PlusBoekrecensie

Rite de passage in onweerstaanbare feelgoodroman

Pastorale scènes in het naoorlogse Engeland zijn de aantrekkingskracht van De onderstroom.  Beeld Getty Images
Pastorale scènes in het naoorlogse Engeland zijn de aantrekkingskracht van De onderstroom.Beeld Getty Images

Zeker na zijn grimmig gewelddadige vorige roman The Gallows Pole (2017), gebaseerd op het waargebeurde verhaal van een bende achttiende-eeuwse valsemunters, klinkt de zesde van Benjamin Myers (1976) misschien als een te zoet sprookje. In De onderstroom blikt verteller Robert Appleyard namelijk terug op een zomer, kort na de Tweede Wereldoorlog, waarin hij als 16-jarige jongen het geboortedorp in het noordelijke graafschap Durham achter zich liet voor een rite de passage-achtige kampeerzwerftocht door het land. Een Engeland, nog geteisterd door naoorlogse trauma’s en schaarste, dat in sommige opzichten even somber lijkt als zijn vermoedelijke toekomst in dezelfde kolenmijn waarin zijn vader werkt.

Hij geniet wekenlang van de vrijheid van een avontuurlijk trekkersbestaan. En dan stuit hij in een halfverborgen cottage vlakbij de kust van South Yorkshire ook nog op Dulcie Piper. Een zwierige bohemien­dame op leeftijd, die daar samenwoont met haar trouwe Duitse herder Butler en met wie hij vriendschap sluit. Waarop ze hem, terwijl hij klusjes in huis en tuin verricht, als een soort fee van het goede leven inwijdt in de wereld van poëzie en verfijnd eten.

Weelderig proza

Dat levert inderdaad ongegeneerd lieve, pastorale scènes op. Billy Elliot op het platteland, met een vleugje Dead Poets Society, zoiets. Maar evengoed (of misschien wel: daarom) is De onderstroom behoorlijk onweerstaanbaar.

Myers roept in ‘ouderwets’ weelderig proza op alles van de pubervervoering van een eerste liefde tot het zomerse landschap, vol ‘welluidende klanken van houtduiven en roffelende spechten, met de geur van kruiskruid, springbalsemien en, voorbij de bomen op de schuin aflopende velden, de bedwelmende, kalmerende muskus van raapzaad’. En Dulcie is een heerlijk personage. Een very British matrone die zonder ironie kan beweren dat scones serveren zonder fatsoenlijke room ‘een ramp van apocalyptische proporties’ is en ook op jouw als lezer moeiteloos haar liefde voor een negentiende-eeuwse dichter als John Clare kan overbrengen. Maar tegelijk bruusk en stekelig genoeg om het geheel niet al te sentimenteel te laten worden.

Wat bij dat laatste helpt, is de tragisch geëindigde liefdesgeschiedenis die geleidelijk en ontroerend wordt onthuld. Die tussen Dulcie en de schrijfster van een door Richard in een gastenhuisje (terug)gevonden poëziemanuscript.

Typerend voor deze weldadig warme feelgoodroman: dat manuscript geeft uiteindelijk aan hun beider levens een positieve wending.

null Beeld

Fictie

Benjamin Myers
De onderstroom
Vertaald door ­Anneke Bok, Nieuw Amsterdam, €22,99, 255 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden