ómdat het in de krant staat - dat is pas elitair. Wij verplichten onszelf te rechtvaardigen waarom we ergens over praten en betrekken de leden daar ook in."

Dat is uw stokpaardje.
"Ik geloof niet in waarheid met een hoofdletter W. We zijn niet objectief, maar transparant subjectief. In De Wereld Draait Door vertelt de hoofdredacteur van het NOS Journaal dat het journaal geen standpunt wil innemen en daarom brengt dat partij A dit zegt en partij B het omgekeerde, zonder weging. Dat is geen ­objectieve journalistiek."

"Als je wilt zeggen wat er aan de hand is, moet je naar je beste vermogen uitzoeken hoe het in elkaar zit en die weging presenteren als conclusie. Het NOS Journaal neemt een misleidende pose aan. Zeker in deze tijd, nu er een president in het Witte Huis zit die aantoonbaar en stelselmatig liegt, is het belangrijk dat je dat benoemt en zijn uitspraken niet presenteert als 'ook maar een perspectief'. Als je dat te vaak doet, ben je de macht niet aan het controleren, je bent aan het vertolken."

Rob Wijnberg
11 augustus 1982, filosofie, UvA
2001 vaste column De Telegraaf
2005 eerste essay De Groene Amsterdammer
2010 hoofdredacteur Nrc.next
2012 ontslag Nrc.next
2013 oprichting De Correspondent
2013 Journalist van het jaar ­volgens Villamedia

Wijnberg schreef zes boeken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden